Nieuw lesplan krijgt vorm

Deze week had ik een project gepland voor mijn 3 oudsten. Mijn opdracht voor hen bestond ditmaal maar uit één woord: fysica. Het was de bedoeling dat ze dit zelf verder inkleden en er een werkstuk rond maken. En dat ze het geleerde op het einde van de week zouden omzetten in een lapbook.

Het doel was dat ze leren wat fysica precies inhoudt. Fysica is iets dat je in grote lijnen moet kennen voor in het dagelijks leven, maar al die extra's die erbij komen in de schoolboeken, zoals de vele proeven en formules, da's meer voor de individu die daar echt een interesse voor heeft en er zijn hobby van wil maken, vind ik persoonlijk. Of voor hen die dat later in hun beroep nodig hebben. Als ik dat opzoek in een encyclopedie of op het internet, dan moet ik geen dikke boeken doorlezen om te weten te komen wat fysica inhoudt en wat de toepassingen er van zijn. Media zoals Wikipedia en de Watchtower Library (Ontwaakt!) vind ik daar zeer geschikt voor. De onderdelen waar je dan meer over wil weten, daar kan je gewoon op klikken en zo steeds verder. En zo verken je datgene wat je interesseert en wordt het niet saai of irritant. En de dingen die je interesseren, blijven gewoonlijk ook hangen. Op een werkblad bij een schoolboek wordt datgene aangeboden wat anderen vinden dat je zou moeten interesseren... Niet echt stimulerend om verder te zoeken. En zelfs als het je interesseert, ben je niet echt geneigd om nadien nog verder uit te diepen wat je in de klas "leert". Geef nu toe, wie van ons ging vroeger 's avonds na schooltijd nog de behandelde lessen van die dag in de klas, verder uitdiepen? (En ja, zulke personen zijn er wel, maar de meeste onder ons hadden na een hele dag er toe gedwongen te worden op school, echt wel genoeg van leren en wilden alleen nog maar aan ontspanning denken!)

Het schoolsysteem vernietigt de natuurlijke leergierigheid en onderzoeksdrang van een kind. Alles wordt hen steeds aangeboden en opgedragen. Op school is het nu eenmaal steeds "moeten". En bij nalatigheid of faling volgt er een bestraffing door middel van minder punten... Nog maar gezwegen over de constante competitie en het vergelijken onderling. Wat een leerkracht zelfs met de beste bedoelingen niet kan voorkomen.

Dus, zoals verteld, ik gaf de opdracht "fysica". Na de eerste dag was ik er al achter dat deze opdracht enigszins anders ging uitlopen dan verwacht. Mijn dochters stonden er nogal kritisch tegenover. "Wat moet ik daar nu mee?"

Mijn oudste is al voldoende volwassen om er aan te beginnen zodra ze tijd heeft en er altijd iets goeds van te maken, ook als zij daar in eerste instantie tegenop ziet. Dus als zij bedenkelijk kijkt wanneer ik weer eens een "vreemde" opdracht geef, dan maak ik mij geen zorgen hihi.

Er was een iets uitgebreider gesprek nodig met mijn tweede dochter over wat ik allemaal bedoelde. Zij was de moedigste en begon er die eerste dag dan toch maar aan. Ik had haar enkele voorbeelden gegeven en met één van die voorbeelden ging ze aan de slag... (enkel een naam van een persoon die ik genoemd had.) Wat diezelfde dag nog resulteerde in een hele uitleg van haar aan mij over al de interessante dingen ze gevonden had! (Ik dolblij en opgelucht... hihi!)

Mijn derde had wat meer tijd nodig om moed te vinden, zag van de drie de opdracht het minst zitten. (Begrijpelijk, want heeft ook nog geen fysica in haar lespakket gehad, dus onbekend terrein.) Ik had haar eveneens gezegd dat ze eens moest kijken of er iets specifiek tussen zat wat haar interesseerde. En zo vond ze de volgende dag dus iets en begon er ook aan. En de dag nadien kreeg ik ook van haar te horen dat ze het nu wel interessant vond en wel zag zitten. :-)

Het onderwerp wat mijn tweede vond en verder wil uitwerken, heeft eigenlijk niet meer zoveel te maken met fysica. Vandaar dat ik zei dat deze opdracht anders ging uitlopen dan verwacht. Maar wel in een positieve zin! Ik heb veel gelezen over notebooking, lapbooking en unschooling enz. En zonder dat ik het verwacht had, heb ik datgene bereikt waar ik al zo vaak over las! Dat een kind dus een onderwerp kiest (of krijgt aangeboden om op gang te helpen) dat hem/haar interesseert en dat dan verder uitpluist, zodanig dat het een echte leerzame les wordt.

Dus al tijdens de tweede dag paste ik de opdracht aan. Het thema bleef fysica van waaruit ze hun reis moeten starten, maar ze mogen zelf inkleden welke richting dat ze van daaruit dan verder gaan. Als ze beginnen met het onderwerp fysica, lezen en leren ze daar toch al direct iets over, terwijl ze verder speuren naar puntjes die hen wat meer interesseren.

En daaruit ontstond mijn nieuw lesplan! Wat ik nu wil proberen is ze elke keer (voorlopig geen vast schema, maar wanneer het lukt) een ander thema aan te bieden (tenzij ze zelf al iets gevonden hebben dat ze willen onderzoeken) en hen dan diezelfde werkwijze laten volgen. Ik ga hierbij zeker gebruik maken van de vakken die gebruikelijk zijn in het secundair onderwijs, als thema zoals ik nu dus deed. Dit wil zeggen dat ik het thema fysica dus nog meerdere keren zal aanbieden, en zo ook de andere vakken. Hier gaan ze veel meer mee leren dan door altijd maar die werkbladen in te vullen. Voor de taalvakken werken we gewoon verder met het materiaal dat we hebben.

Thema's kunnen bijvoorbeeld zijn: geografie, geschiedenis, bijbelse geschiedenis, literatuur, kunst, cultuur, geneeskunde, chemie, biologie, economie, muziekgeschiedenis, klassieke talen, technologie, fysica, taalwetenschap, psychologie, wiskunde (de leuke kanten ervan hihi) enz. Heel wat van deze thema's komen trouwens ook in het tijdschrift Ontwaakt! regelmatig aan bod.

Ook de twee jongsten heb ik (bij toeval) aangemoedigd tot exploreren. Mijn zoon houdt enorm van onderzoeken en vooral van experimenteren. (En betrekt maar al te graag zijn zussen in zijn ontdekkingstochten.) We hebben een microscoop en die haalde hij net deze dagen nog eens te voorschijn. Dus spoorde ik hem aan om de volgende dag daar wat proeven mee te doen en dingen te onderzoeken. En dat deed hij. :-) Hij kwam regelmatig vertellen wat hij ontdekt had en soms kwam hij ons allemaal roepen om te komen kijken. (Of hij komt met microscoop en al tot in mijn bed hihi.) Verder heb ik ook enkele keren mee gezocht naar dingen die we onder de microscoop konden bekijken. We vonden het echt leerzaam en vooral leuk! :-)

Mijn kids hebben mij ooit al meerdere malen verteld dat die werkbladen zo ontmoedigend en vaak saai zijn... Die ontnemen hen echt de zin om te leren en te exploreren.

Mijn derde dochter, die vorig jaar examens voor het basisonderwijs aflegde, vertelde me dat ze nadien de smaak van studeren terug te pakken had en de eerste periode na de examens haar lessen graag deed. Maar na een tijdje sloeg de sleur toch terug toe en nu doet ze het weer niet meer zo graag. Dus nogal een geluk dat ik in diezelfde periode ben begonnen met ernstig te speuren naar een nieuw lesplan.

Ben benieuwd naar het einde van de week, want dan is het de bedoeling om de oudsten hun eerste lapbooks te laten maken. Spannend! :-) (Of eventueel volgende week, als het deze week niet moest lukken. Ik probeer steeds tot een bepaalde mate flexibel te blijven.) Ik heb al heel wat mini-boekjes voorgeknipt en ineen geknutseld, om het hen zo makkelijk mogelijk te maken de eerste keer. En ik ga hun natuurlijk helpen indien gewenst. Want ook tegenover lapbooking staan ze wat kritisch. Maar mijn ervaring leert me dat, zodra ze datgene waar ze kritisch tegenover staan, geprobeerd hebben, ze het meestal wel leuk vinden. Dus ik moet hen gewoon even doen doorbijten. Handje vasthouden, over de streep trekken, enz. Hihi.

Mijn doel is wel om die natuurlijke drang naar leren en kennis opdoen, terug volledig te ontplooien in mijn kids. De eerste resultaten zijn al zeer beloftevol. :-)

En wat er zich hier allemaal afspeelde de afgelopen week in het huisonderwijs ten huize Lambregts, is alweer veel dichter bij het beeld dat ik had, toen ik nog geen kind had en nadacht over hoe ik later mijn kinderen huisonderwijs zou willen geven!

Eclectische onderwijsstijl

Deze week had ik nog eens de gelegenheid om een zuster te helpen. Ze heeft haar dochter tijdelijk van school gehaald wegens problemen en had wat informatie nodig over hoe ze haar nu voor een periode thuis kon lesgeven.

Door enkele zaken voor haar op te zoeken op het internet, kwam ik weer dingen tegen die mijn persoonlijke interesse opwekte. Na haar vertrek zette ik mijn speurtocht verder en opnieuw kwam ik (voor mij) nieuwe info tegen over leermethodes. En WEER werd ik geconfronteerd met het feit dat ik al die jaren lesgaf op een veel te schoolse manier naar mijn zin. Iets dat best tegenvalt als je weet dat ik absoluut tegen het schoolsysteem ben. (-> Persoonlijke weldoordachte keuze en dat recht heb ik.) Dus na al die jaren huisonderwijs ontdekken dat ik eigenlijk alsnog dat schoolsysteem gevolgd heb in mijn manier van lesgeven, is redelijk storend voor mij! :-(

Niettemin kan ik mijn teleurstelling hierover wel relativeren, want wat je niet weet, kun je ook niet toepassen of veranderen hè. En Jehovah heeft ons huisonderwijs altijd gezegend. Ik moest "roeien met de riemen die beschikbaar waren", zeg maar. En dat deed ik dus.

Maar nu ik meer en meer nieuwe info ontdek, verandert dit natuurlijk wel wat!

Ik heb wel al die jaren geweten, dat wat ik deed, niet ideaal was. Door de druk van buitenstaanders, onderwijsinspectie, examenvooruitzichten en mijn gezondheidsproblemen, ben ik die berg (veel te dure) schoolboeken als leiddraad gaan gebruiken. En omdat ik toen nog niet kon komen aan informatie over andere onderwijsmethodes, hield ik mij noodgedwongen aan datgene dat ik al kende vanuit mijn eigen jeugd: schoolboeken. Het werkte, maar het had zeker anders en veel beter gekund (ook veel minder stressvol en stukken goedkoper!).

Waar ik wel al meerdere jaren over wist en een boek over gekocht had (moeten bestellen, want daar vond je hier toen ook nog niet veel over en ik had op dat moment nog geen internet/computer), was de Montessorimethode. En daar probeerde ik ook wel een aantal zaken van in gedachte te houden en toe te passen waar mogelijk.

Een groot deel van mijn persoonlijke ervaring en overtuiging is terug te vinden op deze pagina: De Moore Formule. Een methode waar ik spijtig genoeg tot voor deze week nog nooit van gehoord had...

We spreken hier over een beproefde (Amerikaanse) huisonderwijsmethode, die al vele jaren tot succes leidt. Ik ben het niet volledig met elk detail eens (bv. ik vind en heb ervaren dat een kind - zeker als bijbelstudent - een veel rijkere en zelfstandige leerperiode tegemoet gaat tijdens zijn/haar jeugd als het op een jonge leeftijd leert lezen), maar het meeste van die methode ervaar ik toch hetzelfde.

Ik vind het telkens zeer bevrijdend zulke dingen te ontdekken. De wetenschap dat mijn toekomstige kleinkinderen nu een veel grotere kans hebben om echt van dat (verschrikkelijk en onnatuurlijk) schoolsysteem af te raken, is een zeer aanmoedigend vooruitzicht voor mij!

Het ironische is, dat ik ooit goed begonnen was, al die jaren terug, met mijn eerste kind. Ik maakte toen nog veel zelf en deed allerlei activiteiten met haar zonder schoolmateriaal. Dat had ik dus gewoon op die manier moeten blijven doen. Huisonderwijs stond toen eigenlijk nog in de kinderschoenen hier in België. En ik vermoed dat daardoor het schoolsysteem bij veel huisonderwijzers nog steeds doorweegt. De beproefde methoden uit ervaren huisonderwijslanden beginnen nu pas door te sijpelen bij ons...

Begrijp me niet verkeerd, ik hang niet één specifieke methode aan (tenzij die van mezelf... hihi). Huisonderwijs pas je aan elk kind individueel aan. Het onderzoeken van meerdere methodes en daar onderdelen van uitproberen, kan helpen om huisonderwijs op maat te ontwikkelen, wat een kind/gezin het beste ligt en wat aldus het beste resultaat oplevert. Dat noemt men een eclectische onderwijsstijl. (Eclecticus: iemand die uit alle stelsels of stijlen overneemt wat hem het beste voorkomt.)

Uiteindelijk valt ons huisonderwijs daar ook wel onder, maar ik was me dus niet bewust van het feit dat het schoolsysteem (curriculair onderwijs*) bij ons toch veel heeft doorgewogen door de jaren heen. Iets waar ik nu toch veel bewuster verandering in probeer te brengen sinds vorige zomer.

*Met curriculair onderwijs wordt huisonderwijs bedoeld waar de kinderen gebruik maken van schoolboeken.

Sommige vakken zijn moeilijk aan te leren zonder hulpmiddelen, zoals bijvoorbeeld een vreemde taal. Tenzij je in de gelegenheid bent om je kind veelvuldig in contact te laten komen met anderstaligen (zoals wanneer partner of familie anderstalig is, of bij regelmatig verblijf in een andere taalomgeving - buitenland, Wallonië, anderstalige christelijke gemeente, enz.).

Maar dan nog hoeft dit niet per se met echte schoolboeken. Tegenwoordig zijn er ook in de boekhandel en supermarkt heel wat hulpmiddelen te verkrijgen om vreemde talen aan te leren (en stukken goedkoper dan schoolmateriaal). En op het internet vind je eveneens veel terug, vaak gratis.

Het zal nog wel even duren voor ik een voor ons aanvaardbaar evenwicht gevonden heb. Het kost ook vooral een flinke lading moed om te veranderen. Het is moeilijk iets los te laten waar je mee vertrouwd bent om dan in iets totaal nieuws en onbekend te springen. Dat ondervonden velen van ons ook wanneer we de waarheid omtrent Jehovah en de bijbel leerde kennen.

Speurtocht in onderwijsmethoden

Ik moet toegeven: aan dit blog had ik jaren geleden al moeten beginnen. Ik geniet er zelf van, zowel van het schrijven (kan ik eindelijk mijn passie eens uiten zonder commentaar te krijgen hihi), als van het herlezen van elk blog. Telkens wanneer ik één van mijn blogs herlees, word ik daar vanzelf vrolijk van. Ik kan alleen maar hopen dat het bij (minstens enkele) andere medestrijders ook een lach op het gezicht brengt. Maar in elk geval weet ik nu al dat mijn kinderen er later ook veel plezier en zelfs nut van zullen hebben.

Momenteel ben ik druk bezig met het voorbereiden van ons eerste lapbook. Ik vertelde vorig jaar al over de veranderingen die ik wil en probeer door te voeren (o.a. notebooking -> meer met werkstukken werken, minder met schoolwerkbladen). Hoe verder ik zoek en hoe dieper ik graaf, hoe meer ik er van overtuigd raak dat het anders kan en moet. (Altijd al geweten, maar de gelegenheid en kennis was er nog niet.)

Spijtig genoeg heb ik tijdens deze ontdekkingstocht ook iets minder leuk ontdekt over mezelf en mijn huisonderwijs...

Ik ben mijn hele leven al tegen het schoolsysteem geweest. En wou dan ook mijn eigen kinderen ver weg houden van alles wat daar mee te maken heeft. Toch heb ik onbewust mijn eigen kinderen al die jaren eveneens opgezadeld met datzelfde schoolsysteem! Dat stelt me echt teleur. Dat wou ik nu net NIET!

Gewoonweg door hen steeds hetzelfde lesmateriaal als op school te geven. (En vaak zelfs wel dubbel en nog meer...) Werkbladen, werkbladen en nog eens werkbladen... Tja, het systeem heeft al die jaren wel gewerkt voor ons... maar enkel omdat ik er maar niet in slaagde een degelijk alternatief te vinden dat bij ons gezin past. En nu ik dat dan eindelijk begin te vinden (en vooral ook eindelijk de moed vind om die alternatieven daadwerkelijk te gebruiken), zijn we zoveel jaar verder. Mijn oudste wordt binnenkort al 17!

Hoe spijtig ik dit ook vind en hoe hard dit mij ook teleurstelt, ik ben wel blij DAT ik er alsnog achter gekomen ben. Dit voorkomt dat mijn kinderen later in dezelfde val terecht komen als ik.

Deels komt dit alles ook door de taboesfeer rond huisonderwijs in België, de weinige informatie die erover bekend is hier, en de pogingen van omstanders en inspectie om het huisonderwijs te ontmoedigen.

Het hoeft van mij niet per se volledig zonder werkbladen, maar toch heel wat minder van dat schoolmateriaal en meer natuurlijkere en leukere middelen!

Ik had lang geen computer en internet. Om les te geven is dit handig maar geen noodzaak. Wist ik altijd en beweer ik nu nog steeds. Maaaaaar... wat ik niet wist, is dat ik via het internet een hele nieuwe wereld zou ontdekken, de "homeschooling"-gewoonten van andere landen! EN WAUW, wat een openbaring! Keer op keer kwam ik mensen tegen met dezelfde ideeën als ik, met dezelfde strijd, met dezelfde doelen, met dezelfde "avonturen", met dezelfde idealen en noem maar op.

"Unschooling": nog nooit van gehoord voordien. ("Natural Learning".)

Notebooking en Lapbooking waren eveneens totaal onbekende termen voor mij...

Vandaag las ik het verhaal van een zuster, met exact dezelfde ideeën, doelen en overtuigingen als ik... En zo zijn er nog velen. IK BEN NIET ALLEEN! Keer op keer bemerkte ik dit de afgelopen jaren. Zo aanmoedigend!

Hoewel ik nu ons eerste lapbook-avontuur aan het voorbereiden ben, heb ik er geen idee van hoe ik daar moet inspringen. Ik lees niets dan positiefs erover en geloof er ook echt in, ben er helemaal van overtuigd dat notebooking en lapbooking DE manieren zijn om te leren en tevens ook perfect in het concept "Natural Learning" passen. Met notebooking heb ik al heel wat ervaring, omdat dit eigenlijk hetzelfde is als de werkstukken die wij maken. Maar lapbooking vind ik een grotere uitdaging, omdat hier toch wat meer planning bij komt kijken, en ook het uitvoeren is een stuk uitgebreider. Maar als ik rondneus op het internet, geniet ik van elk lapbook dat ik tegenkom, echt waar. Helemaal mijn ding en echt iets waarvan ik wil dat mijn kinderen het plezier en nut ervan leren kennen. En zo spijtig vind ik het dan, dat ik geen kleutertjes meer heb rondlopen! (Ik zal geduldig moeten wachten op mijn kleinkinderen zeker hè... hihi!)

Een ander nadeel is mijn gezondheid. Ook daardoor ben ik zo afhankelijk geworden van die werkbladen. Want daar kunnen de kinderen grotendeels zelfstandig mee werken, wat noodzakelijk is in ons gezin, omdat ik maar heel weinig nog echt actief les kan geven. Wel een goed getuigenis natuurlijk voor mensen die denken dat huisonderwijs door hun ziekte niet kan (ziektes zoals depressies, fibromyalgie en CVS bijvoorbeeld), want er is dus veel meer mogelijk dan je denkt. (En onderwijs geven aan je kids, betekent echt niet altijd de hele dag met hen bezig moeten zijn! - al komt dat natuurlijk ook wel eens voor.) Maar ik ken er ook met die ziektes, die dus niet met dat "schools" systeem werken, en echt dus volgens de "unschooling"-methode werken. Dus ik weet dat het mogelijk is. Het is een kwestie van wat men zijn kinderen aanleert hè. Ik heb hen geleerd die werkbladen zelfstandig te maken, dingen op te zoeken, zelf na te kijken enz. En dat loopt dus meestal als een trein. Maar ik had, als ik dat toen al geweten had, hen dus evengoed in de plaats kunnen leren notebooken en lapbooken van kleinsaf. Ik merk dat dit nu veel moeilijker is om op over te stappen. Ik moet daar in het begin natuurlijk serieuze inspanningen voor doen om hen dat aan te leren. Dat had ik dus beter gedaan toen ik fysiek nog meer aankon. Nu is die uitdaging veel groter en gaat het niet zo vlot als ik zou willen. Ik heb veel meer slechte dagen dan goede, dus op al die dagen wordt er meestal verder gewerkt met de werkbladen. Dit gaat momenteel nog niet anders. Helemaal er vanaf zal waarschijnlijk niet lukken en voor sommige vakken zijn werkbladen wel handig, zoals om in andere talen juist te leren schrijven enz. (... kan natuurlijk evengoed via notebooking.) De rest zal voor de volgende generatie zijn. Al de ervaring die ik nu nog op doe, daar hebben zij dan weer voordeel van. :-)

Voor ons eerste lapbook heb ik alle stappen tot nu toe al gevolgd. Eerst een thema gekozen, een planning gemaakt, de basis voor het lapbook gemaakt, de accessoires die aan de binnenkant komen, in elkaar gestoken... Het enige wat er nog rest is er aan beginnen. Daar moet ik dus echt wel een goede dag voor hebben. En mijn kinderen eveneens natuurlijk.

Naar het schijnt zou het allemaal makkelijker worden na je eerste keer... Hihi. Ik HOOP dat zo! Ik ben uren bezig geweest met research en knippen vandaag. En ook met steeds opnieuw alle informatie te lezen, om maar moed te vinden hihi.

Gewoonlijk als ik aan een nieuw avontuur begin, gaat dit meestal wel goed. Maar 't is de stap er naartoe hè...

Drempelvrees noemen ze dat zeker... :-)

Ik heb er speciaal voor gebeden tot Jehovah, en hem kennende, komt dat dus zeker wel in orde!

Ook leuk was toen ik vorige week ontdekte dat er zelfs een boek (of misschien zelfs boeken?) bestaat over het nut van gezelschapsspellen bij het onderwijs (sample). En zelfs dat gezelschapsspellen volledig het lesmateriaal kunnen vervangen, dat een kind alles wat het nodig heeft, kan leren met een verscheidenheid van spellen en met hier en daar wat aanpassingen! (Zoals ik de bijbelse spellen, die ik ontwerp, ook aanpas om ze niet enkel leuk te maken, maar ook altijd leerzaam.) Maar daar was ik ook altijd al van overtuigd. Toch leuk dat ook op een ander eens tegen te komen! (Natuurlijk weer in de Verenigde Staten...)

Gezelschapsspellen, het dagelijkse leven, notebooking, lapbooking, een vleugje van Montessori's leermethode, spelen, computerprogramma's , eigen ontworpen werkbladen en leermethodes, ... Zoveel mogelijkheden om je kind op een superleuke en natuurlijke manier te laten leren ZONDER al die werkboeken en lesboeken van school...

De zuster die ik aanhaalde, had het ook over de natuurlijke leerdrang van een kind. Tussen hun 0 en 5 jaar leren ze bergen verzetten (kruipen, lopen, eten, drinken, spreken, nadenken, redeneren, tellen, letters/woordjes herkennen, enz.), en dit allemaal ZONDER schoolwerkboeken en lesboeken! Een kind heeft de natuurlijke drang om voortdurend dingen te willen onderzoeken en te leren en doet dit meestal al spelende, niet via blaadjes invullen. Het enige wat wij moeten doen is die drang begeleiden en in goede banen leiden. En hoe leuker we dit aanpakken, hoe liever het kind zal blijven leren en hoe beter het kind zal slagen!

Ik verheug me wel enorm op dat lapbooken... Hopelijk kan ik er snel een blog over schrijven! :-)

Woonkamer versus leslokaal

Door de jaren heen hielp ik heel wat gezinnen met het opstarten van hun huisonderwijs. Hierbij bemerkte ik dat velen de drang hebben om alsnog aan iets schools vast te houden. Zo wilden ze vaak een “leslokaal”, een echte klas, maken. Liefst in een ruimte apart, met schoolbankjes en al, als het even kan. Sommigen hadden daar de plaats voor en deden dit dan ook. Bij sommigen ging dit goed, bij anderen dan weer niet.

Ben daar zelf geen voorstander van. Voor mij is dit ook nooit praktisch geweest. Naast het huisonderwijs gaat je gewone dagelijkse leven ook nog door. Probeer maar eens te koken, te strijken of andere huishoudelijke klusjes te doen als jij je kinderen in het oog moet houden in die aparte kamer.

Wij hebben onze lesruimte in de woonkamer. In het gedeelte dat de meesten als eetgedeelte gebruiken. (Onze eettafel staat gewoon in de keuken.)

Dit is in veel huizen zowat het centraal gelegen punt en erg handig om van daaruit ook nog de rest van het huishouden te regelen.

Sommigen gebruiken de eettafel ook tegelijk als bureau. Dat is ook een mogelijkheid. Zeker als iemand de plaats niet heeft om ook nog aparte bureaus te plaatsen.

Toen ik het huishouden nog volledig kon behartigen en de kinderen nog kleiner waren, deed ik dat dus gewoon wanneer zij aan hun lessen bezig waren. Als ze eventjes zelfstandig verder konden met hun lessen, ging ik de was opzetten, de was opvouwen, de afwas opruimen, stofzuigen, enz. Ik was in een wip bij hen, als ze iets nodig hadden. Kon ook makkelijk controleren of ze wel verder werkten, want ik was nooit ver weg. Het meeste van het werk kon ik zelfs doen terwijl ik hen zag en zij mij.

Ondertussen is mijn ziekte zodanig toegenomen dat ik veel tijd in bed moet doorbrengen. Maar ook dit vormt nu geen obstakel meer om les te geven. Sinds onze verhuizing vorig jaar (2010) heb ik mijn bed beneden, vlakbij ons lesgedeelte. De kinderen kunnen makkelijk iets komen vragen, ik kan hen ook makkelijk controleren indien nodig (moet geen trap meer op/af, slechts enkele meters lopen). We kunnen elkaar ook horen zonder hard te moeten roepen. Of ze kunnen gewoon bij mij komen zitten op de slaapkamer. Vooral de 2 jongsten doen dat af en toe wel eens. Ik heb hier een bureau staan, maar meestal komen ze gewoon gezellig bij me in bed zitten, als ze hulp nodig hebben of gewoon bij me willen zijn. :-)

Ik weet van enkele gezinnen die hun leslokaal apart hadden gemaakt (zoals bijvoorbeeld in de garage of boven enz.), dat dit nadien toch problemen gaf. In een garage is het bv. in de winter te koud, men moest daar altijd blijven, kon binnen in huis niets doen tijdens die uren enz. Uiteindelijk belanden ze dan toch in de woonkamer, keuken of ergens anders in het centrum van het huis. Zit men boven in een aparte kamer, dan is 't ook weer moeilijker om het kind in het oog te houden, terwijl men ook nog een huishouden te behartigen heeft.

Natuurlijk is dit niet bij iedereen zo. Bij sommigen werkt dat systeem wel goed. Maar het is dus best wel belangrijk om de voor- en nadelen van tevoren goed af te wegen.

Zelf ben ik tegen alles wat met schoolsystemen te maken heeft, dus boots ik liever niet te veel een echte school/klas na. Natuurlijk kun je niet alles vermijden. Het ziet er al snel als een klas uit als je bureaus, stoelen, boekenkasten en een schoolbord hebt staan. Toch is de sfeer bij ons veel huiselijker en voelen wij ons niet alsof er een groot onderscheid is tussen onze lesruimte en de rest van het huis. Of dat we een echte klas nabootsen.

Sommigen huisonderwijzers voelen zo tijdelijk de drang terugkomen van in hun jeugd om “schooltje” te spelen. Ook bij mij was dit het geval helemaal in het begin. Net zoals ik bijna een gat in de lucht sprong toen ik eindelijk barbiepoppen en lego aan mijn kinderen kon geven hihi. Wat had ik dat gemist zeg. (Was enig kind, weinig geld thuis, dus weinig barbiespullen en lego enz.) Heb mij dan ook danig uitgeleefd met mijn eigen kinderen haha.

Heb ik ook al aardig wat in verzameld trouwens… ;-)

Maar dat “schooltje” spelen heb ik gelukkig snel achterwege gelaten. Tja, men groeit daar zelf mee op en dat kan dan natuurlijk nog wel eens naar boven komen... :-)

Persoonlijk zijn mijn man en ik meer voorstanders van natuurlijkere manieren, zoals onze Schepper het oorspronkelijk bedoeld had (voor zover dit redelijkerwijs mogelijk is in deze tijd natuurlijk).

Zelfde principe geldt voor ons trouwens voor borstvoeding vs. fles en fopspeen, draagdoek vs. kinderwagen, bij de ouders slapen vs. wieg enz.

Om dit te verduidelijken en eens over na te denken: hoe zouden Adam en Eva, Abraham en Sara, Jakob en Rachel, Elkana en Hanna, Jozef en Maria en andere ouders uit bijbelse tijden, alle bovengenoemde zaken hebben aangepakt…

Dit alles is uiteindelijk vooral onze persoonlijke ervaring natuurlijk. Of het bij jou nu ook zo gaat of helemaal anders: dat is nu net de vrijheid die je hebt met huisonderwijs! :-)

Vrijheid

Drukke weken op het menu deze maand. Congressen, werk inhalen dat stillag tijdens de voorbereiding van de examens, voorbereiding voor de volgende leerjaren enz. De 2 oudsten die een toespraakje hebben (één deze week en de andere volgende week), plus dat zij beiden hulppionieren deze maand...

Vroeger veranderden we van leerjaar tijdens de schooljaren, meestal in het voorjaar. Maar sinds enkele jaren lukt dat niet meer zo, ’t komt meestal uit in de zomer toevallig. Tenminste, deels toch. De rest van de vakken lopen grotendeels door elkaar en naast elkaar van meerdere jaren enz. In het middelbaar is dat niet meer zo belangrijk. Een kind in het basisonderwijs is nog enorm gebonden aan leeftijd natuurlijk. Een kind van 7 moet je meestal niet leerstof voorschotelen van een kind van 12 (of andersom liever ook niet hihi) enz. In het secundair onderwijs maakt dat niet meer zoveel uit. Dan is alleen het einddoel nog belangrijk, wat je ze wilt geleerd hebben tegen hun 18 jaar bijvoorbeeld. Ik druk gewoon het materiaal voor een bepaald vak af als iemand met dat van het vorige jaar daarvan, klaar is. Is het nog te moeilijk, dan druk ik een tweede methode af van hetzelfde jaar enz.

Mijn zoontje wordt vandaag al 10 jaar. Wat gaat het toch snel. Nog maar één kind onder de 10 nu. Ik geniet van elke leeftijd en vind het heerlijk en wonderbaarlijk een kind groot en zelfstandiger te zien worden, een eigen persoonlijkheid te zien ontwikkelen. Maar wat mis ik ook mijn kleintjes… !

Niettemin, nu weet ik zoveel meer en heb ik zoveel meer rust in mijn hoofd dan toen ik ooit begon met huisonderwijs. Moest ik het kunnen overdoen met wat ik nu weet, ‘k zou een pak minder moeten stressen, en vooral: weg met de onzekerheid, twijfels en ongerustheid over of ik het wel goed doe! Het gaat goed met mijn kids. Ze zijn gelukkig, sociaal, stabiel, gezond… Ze genieten van hun leven en van hun vrienden. Ons huisonderwijs heeft hun leven verrijkt en ze kwamen zeker niets tekort. Er zijn nog zoveel mythes en taboes hier in België rondom huisonderwijs...

Voor ons betekent huisonderwijs alleszins vrijheid. Vrijheid van dat vreselijke schoolsysteem. Degenen die mij persoonlijk kennen, weten meestal wel hoe sterk ik tegen het schoolsysteem ben. Maar sommigen van mijn vrienden zullen dit misschien nog niet weten, omdat ik dat nu eenmaal niet van de daken schreeuw. Ieder zijn keuze. Maar als men mij er achter vraagt of mee confronteert, dan steek ik mijn afkeur zeker niet weg. Of zo heel af en toe komt iemand wel eens de school aanprijzen… Tja, dan heeft die persoon meestal ook prijs… hihi. Ruzie maken doe ik er niet over, maar ik wil wel laten weten dat ik geen jaknikker kan zijn als iemand het schoolsysteem komt aanprijzen. Simpel.

Huisonderwijs betekent voor ons zeker een verrijking van ons leven. Zoals van het sociale leven. Om een voorbeeld te noemen: op school wordt men meestal in leeftijdsgroepen geplaatst. En dit hun hele jeugd lang. Wat het leren omgaan met ALLE leeftijden sterk beperkt.

Geen generatiekloven in ons gezin, familie, vriendenkring…, tegenover niemand. Een verrijking, maar ook weer een vrijheid!

Eveneens een verrijking van kennis, onderzoek en ontdekken. Niet beperkt tot slechts dat wat per jaar gezien moet worden. (Als men dat schema in een klas van 15 à 30 leerlingen al afgewerkt krijgt.) Maar ook dit valt eveneens onder de noemer “vrijheid”. De vrijheid om eigen interesses naast het gewone lesmateriaal te verkennen. De vrijheid om af te wijken, om dingen anders aan te pakken als dit nodig is of zo uitkomt. Om dingen over te slaan als iets niet nodig blijkt. Geen strakke schema’s, aan elk kind individueel kunnen aanpassen, geen competitie, geen vergelijkingen met anderen hun kunnen (scores) enz. De vrijheid om dingen toe te voegen, waar op school geen plaats of tijd voor is.

Zoals bijvoorbeeld extra taalvakken.

De vrijheid om met iets “achterop” te raken, maar toch niet het gevoel hebben dat men “achter” is. Want volgend jaar kan dat ook nog geleerd worden, of het jaar daarop, of…

Mijn derde dochter Ilani, die dus sinds maandag terug met haar lessen begonnen is na een kleine week verlof (wat ze verdiende vanwege haar harde werk voor de examens), komt nu enthousiast vertellen hoe makkelijk alles is hihi. Leuk. Dan heeft ze het nog even rustig voor het materiaal van het middelbaar toegevoegd wordt. Weer vrijheid. Ook voor mij, want dan kan ik die energie over andere dingen verdelen, omdat ik haar minder moet bijstaan en helpen.

Onze kinderen hebben geen 2 maanden verlof nodig omdat ze het hele jaar door geen zware druk ondervinden. Zij kunnen het hele jaar door in alle rust en vrijheid hun hersenen gebruiken, zoals het hoort voor een kind. Nooit geforceerd, gewoon een constante stabiele bevrediging van hun geestelijke behoeften, in evenwicht met andere noden.

Elk jaar begin september moet ik van andere ouders horen: “oef, ze zijn weer naar school.” Of een enkeling: “spijtig, de 2 maanden zijn weer voorbij, ik ga ze missen…”

Omdat dit zich elk jaar herhaalt, ben ik op den duur mijn mond ook gaan opendoen hè. Dus ik zeg dan: joepie, dankbaar dat ik mijn kinderen weer kan thuis houden, of zoiets dergelijks. Maar… dan krijg ik prompt reacties van “school”-ouders. Meestal nogal negatief! Alsof ik NIETS mag zeggen die dag, maar zij WEL. Zij juichen of zuchten, maar ik mag dat dan niet? Waarom, omdat mijn kinderen niet naar school gaan? Ik mag mijn dankbaarheid en vreugde niet uiten op die dag? Ik mag dat niet gedenken die dag en daar NET ZOALS ZIJ, ruchtbaarheid aan geven?

Ach, da’s maar een zoveelste gegeven in een lange rij van taboes en onbegrip tegenover huisonderwijs, opgemerkt door de jaren heen.

Gelukkig gaan wij rustig verder, genietende van onze vrijheid en van het blijven verrijken van ons leven. :-) Alles wat we zo de afgelopen jaren samen al hebben gehad, kunnen ze ons nooit meer afnemen! En over 2 maanden is het weer zover: yep, die van mij blijven dan WEER gezellig thuis! ;-)