De eerste resultaten

Het was een zeer interessante en fantastische week.

Ik kwam zoooooveel te weten deze week. Ik kon en kan erover blijven bloggen! :-)

Onze lesweek begon op dinsdag, want maandag had mijn ventje een vrije dag en dan krijgen onze kids gewoonlijk ook vrij. (De oudsten hechten minder belang aan zo'n vrije dag en werken dan soms alsnog aan hun lessen zodat ze op een andere dag in de week meer tijd vrij hebben om in de velddienst te gaan.)

Dus dinsdag was de dag dat ik mijn drie oudste dochters mijn nieuwe plannen uitlegde. Zij zouden moeten beginnen met het thema fysica.

Al snel ontwikkelde zich dit in enkele interessante individuele projecten, wat mij de opdracht 's avonds al deed herzien. Maar dat behoort nu precies tot mijn nieuw onderwijsplan: dat er meer plaats is voor input van de kids en er punten behandeld worden die zij zelf hebben gevonden tijdens hun speurtochten. Dus ik spoorde hen nadien aan om vanuit het aangeboden thema te starten, maar ze mochten daarbij gerust bij iets specifieker uitkomen dat hen interesseerde en ze graag dieper wilden onderzoeken.

Diezelfde dag was er één dappere dochter (Yana, 15 jaar) die al begon aan haar onderzoek over fysica. (Toen de nog onaangepaste opdracht.) Zij ging aan de slag met een persoon die ik als voorbeeld genoemd had. Vervolgens groeide uit dat onderzoek 3 thema's die ze verwerkte in haar werkstuk: Marie Curie, radioactiviteit en kanker. Ze kwam mij die eerste namiddag al enthousiast vertellen wat voor interessante dingen ze al allemaal gevonden had. Ik stond versteld van haar enthousiasme en de diepgang van wat ze onderzocht had en hoe snel mijn nieuwe plan succes had! Wat mij trouwens de opdracht deed aanpassen en de focus van fysica naar een onderdeel (-delen) van fysica deed verschuiven. En zo hou ik zelfs de mogelijkheid over om fysica nog vaker als thema te kunnen gebruiken.

Mijn derde dochter (Ilani, 13 jaar) was degene die het meest tegen de opdracht opzag. Het vak fysica zat nog niet in haar lespakket en dit was dus nog onbekend terrein voor haar. (Alhoewel ze natuurlijk al wel in het basisonderwijs natuurkundige lessen te verwerken kreeg, maar het verband niet direct besefte.)

Door het aanpassen van de opdracht en het enthousiasme van haar grotere zus, begon ze woensdag dan toch ook maar aan haar eigen speurtocht. Al gauw vond ze iets dat haar interesse opwekte en in no time had zij als eerste haar werkstuk klaar. Op donderdag nam ik het door om mij te kunnen voorbereiden op de geplande lapbookles voor de volgende dag, en viel ik haast achterover van verbazing!

Ze had zeer doeltreffend haar onderwerp - geluid - weergegeven in een sterke en duidelijke samenvatting, zodat het de inhoud zich makkelijk leende om in een lapbook te verwerken!

Ik stond echt versteld van haar kunnen. De training met de K-reeks (de opdrachtbladen die ik maak bij Ontwaakt!) werpt nu echt haar vruchten af!

Ik ben zo blij dat ik eindelijk mijn plan heb durven doorzetten!

Diezelfde avond stelde ik een schema op voor Ilani's eerste lapbook.

Ik vind het steeds heerlijk om de werkstukken van mijn kids te lezen. Vaak leer ik er ook nog van bij. En ik moedig hen altijd aan elkaars werkstukken eveneens te lezen, zodat ze bovendien van elkaar ook nog leren. Elk heeft z'n eigen kijk op een onderwerp en een verschillend opmerkingsvermogen en interesse. Daardoor voegt elk kind weer andere details toe.

Ook mijn oudste dochter (Natascha, wordt over twee maanden 17 jaar) deed me versteld staan door haar werkstuk helemaal anders aan te pakken dan verwacht. Zij had haar eigen ingenieus plan bedacht en nam de eindtermen voor het vak fysica erbij en werkte die stap voor stap door, zodat haar werkstuk de meeste eindtermen bedekte.

Zij heeft daardoor een zeer uitgebreid werkstuk en dit bleek achteraf niet echt te passen bij ons lapbookplan. Dus besloot ze om alsnog op zoek te gaan naar een onderdeel wat ze verder wou uitdiepen en dit komt dan in een tweede werkstuk dat meer geschikt zal zijn om een lapbook mee te maken.

Op vrijdag werkte Yana haar werkstuk af. Natascha had het hare pas 's avonds af en begon dan ook nog aan dat tweede, dat de komende week nog verder afgewerkt zal worden.

Ik maakte vervolgens ook een planning voor het lapbook van Yana en in de namiddag begonnen Ilani en ik aan haar eerste lapbook. 's Avonds was dit af, maar energie voor een tweede had ik echter niet meer, dus dat zal voor de komende week zijn. Yana schreef al wel een toepasselijke bijbeltekst op een kaartje voor in haar lapbook, dus het begin is al gemaakt. :-)

Mijn oudste vroeg zich af of ze wel voldoende materiaal in het werkstuk had gestoken enz. Maar ik heb haar gezegd dat het mij niet uitmaakt wat ze erin heeft staan en ook niet dat ze niet alles erin heeft kunnen verwerken wat ze tegenkwam. Het gaat niet om de inhoud van dat werkstuk, maar wel over wat ze geleerd heeft tijdens haar speurtocht! Ze heeft nu veel meer geleerd over fysica op twee dagen tijd dan in de periode toen ze de schoolwerkbladen voor dat vak moest doorploeteren!

Ik vond het echt een schitterend idee hoe ze het heeft aangepakt. Zeer volwassen. Ze maakte dus eigenlijk bij toeval een eindwerk fysica, volledig op eigen initiatief.

Een werkwijze die ook toepasbaar gaat zijn op de eindtermen van een aantal van de andere vakken! (Hihi, nu heeft ze zichzelf en de anderen wat aangedaan hè... ;-))

Toen ik met Ilani aan haar lapbook begon, zat ze er in het begin wat hulpeloos bij en ik vond het eerst echt moeilijk haar erbij te betrekken. Ik moest nog veel zelf plannen en uitzoeken, zoals waar bepaalde teksten het beste op zouden passen enz., dus dan moest zij telkens wachten. (Ik had dan ook nog maar ervaring met één lapbook hè.) Maar na verloop van tijd kwamen we toch goed op gang en lukte het me beter om ook haar een aandeel te laten hebben in het ontwerp en begon ze het zelfs heel leuk te vinden! Ik liet haar teksten schrijven, prentjes uitknippen en dingen opplakken. Ik laat de kids trouwens altijd de prentjes die ze vonden tijdens het opzoekwerk voor hun onderwerp(en), ineens in een map plaatsen (op de computer). Wat nu dus ook handig is om die dan nadien te kunnen gebruiken voor het lapbook. Toen de resultaten zich wat meer lieten zien, werd Ilani heel enthousiast en verheugde zij zich echt op het eindproduct!

We zijn dan ook zeer tevreden over het resultaat. :-) (Foto's.)

Het zal nog wel een tijd duren voordat elk van de kids in staat zal zijn zelf vlot een lapbook te produceren. Het ging deze keer al vlotter dan de vorige keer bij mij. Ik had, voordat ik begon aan mijn eerste, al veel onderzoek naar lapbooking gedaan en toen ik mijn eerste thema bedacht (herfst), had ik al vrij snel een bepaald beeld in mijn hoofd van hoe mijn lapbook eruit ging zien. Dat had ik nu ook weer, toen ik de werkstukken doornam. Dus ik ga er van uit dat de kids dat mettertijd ook steeds meer gaan ervaren. De bedoeling is uiteindelijk dat ze tijdens de start van hun onderzoek tegelijkertijd in hun hoofd ook al beginnen aan de planning van het bijbehorende lapbook.

Dit betekent dat, wanneer ze een bepaald stukje informatie lezen, ze in hun hoofd al een idee vormen van hoe ze die informatie in hun lapbook gaan verwerken, welk prentje er eventueel bijkan enz.

Er steekt dus nog best veel tijd in zo'n lapbook, dus het zal waarschijnlijk niet elke week lukken, en dat hoeft van mij ook niet. De nadruk ligt hoofdzakelijk op het onderzoeken en leren. Is er gelegenheid om dit in een werkstuk en/of lapbook te verwerken, dan is die mogelijkheid er.

Maar ik heb wel al een plan ontwikkeld om hen vlotter ervarener te maken in minder tijd en met minder werk.

Aangezien het samenwerken aan Ilani's lapbook het wat sneller liet gaan dan de vorige keer en een voordeel was voor ons beiden i.v.m. ervaring opdoen, wil ik nu dat ze het volgende thema samen omzetten in een lapbook. (En joepie, daardoor is ineens nog eens de samenwerkingsfactor toegevoegd!)

We vonden zelfs al een volgend thema, doordat één van de meisjes weer eens een vraag stelde hihi. Mijn gewoonlijke antwoord "Zoek het op" veranderde in "dat is een goed thema voor jullie volgende werkstuk en lapbook"! :-)

De volgende opdracht zal zijn voor het vak geschiedenis, meer bepaald "België", vanaf "Horum omnium fortissimi sunt Belgae", tot nu. Elk van hen krijgt een deel toegewezen en op het einde zullen we deze onderzoeken samenvoegen in één lapbook.

Ik ben echt zeer trots op mijn meisjes! Want ondanks hun vooroordelen en de onzekerheid over wat nu precies allemaal de bedoeling was deze week, deden ze allen hun uiterste best om mee te werken. Na de eerste tegenzin bij de aanvang van dit project, zijn hun bereidwilligheid en enthousiasme al snel de bovenhand gaan voeren, wat tot fantastische resultaten leidde! Elk van hen trad bevredigd het weekend tegemoet, en ik nog het meest! :-)

Wauw, de afgelopen week was echt fantastisch gezegend! Ik ben Jehovah zooooo dankbaar!

Nieuw lesplan krijgt vorm

Deze week had ik een project gepland voor mijn 3 oudsten. Mijn opdracht voor hen bestond ditmaal maar uit één woord: fysica. Het was de bedoeling dat ze dit zelf verder inkleden en er een werkstuk rond maken. En dat ze het geleerde op het einde van de week zouden omzetten in een lapbook.

Het doel was dat ze leren wat fysica precies inhoudt. Fysica is iets dat je in grote lijnen moet kennen voor in het dagelijks leven, maar al die extra's die erbij komen in de schoolboeken, zoals de vele proeven en formules, da's meer voor de individu die daar echt een interesse voor heeft en er zijn hobby van wil maken, vind ik persoonlijk. Of voor hen die dat later in hun beroep nodig hebben. Als ik dat opzoek in een encyclopedie of op het internet, dan moet ik geen dikke boeken doorlezen om te weten te komen wat fysica inhoudt en wat de toepassingen er van zijn. Media zoals Wikipedia en de Watchtower Library (Ontwaakt!) vind ik daar zeer geschikt voor. De onderdelen waar je dan meer over wil weten, daar kan je gewoon op klikken en zo steeds verder. En zo verken je datgene wat je interesseert en wordt het niet saai of irritant. En de dingen die je interesseren, blijven gewoonlijk ook hangen. Op een werkblad bij een schoolboek wordt datgene aangeboden wat anderen vinden dat je zou moeten interesseren... Niet echt stimulerend om verder te zoeken. En zelfs als het je interesseert, ben je niet echt geneigd om nadien nog verder uit te diepen wat je in de klas "leert". Geef nu toe, wie van ons ging vroeger 's avonds na schooltijd nog de behandelde lessen van die dag in de klas, verder uitdiepen? (En ja, zulke personen zijn er wel, maar de meeste onder ons hadden na een hele dag er toe gedwongen te worden op school, echt wel genoeg van leren en wilden alleen nog maar aan ontspanning denken!)

Het schoolsysteem vernietigt de natuurlijke leergierigheid en onderzoeksdrang van een kind. Alles wordt hen steeds aangeboden en opgedragen. Op school is het nu eenmaal steeds "moeten". En bij nalatigheid of faling volgt er een bestraffing door middel van minder punten... Nog maar gezwegen over de constante competitie en het vergelijken onderling. Wat een leerkracht zelfs met de beste bedoelingen niet kan voorkomen.

Dus, zoals verteld, ik gaf de opdracht "fysica". Na de eerste dag was ik er al achter dat deze opdracht enigszins anders ging uitlopen dan verwacht. Mijn dochters stonden er nogal kritisch tegenover. "Wat moet ik daar nu mee?"

Mijn oudste is al voldoende volwassen om er aan te beginnen zodra ze tijd heeft en er altijd iets goeds van te maken, ook als zij daar in eerste instantie tegenop ziet. Dus als zij bedenkelijk kijkt wanneer ik weer eens een "vreemde" opdracht geef, dan maak ik mij geen zorgen hihi.

Er was een iets uitgebreider gesprek nodig met mijn tweede dochter over wat ik allemaal bedoelde. Zij was de moedigste en begon er die eerste dag dan toch maar aan. Ik had haar enkele voorbeelden gegeven en met één van die voorbeelden ging ze aan de slag... (enkel een naam van een persoon die ik genoemd had.) Wat diezelfde dag nog resulteerde in een hele uitleg van haar aan mij over al de interessante dingen ze gevonden had! (Ik dolblij en opgelucht... hihi!)

Mijn derde had wat meer tijd nodig om moed te vinden, zag van de drie de opdracht het minst zitten. (Begrijpelijk, want heeft ook nog geen fysica in haar lespakket gehad, dus onbekend terrein.) Ik had haar eveneens gezegd dat ze eens moest kijken of er iets specifiek tussen zat wat haar interesseerde. En zo vond ze de volgende dag dus iets en begon er ook aan. En de dag nadien kreeg ik ook van haar te horen dat ze het nu wel interessant vond en wel zag zitten. :-)

Het onderwerp wat mijn tweede vond en verder wil uitwerken, heeft eigenlijk niet meer zoveel te maken met fysica. Vandaar dat ik zei dat deze opdracht anders ging uitlopen dan verwacht. Maar wel in een positieve zin! Ik heb veel gelezen over notebooking, lapbooking en unschooling enz. En zonder dat ik het verwacht had, heb ik datgene bereikt waar ik al zo vaak over las! Dat een kind dus een onderwerp kiest (of krijgt aangeboden om op gang te helpen) dat hem/haar interesseert en dat dan verder uitpluist, zodanig dat het een echte leerzame les wordt.

Dus al tijdens de tweede dag paste ik de opdracht aan. Het thema bleef fysica van waaruit ze hun reis moeten starten, maar ze mogen zelf inkleden welke richting dat ze van daaruit dan verder gaan. Als ze beginnen met het onderwerp fysica, lezen en leren ze daar toch al direct iets over, terwijl ze verder speuren naar puntjes die hen wat meer interesseren.

En daaruit ontstond mijn nieuw lesplan! Wat ik nu wil proberen is ze elke keer (voorlopig geen vast schema, maar wanneer het lukt) een ander thema aan te bieden (tenzij ze zelf al iets gevonden hebben dat ze willen onderzoeken) en hen dan diezelfde werkwijze laten volgen. Ik ga hierbij zeker gebruik maken van de vakken die gebruikelijk zijn in het secundair onderwijs, als thema zoals ik nu dus deed. Dit wil zeggen dat ik het thema fysica dus nog meerdere keren zal aanbieden, en zo ook de andere vakken. Hier gaan ze veel meer mee leren dan door altijd maar die werkbladen in te vullen. Voor de taalvakken werken we gewoon verder met het materiaal dat we hebben.

Thema's kunnen bijvoorbeeld zijn: geografie, geschiedenis, bijbelse geschiedenis, literatuur, kunst, cultuur, geneeskunde, chemie, biologie, economie, muziekgeschiedenis, klassieke talen, technologie, fysica, taalwetenschap, psychologie, wiskunde (de leuke kanten ervan hihi) enz. Heel wat van deze thema's komen trouwens ook in het tijdschrift Ontwaakt! regelmatig aan bod.

Ook de twee jongsten heb ik (bij toeval) aangemoedigd tot exploreren. Mijn zoon houdt enorm van onderzoeken en vooral van experimenteren. (En betrekt maar al te graag zijn zussen in zijn ontdekkingstochten.) We hebben een microscoop en die haalde hij net deze dagen nog eens te voorschijn. Dus spoorde ik hem aan om de volgende dag daar wat proeven mee te doen en dingen te onderzoeken. En dat deed hij. :-) Hij kwam regelmatig vertellen wat hij ontdekt had en soms kwam hij ons allemaal roepen om te komen kijken. (Of hij komt met microscoop en al tot in mijn bed hihi.) Verder heb ik ook enkele keren mee gezocht naar dingen die we onder de microscoop konden bekijken. We vonden het echt leerzaam en vooral leuk! :-)

Mijn kids hebben mij ooit al meerdere malen verteld dat die werkbladen zo ontmoedigend en vaak saai zijn... Die ontnemen hen echt de zin om te leren en te exploreren.

Mijn derde dochter, die vorig jaar examens voor het basisonderwijs aflegde, vertelde me dat ze nadien de smaak van studeren terug te pakken had en de eerste periode na de examens haar lessen graag deed. Maar na een tijdje sloeg de sleur toch terug toe en nu doet ze het weer niet meer zo graag. Dus nogal een geluk dat ik in diezelfde periode ben begonnen met ernstig te speuren naar een nieuw lesplan.

Ben benieuwd naar het einde van de week, want dan is het de bedoeling om de oudsten hun eerste lapbooks te laten maken. Spannend! :-) (Of eventueel volgende week, als het deze week niet moest lukken. Ik probeer steeds tot een bepaalde mate flexibel te blijven.) Ik heb al heel wat mini-boekjes voorgeknipt en ineen geknutseld, om het hen zo makkelijk mogelijk te maken de eerste keer. En ik ga hun natuurlijk helpen indien gewenst. Want ook tegenover lapbooking staan ze wat kritisch. Maar mijn ervaring leert me dat, zodra ze datgene waar ze kritisch tegenover staan, geprobeerd hebben, ze het meestal wel leuk vinden. Dus ik moet hen gewoon even doen doorbijten. Handje vasthouden, over de streep trekken, enz. Hihi.

Mijn doel is wel om die natuurlijke drang naar leren en kennis opdoen, terug volledig te ontplooien in mijn kids. De eerste resultaten zijn al zeer beloftevol. :-)

En wat er zich hier allemaal afspeelde de afgelopen week in het huisonderwijs ten huize Lambregts, is alweer veel dichter bij het beeld dat ik had, toen ik nog geen kind had en nadacht over hoe ik later mijn kinderen huisonderwijs zou willen geven!