Proefperiode

Ik heb de knoop doorgehakt.

Iets wat ik al vele jaren wil, is dat een groot deel van de schoolwerkbladen volledig afgeschaft worden ten huize Lambregts. :-)

Tot nu toe heb ik alle nieuwe plannen steeds proberen te combineren MET die werkbladen en schoolboeken. Maar dan ondervinden we telkens opnieuw dat de werkbladen er voor zorgen dat de andere (betere) methoden op de achtergrond raken, of dat er gewoon geen energie, moed en tijd voor over is.

Wat hield mij tegen om het schoolmateriaal los te laten?

Wel, in de eerste plaats vooral de onwetendheid over de manier waarop ik dat materiaal moest vervangen. Dit geldt vooral voor de vakken die niets met talen te maken hebben.

Verder zat ik ook met wiskunde... (Maar ook voor dat vak heb ik ondertussen de knoop doorgehakt.)

En dan de vraag hoe ik hen voldoende Frans en andere talen leer zonder die schoolboeken...

Plus dat ik wel al heel veel geld in al dat materiaal stak hè... Ik vond het moeilijk om dat dan niet meer te gebruiken... Al dat geld heb ik dan voor niets uitgegeven!

Hier nu het plan.

Ik heb mijn drie oudsten al hun materiaal behalve de taalvakken laten afgeven aan mij. (Enkel de kleine overschot van het vak muziek heb ik in de kaft laten zitten bij Ilani, die dit vak nog moest afwerken, omdat dit geen zwaar vak is en het niet zoveel en niet zo moeilijk is.)

Dus de taalvakken houden ze, maar al de rest heb ik opzij gelegd. Bijbelstudie blijft natuurlijk ook gewoon. Maar met de werkbladen die ik zelf maak, hebben ze nooit problemen gehad, buiten dan dat de ene natuurlijk al wat liever puzzels oplost dan de andere. Ik begrijp nu ook waarom mijn bijbelse werkbladen wel altijd zo effectief waren en de schoolwerkbladen niet. Ik ontwerp die altijd zodanig dat ze meestal moeten gaan opzoeken om antwoorden te vinden, wat net die onderzoeksdrang wel stimuleert! Hetzelfde effect hebben de opdrachtbladen die ik ontwerp bij Ontwaakt!.

We gaan nu een proefperiode houden met de nieuwe lesplannen (unschooling, notebooking en lapbooking).

Als het werkt, hou ik het zo. Eerst moeten ze wennen aan deze manier van werken. Als ze het eenmaal goed onder de knie hebben en er is tijd over, kunnen ze eventueel nog de resterende werkbladen afwerken die ik nu opzij gelegd heb. (Enkele kaften vol!) Maar als dit er niet meer van komt, ook goed. PRIORITEIT is nu dat hun natuurlijke leerdrang terug hersteld wordt en ze terug bewuster plezier krijgen in exploreren en leren. Ze leren allen heel graag, maar de schoolwerkbladen ontmoedigde dit en werkte hun onderzoeksdrang tegen.

Bij de twee jongsten hadden we de afgelopen maanden al wat afgebouwd. Zij krijgen momenteel nog slechts 2 keer in de week de schoolwerkbladen, de andere dagen werken ze met Piccolo en de tijdschriftjes van Averbode. En ook probeer ik nu regelmatiger een leerzaam spel met hen te doen. Mijn doel met hen is om uiteindelijk nog meer veranderingen aan te brengen (zoals eveneens notebooking en lapbooking als regelmatiger onderdeel toevoegen), maar eerst moet ik nu het middelbaar onderwijs onder handen nemen. Ik laat mijn twee jongsten al een tijdje wat vrijer en ik merk dat de onderzoeksdrang al heel wat toegenomen is. Ze leren letterlijk een pak MEER met MINDER schoolwerkbladen. :-)

En verder besefte ik nog iets belangrijk deze week!

Ik heb tot het vierde ASO materiaal voor het vak Engels aangeschaft. Normaal zou ik dan daarna dat van het vijfde en zesde nog kopen. Want mijn plan was eerst om voor Frans en Engels verder nog wel schoolmateriaal te kopen. MAAAAAAR... Ik heb zelf maar Engels gehad tot 4 ASO, want daarna ben ik overgestapt naar het deeltijds onderwijs omdat ik school echt intens beu was. Toch kan ik zeer goed Engels. Die taal is voor mij een tweede natuur. Ik heb Natascha vorig jaar al eens een werkstuk laten maken in het Engels, en dat was echt fantastisch goed. De enkele fouten die ze had, daarover heb ik haar direct uitleg kunnen geven en daardoor leerde ze onmiddellijk bij wat ze precies nodig had, en niet nog een heleboel uitleg over onnuttige extra's die ze al kon. (Zoals in de werkboeken.)

De Engelse lessen op school waren voor mij echt vooral tijdopvulling. Ik had daar niet veel aan, net zoals het vak Nederlands. Met basisonderwijs had ik die vakken al echt onder de knie, meer had ik niet nodig. Ook zijn er verschillende onderdelen die ik door de onderwijsmethode op school na al die jaren nog steeds niet begreep voor meerdere vakken, en pas later toen ik die zaken moest uitpluizen voor mijn kids, eindelijk begreep. Puur door zelfonderzoek! Dus ook daar faalde het schoolsysteem.

Vandaar dat ik eveneens besloten heb te stoppen met schoolmateriaal te kopen voor het vak Engels (zoals ik ook eerder al besloot aangaande het vak Nederlands). Ik kan dat nog altijd doen als dat ooit nodig zou zijn voor mijn andere kids. Maar ook bij hen ben ik daar vrij gerust in, want ik bemerk bij hen allen dezelfde talenten als bij mijn oudste op die respectievelijke leeftijden.

Ik ga mijn oudste dochter nu zeker meer werkstukken in het Engels laten maken, en ook de sprong wagen om dit eveneens in de Franse taal te proberen. Frans is voor mij moeilijker dan Engels, dus daar ontbrak het me wat aan moed. Maar ik moet het minstens eens proberen. Lukt het mij niet om het werkstuk te verbeteren, kan ik nog altijd hulp vragen. Het zal wel meevallen, want ik had ook geen problemen met haar Franse toespraakje te verbeteren (waar ik trouwens niet veel aan moest verbeteren). Is ze er nog niet klaar voor, dan stel ik de volgende poging nog wat uit. (Maar ik vermoed dat het wel mee gaat vallen...)

Een toespraakje maken in het Frans is veel makkelijker voor mij, omdat ik dan veel uit de publicaties kan halen en dit maar aan te passen heb, en ook de Nederlandse vertaling voor mijn neus heb via de WT Library. Een werkstuk is andere kost hè. Maar net zoals dat Engelse werkstuk, zou het mij wel een goed idee kunnen geven van waaraan er nog gewerkt moet worden. Op die manier gaat het onderwijs veel doeltreffender zijn en moet ze niet eindeloos maar werkbladen blijven invullen. (En moet ik daar ook niet steeds voor blijven bijkopen...)

Ik weet meestal snel of iets goed is of niet, heb altijd goede instincten gehad. Maar moed... Da's minder. Ik heb vaak totaal geen zelfvertrouwen hè. Ik weet soms al jaren dat iets goed of slecht is, anders moet enz. Maar de moed vinden en voldoende zelfvertrouwen om er ook echt iets aan te doen, om veranderingen door te voeren... Een ramp!

En als ik dan eindelijk moed vind en zie hoeveel beter het daarna is, dan vraag ik mij steeds af waarom ik die stap niet eerder had kunnen zetten en dan vind ik mezelf zo zwak hè.

Maar in mijn goede dagen denk ik dan: beter dat ik nu nog de stap heb durven zetten dan nooit!

En ik vertrouw ook op Jehovah. Hij laat vaak bepaalde dingen een tijd toe om er uit te leren en sterker van te worden en hij zorgt ALTIJD tijdig voor een oplossing of uitweg. Elk proces heeft steeds tijd nodig. En zelfs al wil je het liefst morgen alles al goed kunnen wanneer je iets nieuws leert, de meeste groeiprocessen in het leven hebben wel degelijk veel tijd nodig, soms zelfs jaren.

We starten nu rustig onze proefperiode. De kinderen reageren met gemengde gevoelens. Langs de ene kant zijn ze blij en opgelucht dat ze die berg werkbladen hebben zien slinken. Maar langs de andere kant lopen ze nu een beetje verloren omdat ze niet goed weten wat er komen gaat en is er nog de angst of ze wel gaan kunnen wat ik van hen vraag enz. Maar ze reageren toch wel opgewonden ook. :-) Want de test met het fysicathema ging veel beter dan ze zelf hadden verwacht!

Ik weet dat het wel in orde komt. Jehovah bracht ons al tot hier, ik weet dat hij ons ook zal leiden de rest van onze weg!

Wiskunde

Ons grootste obstakel. Absoluut. Dat geef ik toe.

Zeker niet mijn favoriete vak vroeger op school, tenminste, vooral niet tijdens het middelbaar onderwijs. Een zoveelste reden om klassieke talen te kiezen was dat voor mij. En dan kreeg ik nog teveel wiskunde, vond ik...

Ook vroeg ik mij steeds af: WAT heb ik eraan? Buiten het feit dat wiskunde natuurlijk wel gezond is om je hersenen te trainen op vlakken die je anders niet zo vaak gebruikt, zag ik daar echt nooit het nut van in.

Ik vind wiskunde wel deels leuk, in die zin dat je met getallen zoveel leuke dingen kunt doen. Wiskundige puzzels en raadsels kunnen bijvoorbeeld heel leuk zijn. Ik hou wel van sommige breinkrakers en van die puzzeltjes die je bij een IQ-test krijgt. Maar hoeveel van de wiskunde die we moeten leren in het secundair onderwijs, gebruiken we daadwerkelijk nog in ons latere leven???

We moeten onze kinderen voorbereiden op het leven als volwassene, dat is normaal gezien toch onze taak, niet? Wat hebben al die ingewikkelde wiskundige begrippen daar nu mee te maken?

Een vriendin van ons was lerares in het secundair onderwijs (tekenen, muziek) en is sinds vorig jaar op pensioen. Zij zei eens tegen mijn dochters dat ze wiskunde ook moeilijk vond en dat ze nooit heeft begrepen wat een mens daar later aan heeft... Ze was dus alleszins geen lerares wiskunde... :-)

Natuurlijk zijn er beroepen waarbij je die dingen wel nodig hebt. Maar de meerderheid van ons "gewone" mensen doet daar later toch niets meer mee? Waarom dat vak dan niet toevoegen enkel aan de studies waar het echt voor nodig is?

Mijn oudste werkt al deels aan het 5e middelbaar, maar is voor wiskunde nog steeds niet verder geraakt dan begin eerste. We zijn daar toen met volle moed aan begonnen, maar zij worstelt daar het hardst mee en bij stress slaat ze al snel cijfers en begrippen door elkaar. Er zijn ooit al heel wat traantjes gevloeid tijdens onze wiskundelessen (zelfs bij mij). Het doet mij denken aan de symptomen van een lichte vorm van dyscalculie. Maar met de dagelijkse en praktische toepassingen van wiskunde (de basiswiskunde dus), heeft ze verder eigenlijk geen noemenswaardige problemen.

Om de een of andere reden kwam het er op den duur niet meer van om er nog verder aan te werken. Ze zag er zo van af... En ik vraag mij dan steeds af: waarom moet ik haar dat aan doen? Ze kan wat ze nodig heeft voor het dagelijks leven. Waarom moet ik haar dan forceren en dwingen al die vervelende wiskundige begrippen te leren?

Bij mijn tweede dochter gaat het iets vlotter, maar ook zij heeft daar eigenlijk niet veel zin in. Mijn andere 3 kinderen hebben er (voorlopig) minder moeite mee (maar bij hen kan ik nog niets zeggen over het middelbaar). Vooral mijn zoon is een kei in wiskunde, net zoals zijn papa dus.

Ik heb mij op school meestal wel gered bij dat vak, maar ik zeg het nogmaals: wat heb ik er nu nog aan?

MAAR: als je het diploma secundair onderwijs wilt behalen bij de examencommissie, ben je verplicht eveneens een examen wiskunde af te leggen! Zo oneerlijk vind ik dat! Dus mijn kinderen gaan waarschijnlijk nooit dat diploma kunnen behalen, mijn oudste al zeker niet... Tenzij ze voldoende hoog scoren bij de andere deelvakken. ZO oneerlijk. Want ze is zeer slim en bekwaam en heeft zelden problemen met de meeste andere vakken! Enkel met de wiskundige vakken en zo'n vakken als chemie en fysica.

Nu, wij hechten niet zoveel belang aan een diploma. Zeker niet voor onze dochters. Sommigen zullen het daar niet mee eens zijn, en dat respecteer ik ook. Als het jou wel lukt, voel je vrij en ga er voor. Maar voor ons is dat echt niet belangrijk. Heel dat diplomagedoe is zo beperkt. Velen die diploma's hebben, doen uiteindelijk niet het werk waar ze voor gestudeerd hebben. Of vinden geen werk in hun gekozen richting. Velen zonder diploma hebben wel een goede job enz.

Kinderen worden gedwongen om tussen hun 12 en 14 jaar al te beslissen wat ze later willen doen... Op die leeftijd dacht ik iets helemaal anders dan enkele jaren later! Maar toen zat ik al helemaal vast in de richting waar ze me in geduwd hadden aan het begin van het secundair onderwijs, pffft. En toen ik wou veranderen, hebben de leraren steeds geprobeerd mij toch te blijven dwingen in wat zij wilden voor mij...

En... stel je voor dat ik wel had gedaan wat ze wilden en bijvoorbeeld voor advocaat was gaan studeren. Dan had ik vele jaren van energie daar ingestoken, om slechts enkele jaren later te weten te moeten komen dat ik aan een aantal aandoeningen lijd waardoor ik al snel niet meer in staat zou zijn mijn beroep uit te oefenen... Als ik dan ook nog aan kinderen was begonnen, hoe zou ik dan nog een moeder voor hen hebben kunnen zijn? Ik ben nu ZEER blij dat ik die stappen nooit gezet heb en mijn laatste gezonde energie heb kunnen steken in het krijgen en opvoeden van mijn 5 prachtige kinderen!

Dus omdat ik nu mijn kinderen geen (nutteloze) wiskunde wil opleggen als ze zich daar niet goed bij voelen, ontneem ik hen dan de kans op een goed leven en werkzekerheid later? Geen van hen toont ook maar enige interesse voor de beroepen waar wiskunde en wetenschap voor nodig zijn. Bij haast elk van hen liggen de taalvakken hen veel beter.

Waarom moet ik ons gezin dan doen lijden onder iets dat ze niet eens gaan nodig hebben later?

Ik breek daar nu al jaren mijn hersenen over. Echt waar. Langs de ene kant durf ik het niet loslaten uit vrees voor de inspectie. Zij staan zo op die examens en diploma's! En zonder wiskunde is de kans op dat diploma toch kleiner hè. ZUCHT...

Maar langs de andere kant: ik beslis toch uiteindelijk over hun onderwijs? Dat zegt de wet op huisonderwijs toch ook? We zijn vrij in onze methodes en middelen, als het kind maar "onderwijs" krijgt, niet verwaarloosd wordt, de kans krijgt om zijn/haar interesses te ontplooien, voorbereid wordt op het volwassen leven, enz. ... Degenen die mijn kids kennen, weten dat ze niets tekort komen op gebied van onderwijs. Nog nooit heeft iemand gemerkt aan mijn twee oudsten dat ze al enkele jaren amper nog wiskunde krijgen... (Dit was trouwens niet zo gepland, maar kwam door omstandigheden.)

Ik heb er bij alle drie de oudste dochters hard aan gewerkt voor de examens van het basisonderwijs om al die wiskunde wel onder de knie te krijgen. Het ging niet geweldig, maar goed genoeg. Hetgeen ze moeten kennen voor het basisonderwijs, zijn echt wel de dingen die je WEL nodig hebt later. Hetgeen dat ze telkens niet onder de knie hadden, daar maak ik mij geen zorgen over want dat komt wel naarmate ze ouder worden (ondervond ik al bij mijn twee oudsten). Om een voorbeeld te noemen: maten en gewichten. Ik kon daar vroeger op school ook niet altijd veel mee aanvangen. Maar dat is iets dat je eigenlijk pas echt goed leert begrijpen later in het dagelijkse leven, wanneer je dat ook echt gebruikt, zoals tijdens het huishouden/koken en bij huis- en tuindecoratie enz. En om bijvoorbeeld geld te leren gebruiken, heb je ook niet echt les nodig. Dat leert een kind al snel als het mee boodschappen gaat doen en later als je hem of haar zelf eens naar de kassa stuurt enz.

Natascha heeft in het basisonderwijs eveneens flink geworsteld met wiskunde. Ook toen zijn er nogal eens traantjes gerold (yep, ook bij mij). Maar nu heeft ze met die dingen geen problemen meer. De enige reden dat ik haar dus zo moest forceren, was voor die examens hè. Ik krijg het daar van. Had ze meer jaren tijd gehad, dan was dat niet zo'n zware brok geweest. Maar nee, die examens zijn alleen in het geheel af te leggen op het einde van het basisonderwijs. Anders had ik ze voor alle andere vakken laten gaan en wiskunde nog kunnen uitstellen bijvoorbeeld. En het geheel meerdere jaren opschuiven vind ik persoonlijk, hoewel dat dus mogelijk is, ook geen optie. In het middelbaar zijn het volledig andere vakken en vooral andere begrippen. Dan kun je ofwel ondertussen niet verder met de vakken van het middelbaar, ofwel moet je dan tegen dat je dat kind die examens gaat laten afleggen, het basisonderwijs terug herhalen! Zo'n tijdverspilling en hoe vernederend voor een grotere tiener om daar nog tussen 12-jarigen te gaan zitten zwoegen aan "kinder"-examens...

Plus dat dit bij onwetende anderen kan overkomen alsof het kind niet zo slim is hè... Nog meer vernedering. En hoe kun je als huisonderwijzer aantonen dat je kind niet moet onderdoen voor een schoolkind, als je die examens pas enkele jaren later laat afleggen? Dat lijkt dan alsof het kind meerdere jaren heeft moeten overdoen zoals op school soms voorkomt... (Aan heel dit competitiegedoe erger ik mij blauw, maar degenen die mij goed kennen, weten dat ik eigenlijk totaal tegen de examensystemen van onze Belgische scholen ben hè... De reden dat ik mijn kids laat deelnemen, is vooral voor anderen - inspectie, "wantrouwige" familie en vrienden, enz.)

Vergezocht allemaal? Misschien. Maar ik blijf bij mijn standpunt: er zou een mogelijkheid moeten bestaan om wiskunde te kunnen laten vallen bij de examens. (NIET voor basisonderwijs, WEL al zeker voor het secundair onderwijs.)

Iemand die niet goed is in Nederlands,  zou zo ook kunnen redeneren misschien. Maar dat zou niet redelijk zijn, Nederlands hebben we nu eenmaal wel dagelijks nodig, de rest van ons leven, en ook als brug naar andere talen.

Grote schoonmaak

Ben grote schoonmaak aan het houden in mijn lesmateriaal. Wat heb ik veel verzameld door de jaren heen! (En wat een fortuin heb ik daar ingestoken…) En dan moet ik mij nog inhouden, want elk jaar komen er weer betere en leukere dingen op de markt. Het is vooral financieel dat ik niet anders kan dan me in te houden... ;-)

Niettemin, ik heb dus veel verzameld en een deel ervan wil ik toch graag terug kwijt. Het is gewoonweg teveel om allemaal bij te houden. Ik hou wel nog een groot deel in mijn bezit om vrienden te kunnen helpen en ook voor mijn toekomstige kleinkinderen. Maar ik besef ook dat er daartegen weer andere nieuwe, betere en leukere dingen beschikbaar zijn. Dus wil niet alles meer bijhouden. Wel voldoende zodat mijn kinderen later altijd verder kunnen zonder direct een fortuin te moeten uitgeven. :-)

Maar… Zelfs al wil ik een deel verkopen, dan moet ik nog wel kopers tegenkomen natuurlijk hihi.

Ach, we zien wel. Ik zet het op mijn website en wie weet… 
Het materiaal krijgt alleszins een eigen pagina! :-) Koopjespagina

Verder ben ik mij jaar per jaar door het materiaal dat ik op de computer zette, aan het werken. Ook grote schoonmaak. Alles ordenen, nog een deel omzetten naar pdf’s enz. Ik heb al leerjaar 4, 5 en 6 af en op cd’s gezet. Hier en daar zal ik nog wel eens wat tegenkomen dat nog bij op de PC moet en dan ook nog bij op die cd’s, maar da’s dan snel toegevoegd. Blij dat ik die beslissing ooit nam. Geen plaats voor al die kaften en werkboeken in mijn kasten! Wanneer er hier nieuw materiaal bijkomt, alles zo snel mogelijk de computer in en het materiaal zelf de zolder op.

Ik heb ook besloten dat ik een aantal zaken niet meer ga afdrukken voor mijn 2 jongste leerlingen. Ik heb van de 3 oudsten telkens zoveel overschot, en zonder die hopen overschot zijn ze ook door die examens geraakt! Conclusie: sommige dingen zijn ECHT overbodig en wil ik niet meer afdrukken voor de volgende 2 kids. Het meeste daarvan is wiskunde. Ook vond ik ondertussen nog wat nieuw, leuker en beter materiaal voor dit vak. Wat ik nu dan in de plaats ga gebruiken. En misschien wat van die overschotten.

Toen ik zwanger werd van mijn zesde, was ik net aan het afdrukken voor bepaalde vakken. Soms werk ik vooruit en toen heb ik een aantal materialen ineens ook al voor dat zesde kind mee afgedrukt. Alleen had ik enkele dagen later al een miskraam… En dan nog eens, en waarschijnlijk nog eens… Dus ja, ook dat materiaal belandde bij in de kaften met overschot.

Ik vind het nu vooral zonde van al dat papier. Als niemand daar iets mee kan doen, dan moet ik dat weggooien natuurlijk.

Ik ben ondertussen wel voorzichtiger geworden met vooruit te werken. En dan nog hebben we telkens overschot. Alhoewel, bij de jongste 2 nu toch veel minder gelukkig.

Ik ben er nog bij geen enkel kind in geslaagd om het 6^e leerjaar wiskunde volledig af te drukken, tenminste, van de hoofdmethode die ik gebruik. We hebben telkens zelfs veel overschot van het 5^e. Dus ga ik nu voor Tobi (die naar het 5^e gaat binnenkort) de werkbladen van het 5^e van die methode, niet meer afdrukken. Alleen het laatste deel met herhalingsoefeningen als controle en voorbereiding op de examens (en dus ook het laatste deel van het 6^e – welke ik al elke keer gebruikte ter voorbereiding). En misschien geef ik hem wel de overschot van de anderen. Het probleem met die overschot is, dat we dan moeten gaan zoeken van welk deel elk blad is enz. Want die zijn ondertussen flink door elkaar geraakt. Dus dat is nog een heel werk om dat te ordenen en uit te zoeken, als ik die zou willen gebruiken, pff.

Sommige materialen zijn in de kaften blijven zitten omdat ze teveel begeleiding nodig hebben en ik daar de energie en/of tijd niet (meer) voor heb, of wat gewoon niet bij onze manier van onderwijzen past. Tja, al doende leert men hè. Dat weet je niet van te voren. Als ik nu materiaal koop, dan let ik daar op en meestal kan ik dat nu wel beter inschatten. Maar die ervaring doe je pas na jaren op en dus heb ik ooit ook heel wat materiaal gekregen en gekocht wat dus eigenlijk niet zo geschikt was voor onze manier van onderwijs. Plus dat behoeften door de jaren heen ook veranderen.

Veel huisonderwijzers zijn wel in de gelegenheid om vaker persoonlijk met hun kind te werken en daar is dat materiaal dus perfect geschikt voor.