Latijn

Zolang ik mij kan herinneren, wanneer ik nadacht over secundair onderwijs voor mijn kinderen, was ik er steeds van overtuigd dat ik hen ook wat Latijn wou leren.

Een ware uitdaging voor mij. Zelf volgde ik 4 jaar Latijn op school en eigenlijk had ik steeds de indruk dat ik er niet veel van begreep… hihi. Ja, ik geraakte wel steeds door de examens, dat is waar. Iets zal ik er wel van begrepen hebben dus… :-p
(De waarheid is dat ik er eigenlijk helemaal niets voor deed, zoals voor de meeste andere vakken, omdat ik absoluut school kotsbeu was en andere dingen aan mijn hoofd had…)
Maar wat mij vooral bijbleef, zijn de eindeloze redevoeringen van mijn leraar. Tenminste, zo kwam het bij mij over. Steeds maar vertellen en vertellen en vertellen… En dan tussendoor werd er wat grammatica naar ons hoofd gegooid. Elk nieuw lesjaar leek mij nog chaotischer dan het vorige!

Toen ik een aantal jaren geleden aan de voorbereidingen voor Latijn begon, voor mijn oudste dochter, begreep ik al snel alles veel beter. Nu werd me pas echt veel duidelijk. Was het echt zo eenvoudig? Waarom leek het dan steeds zo lastig op school? Hihi. Nu bestudeer ik dat natuurlijk wel vanuit een ander perspectief hè, ik wil het kunnen overbrengen op mijn kinderen. Op school was Latijn leren voor mij op den duur redelijk doelloos, maar nu heb ik als doel het aanleren aan mijn kinderen en hen er hetzelfde voordeel van te laten hebben als ik, maar dan VEEL bewuster! Dat stimuleert mij wel om mij nu meer open te stellen en alles goed uit te pluizen en te begrijpen.

Ik was er alleszins altijd van overtuigd dat Latijn mijn kinderen ging helpen met hun algemeen taalbegrip. Latijn hielp mij altijd de connecties te leggen tussen verschillende talen en daardoor ook het snellere begrijpen van wat ik nog niet kende. Hoewel ik enkel Nederlands en Engels goed machtig ben, heb ik niet veel moeite om te werken (vertalen, begrijpen) met talen zoals Frans, Spaans en Italiaans. Ik hou enorm van talen (vooral Latijnse en Germaanse) en ben daar graag mee bezig. Latijn is voor mij een taal zoals elke andere taal en ik vind het zeer interessant om gelijkenissen en verschillen in talen te onderzoeken. Latijn is een taal die aan de basis ligt van verschillende andere talen die hier gangbaar zijn. En kan daarom ook helpen om die verschillende talen beter te begrijpen en andersom. Zelfs in andere taalfamilies zijn er woorden terug te vinden die afkomstig zijn uit het Latijn.

Maar… mijn kinderen hadden ook zo een beetje dezelfde instelling als ik had op die leeftijd hè. Waarom? Wat heb ik daar nu aan? Die taal spreekt toch niemand meer?
Zelf ben ik op school vooral de Latijnse richting gaan volgen, omdat wiskunde en wetenschappen mij totaal niet lagen, en ik nogal goed was in talen. Maar ik stelde mij daar ook zulke vragen bij toen, natuurlijk!

Dus omdat mijn kinderen zich dat ook afvroegen, was het zeer moeilijk om hen te stimuleren zelfstandig moeite te doen om zich door dat lesmateriaal te “worstelen”. Alleen als ik het met hen samen deed, was het leuk en ging het vooruit. Niet dat het zo moeilijk was, dat bleek telkens als we samen Latijn deden. Daar lag het dus niet aan. Zoals ik al zei, een taal zoals elke andere taal en dus eveneens in het aanleren. Maar vooroordelen zijn er altijd (alleen al de reacties van anderen stimuleren dat… zoals: Latijn? Waar is dat nu voor nodig? enz.), en de zin om dat vak zelfstandig te behartigen was er dus vaak niet. Af en toe een poging, maar met lange tussenperiodes is het moeilijk om leerstof eigen te maken natuurlijk.

Dus het vak Latijn stond hier op een laag vuurtje. Mijn voornemen was om de eerste 2 jaren zeker te verwerken. Maar we geraakten nog niet halverwege het eerste…

Maar in mijn achterhoofd bleef dat verlangen hangen hè, dat ging niet weg. Ik ben er alleen maar nog meer van overtuigd dat Latijn leren, zeer nuttig is. Ik wou daarom zo graag een manier vinden om daar terug meer beweging in te krijgen. Alleen, kennelijk niet via de 2 methodes die ik kocht...

Ik vond vorige week een supergoede Nederlandse website (Kox' cursus Latijn). Waar iemand een cursus Latijn op plaatste. Les per les. Niet met al die verhaaltjes en tierelantijntjes er rond, maar met het aanleren van de pure grammatica. NET WAT WIJ NODIG HADDEN! Normaal is het de bedoeling dat je de lessen via de site volgt en daar de oefeningen op maakt enz. Maar ook dat is niets voor mijn kids, plus dat ik daar geen controle over kan uitoefenen. Dan weet ik niet waar ze goed in zijn en waar nog werk aan is en dan geraken we in hetzelfde patroon verzeild als met de boeken. Ik zou er dan bij elk kind moeten gaan bijzitten, wanneer ze oefenen op die site en precies moeten volgen wat ze wel en niet goed doen enz. Dan kan ik evengoed de boeken met hen doen hè. Dat gaat nu net niet voor mij, dus daar wou ik vanaf: dat ze dus NIET meer zo afhankelijk moeten zijn van mij en zelfstandiger verder kunnen. Wel, ik druk die lessen dus gewoon af op papier, met wat aanpassingen (zoals invullijntjes voor de oefeningen). De oplossingen heb ik op de PC opgeslagen, waardoor ik hun lessen makkelijk kan nakijken. Verder voegde ik zelf ook kruiswoordraadsels en toetsen toe met de woorden die ze moeten leren. En door die werkbladen in elkaar te steken, oefen ik zelf ook ineens en leer ik weer bij. Online zijn er dan vragen en spelletjes. Ik speel die dan, noteer de vragen en antwoorden en zo stel ik een toets samen. Maar doordat ik dat spel dan eerst moet spelen (vragen oplossen), heb ik zelf alles ook weer herhaald en geleerd! Ik probeer nu voor elke week een aantal lessen samen te stellen, en dat gaat echt super. Ben dat gewoon beginnen geven aan de 3 oudsten en ze werkten direct mee. Ze moeten er zelf niets voor opzoeken, alles wat ze moeten leren, staat telkens voor hun neus.

En ik vermoed, dat wanneer ik de basis van deze cursus achter de rug heb, het voor mij eenvoudiger gaat zijn om zelf dingen samen te stellen met de methodes die ik kocht. Ik krijg er nu al ideeën door. We gaan er nog door geraken! Hopelijk voordat mijn oudste dochter trouwt en het huis verlaat… (Dus dat moet zo ongeveer in minder dan 1,5 jaar!)

Ik heb Jehovah vaak gevraagd mij te helpen Latijn doeltreffender te kunnen geven. En zo kwam ik vorige week op een nacht uit bij die website! Wauw, ik wist direct dat ik een fantastisch hulpmiddel in mijn schoot geworpen kreeg!

Weeral een doel bereikt! :-)
En een zoveelste reden om Jehovah dankbaar te zijn!

Piccolo en andere leerspelletjes

De afgelopen weken ben ik hard aan het broeden geweest op de geplande veranderingen in mijn lessysteem. Hoe meer de tijd vordert, hoe meer ik mij erger aan het schoolwerkbladensysteem.

Wel, eigenlijk komt het ook deels door mijn zoon. Hij is echt helemaal anders dan mijn dochters en reageert ook volledig anders op dat leermateriaal. Voor mij dus een stimulans om andere manieren te verzinnen. Hij heeft er vaak echt een hekel aan om die blaadjes in te vullen, en eigenlijk is dat altijd al zo geweest. Niet voortdurend, maar vooral als hij dingen ofwel nog niet kent, ofwel al gehad heeft en dus weeral eens moet herhalen. Ik merkte al vaak dat hij gerust alles fout (of helemaal niet) durft in te vullen, terwijl ik hem op hetzelfde al eens controleerde en hij toen alles perfect kon! Hij geeft er ook sneller de brui aan als hij wat teveel moet opzoeken (waar de andere kinderen ook geen fan van waren toen ze nog zo jong waren). En om eerlijk te zijn, ik kan hem vaak geen ongelijk geven. Maar hem helemaal niets laten doen is natuurlijk ook geen optie… Het is erg belangrijk dat de hersenen tijdens de kindertijd voortdurend gestimuleerd worden.

Ik las onlangs ergens dat jongens vaak tot ongeveer 9 à 10 jaar (volgens een andere betrouwbare bron zelfs tot 12 jaar) niet echt geschikt zijn om in een schoolsysteem te passen (waar men dus onder verstaat: die regelmaat van werken en stil moeten zitten). Meisjes zouden daar beter mee om gaan tijdens die jonge leeftijd. Wel, ik kan dat alleen maar bevestigen en wou dat ik dit eerder (bewuster) geweten had. (Totaal onwetend was ik hier nu ook weer niet over, want ik heb dit steeds ondervonden met mijn zoon.)

Zulke jongens houden wel van leren, maar meer in een actieve zin, niet zozeer met pen en papier en boeken voor hun neus, stil zittende op een stoel.

Mijn zoontje is de grootste fan van zijn eigen vader. Als mijn man iets aan het “brouwen” is, dan zit hij er gegarandeerd met zijn neus boven op. Nog voor zijn 10 jaar kon hij al metselen, nietpistool en andere elektrische machines gebruiken om dingen in elkaar te steken, enz. Hij overhandigt zijn vader met gemak de sleutels en bitjes die hij nodig heeft voor waar mijn man op dat moment aan bezig is. Is er een tafelpoot los? Mijn zoon gaat wel even het nodige materiaal halen en zet dat ding terug in elkaar, controleert de andere poten ook even en draait die ook wat vaster indien nodig... Alles wat technisch is, interesseert hem. Maar evengoed de planten in de tuin en onze moestuin. Hij heeft mee de vijver gegraven, de tuin mee omgespit, de moestuin mee aangelegd, de hokken van de dieren mee gebouwd, en ga zo maar door!

Als mijn man thuiskomt van zijn werk en hij heeft een klusje gepland die avond, dan schiet zoonlief als een raket naar buiten, zijn papa vol enthousiasme tegemoet, om weer samen in gang te kunnen schieten.

Mijn zoontje doet meestal wel zijn best om zijn werkblaadjes in te vullen, maar elke week zijn er toch ook heel wat leegtes te bespeuren op die bladen, waar we dan nog achteraan moeten zitten.

Om een lang verhaal wat in te korten: ik had het dus over het broeden op veranderingen enz.

Een aantal jaren geleden heb ik eens veel geld geïnvesteerd in Piccolo (verkrijgbaar bij uitgeverij Abimo), een leerspel met kaarten en gekleurde knopjes. (Toen ik nog geen computer had.) Het kind moet de juiste gekleurde knop in de juiste gleuf schuiven bij een bepaald woord (of prentje voor de kleinsten) dat bij iets op de kaart hoort en nadien kunnen ze zelf controleren wat ze juist hebben door de kaart om te draaien. Er zit een invulschema bij waar de vorderingen op kunnen bijgehouden worden enz.

Ik heb zo’n kaarten voor bijna alle vakken en voor bijna alle jaren kleuter- en basisonderwijs. Maar het was heel duur. 24 euro voor 16 kaarten (één pakket bestaat telkens uit 16 kaarten). Ik heb daardoor dus niet alles kunnen aanschaffen wat er van op de markt is of wat ik er van hebben wou, maar wel voldoende waar de kinderen echt iets aan hebben. Een voorbeeld om een idee te krijgen: alleen al voor het vak taal – leren lezen, zijn er 4 delen en dus betaal je 24 euro X 4. Plus de aanschaf van het spelbord zelf, nog eens 24 euro. (Op dit moment kost zo'n bord of pakket kaarten 26,50 €.) En zo zijn er voor de meeste vakken meerdere delen per leerjaar. Voor wiskunde is er echt HEEL VEEL verkrijgbaar. Ook zijn er 3 verschillende spelborden: Primo (blauwe) voor de kleuters, de gewone Piccolo (groen) voor de 1^e en 2^e graad en Maximo (bruin) voor de 3^e graad. (Voor de kleuters is er ook nog ZOEF, een soortgelijk systeem waar ik ook heel tevreden over was.)

Wat ik er toen onmiddellijk voor ben beginnen maken, zijn bijbelse kaarten. Maar dat moest toen nog met de hand, want ik had nog geen computer. Nu kan ik dat allemaal met de computer en gaat dit veel vlotter. Ben ik dan natuurlijk ooit ook aan begonnen, dus had er al wat ervaring mee.

En zodoende, in plaats van verder te werken aan de bijbelse kaarten, heb ik mij eens even grondig toegelegd op het maken van kaarten voor hun taallessen Frans, Spaans en Engels.

Ik voerde een pakket afbeeldingen in van 200 basiswoorden en maakte hier 20 kaarten mee. Ik begon in het Spaans, maar bedacht me na 6 kaarten dat Frans eerst nodig was voor mijn zoon. Dus ik werkte eerst 20 Franse oefenkaarten af (10 woorden per kaart, voor het groene spelbord). Nadien had ik de kaarten maar te kopiëren en alle Franstalige woordjes te vervangen door de Spaanse. Ook in het Engels ga ik dit nog doen. De Franse en Spaanse zijn al af, afgedrukt, gesneden en geplastificeerd en de Franse zijn al in gebruik door zoonlief. (Foto's.)

Bij de pakketten die ik hier ooit voor aankocht, zijn wel 2 delen bij voor de lessen Engels. Het materiaal komt van Nederland, vandaar de Engelse pakketten en geen Franse. In Nederland is Engels de tweede taal in het basisonderwijs. Daarom bedacht ik me dat ik ook die kaarten kon vertalen in het Frans. En zodoende deed ik dit al met enkele van die kaarten. Inscannen, en dan de Engelse woorden en zinnen vervangen door Franse.

Weeral meer lesmateriaal waarbij mijn kids eens niet moeten schrijven, maar toch veel mee bijleren!

Ook in het secundair onderwijs kunnen die pakketten nog dienen. Om bepaalde spellings- of grammaticamoeilijkheden eens opnieuw aan te pakken, om te herhalen enz.

Aangezien ik de sjablonen voor die kaarten dan toch op mijn PC heb, plan ik om nog meer materiaal op deze manier te maken, zoals voor Latijn bijvoorbeeld. Er steekt wel wat tijd in, maar dit materiaal past veel beter in mijn nieuwe lesplanning dan al die werkbladen. En ze doen dat liever dan de werkbladen, dus een goede en welkome afwisseling. Zo krijgen de kids toch wat extra inoefening, zonder dat ze weeral eens “hetzelfde” moeten opschrijven. :-)

Verder heb ik mij ook toegelegd op het maken van leerzame spellen. Op de boekenbeurs kocht ik er een aantal voor de talen Frans en Engels (ELI, ook bij uitgeverij Abimo). En daardoor kreeg ik het idee om zelf nog bij te maken (wat ook goedkoper is dan al die spellen aan te schaffen). Ook hier kwam de ervaring die ik de afgelopen jaren opdeed met bijbelse gezelschapsspellen te ontwerpen, goed van pas!

Zo maakte ik al enkele memory-sets met Engelse en Franse woordjes. Ik ontwerp zo’n setje (met Word), en dan kopieer ik dat bestand en vervang ik gewoon de Franse door de Engelse woordjes of andersom. En is dit ooit nodig in eender welke andere taal, dan kan ik diezelfde kaartjes ook daar voor gebruiken, door gewoon weer de woordjes te vervangen. (Heb zo ook al één setje in het Latijn gemaakt.) (Foto's.) Zo'n memoryspel leent zich ook goed om lotto/bingo mee te spelen.

Ik kocht door de jaren heen zo al een aantal spellen om Frans, Engels en Spaans te oefenen. Zo heb ik bijvoorbeeld een memory-spel met dieren in het Frans. En ik merkte dat dit goed werkt bij de kids! Daarom maakte ik nu dus zelf zulke spellen bij. Ik maak daarbij alleen gebruik van prentjes op het ene kaartje en het anderstalige woordje op het andere. Geen twee dezelfde dus en ook geen Nederlands toegevoegd. Ze leren het vlotste bij als ze het juiste anderstalige woord bij het juiste prentje moeten zoeken. Nederlands op de kaartjes maakt lui, en 2 dezelfde prentjes met de woordjes eronder, maakt eveneens lui. In die beide gevallen doen ze niet echt moeite om de vreemde woordjes te lezen/leren. Maar als er een prentje op de ene kaart staat en het woordje op de andere, moeten ze de betekenis echt onmiddellijk leren, om de juiste combinatie te maken. Ik moet meestal tijdens de eerste keer (keren) spelen, de betekenis slechts enkele keren zeggen en daarna kennen ze de woorden al. Regelmatig herhalen in het begin is natuurlijk wel belangrijk, om alles goed in te prenten.

Zo oefende we bijvoorbeeld eerst 10 kleuren en daarna 12 soorten fruit. En nadien dan alles door elkaar. Ik maak alle kaartjes even groot, zodat we ze nadien onder elkaar kunnen mengen als één groot spel. Ik kan daaraan nog zoveel thema’s toevoegen als ik wil, en ook de grootte van het spel aanpassen. Ik kan dan bijvoorbeeld eventueel de gekende paren er tussenuit halen, wanneer het anders een te groot spel wordt.

Op deze manier wil ik nu vooral mijn 2 jongste kinderen (de anderen kennen al die woorden al natuurlijk) helpen hun Franse en Engelse woorden te leren. Zodat ze wat minder in de knoop geraken met hun papierwerk.

Het Franse bingospel dat ik op de boekenbeurs kocht, is ook een groot succes bij hen beiden. Mijn zoon is altijd erg gek geweest op Engels, maar zag Frans niet zitten vroeger. Tegenwoordig valt het wel mee, maar schriftelijk is hij er nog steeds niet gek op. Maar zo in spelvorm vindt hij het fantastisch en doet hij echt zijn best. Hij leert gelukkig erg snel en dat is natuurlijk een pluspunt als je niet zo gek bent op studeren. Hij leert wel heel graag, maar op leuke en uitdagende manieren. Aan mij om die te verzinnen! :-)

Maar dat doe ik graag, hoe creatiever hoe liever. Als ik het maar met de computer kan ontwerpen, dan is ’t allemaal oké voor mij. :-)

Nog iets waar ik ervaring in opdeed door mijn bijbels werk: het maken van kruiswoordpuzzels. Al mijn kinderen vinden dat meestal een leukere manier om woorden te moeten schrijven dan gewoon invullen op een lijntje. (Plus dat het op die manier ook nuttiger en meer stimulerend is voor het ontwikkelen van hun hersenen!) Dus nu bied ik mijn zoon de Franse woorden die hij moet kennen tegen de examens, aan in kruiswoordpuzzels die ik zelf maak, en ook via dat materiaal dat ik bij Abimo op de boekenbeurs kocht. (Ook weer van ELI, Abimo.)

En mijn 3 oudste dochters ben ik nu ook kruiswoordraadsels in het Latijn beginnen geven! (Dat is een ander verhaal, voor een volgende blog...) Dat ik daar nooit eerder aan gedacht heb! Een zeer doeltreffende afwisseling van het gewoon invullen op lijntjes. Een groot pluspunt is, dat er zo steeds een bepaalde mate van zelfcontrole mogelijk is, omdat een (ant)woord altijd precies in de vakjes moet passen. Op die manier is er veel minder kans op fouten dan via het invullen op een lijntje!

Van de meeste methodes die ik in dit blog opnoemde, maakte ik eigenlijk al jaren gebruik, maar niet altijd in voldoende mate, en daardoor dus eigenlijk niet doeltreffend genoeg. Daar is nu dan eindelijk verandering in gekomen! Joepie, een deel van mijn nieuwe lesdoelen is al bereikt. Maar we zijn nog niet volledig waar ik ons hebben wil. Toch ben ik op dit moment al heel tevreden. En vooral hoopvol dat mijn verdere plannen stap voor stap ook wel in orde zullen komen. Ik heb, zoals steeds, ook al deze dingen weer aan Jehovah voorgelegd. En echt, ik kom net uit een lange depressie (oktober en november), en één van de (vele) redenen was dat ik er van overtuigd was geraakt dat er weer geen veranderingen gingen komen, dat het me weer niet ging lukken! Maar Jehovah gaat wel altijd door, ook wanneer wij het even opgeven… En nu besef ik opeens dat ook dit keer hij WEER mijn gebeden verhoorde!

Nog één obstakel hebben we te overwinnen: wiskunde. Maar da’s nog niet voor direct, ben al heel blij en dankbaar dat ik de taallessen (Latijn en Spaans voor de 3 oudsten en Frans en Engels voor de 2 jongsten) doeltreffender heb kunnen maken! Dat vind ik een stuk belangrijker dan wiskunde, dus daar verbeteringen in aanbrengen had prioriteit. Ik heb door de jaren heen geleerd dat geduld een heel belangrijke eigenschap is bij onderwijs. Wat niet meteen lukt, komt later wel. Niet opgeven, volhouden, soms even een plan in de kast steken en geduldig afwachten, het komt uiteindelijk wel. Ik merkte steeds dat prioriteiten stellen zeer belangrijk is. En ook: niet teveel doelen ineens opstellen. Wanneer men bepaalde doelen bereikt heeft, kan men weer nieuwe doelen toevoegen. Als een kind klein is, kan dit bijvoorbeeld zijn: eerst leren lezen. Is dat doel bereikt, dan kan men een heleboel andere dingen beginnen toe te voegen. Is er naast het leren lezen nog plaats voor enkele andere doelen, dan kunnen die natuurlijk worden toegevoegd. Maar nooit ten koste van je prioriteiten. Soms moet men eerst iets afmaken of ergens een goede routine in ontwikkelen voordat men een volgend doel toevoegt. Of eerst een bepaald doel bereiken voor men een volgend doel KAN bereiken. (Om bijvoorbeeld te kunnen schrijven moet je toch eerst kunnen lezen hè, zodat je weet wat je schrijft…)

Ik weet dat ik nu eerst erover moet waken dat we deze veranderingen in onze routine opnemen en houden, voordat ik weer andere doelen toevoeg!