De eerste resultaten

Het was een zeer interessante en fantastische week.

Ik kwam zoooooveel te weten deze week. Ik kon en kan erover blijven bloggen! :-)

Onze lesweek begon op dinsdag, want maandag had mijn ventje een vrije dag en dan krijgen onze kids gewoonlijk ook vrij. (De oudsten hechten minder belang aan zo'n vrije dag en werken dan soms alsnog aan hun lessen zodat ze op een andere dag in de week meer tijd vrij hebben om in de velddienst te gaan.)

Dus dinsdag was de dag dat ik mijn drie oudste dochters mijn nieuwe plannen uitlegde. Zij zouden moeten beginnen met het thema fysica.

Al snel ontwikkelde zich dit in enkele interessante individuele projecten, wat mij de opdracht 's avonds al deed herzien. Maar dat behoort nu precies tot mijn nieuw onderwijsplan: dat er meer plaats is voor input van de kids en er punten behandeld worden die zij zelf hebben gevonden tijdens hun speurtochten. Dus ik spoorde hen nadien aan om vanuit het aangeboden thema te starten, maar ze mochten daarbij gerust bij iets specifieker uitkomen dat hen interesseerde en ze graag dieper wilden onderzoeken.

Diezelfde dag was er één dappere dochter (Yana, 15 jaar) die al begon aan haar onderzoek over fysica. (Toen de nog onaangepaste opdracht.) Zij ging aan de slag met een persoon die ik als voorbeeld genoemd had. Vervolgens groeide uit dat onderzoek 3 thema's die ze verwerkte in haar werkstuk: Marie Curie, radioactiviteit en kanker. Ze kwam mij die eerste namiddag al enthousiast vertellen wat voor interessante dingen ze al allemaal gevonden had. Ik stond versteld van haar enthousiasme en de diepgang van wat ze onderzocht had en hoe snel mijn nieuwe plan succes had! Wat mij trouwens de opdracht deed aanpassen en de focus van fysica naar een onderdeel (-delen) van fysica deed verschuiven. En zo hou ik zelfs de mogelijkheid over om fysica nog vaker als thema te kunnen gebruiken.

Mijn derde dochter (Ilani, 13 jaar) was degene die het meest tegen de opdracht opzag. Het vak fysica zat nog niet in haar lespakket en dit was dus nog onbekend terrein voor haar. (Alhoewel ze natuurlijk al wel in het basisonderwijs natuurkundige lessen te verwerken kreeg, maar het verband niet direct besefte.)

Door het aanpassen van de opdracht en het enthousiasme van haar grotere zus, begon ze woensdag dan toch ook maar aan haar eigen speurtocht. Al gauw vond ze iets dat haar interesse opwekte en in no time had zij als eerste haar werkstuk klaar. Op donderdag nam ik het door om mij te kunnen voorbereiden op de geplande lapbookles voor de volgende dag, en viel ik haast achterover van verbazing!

Ze had zeer doeltreffend haar onderwerp - geluid - weergegeven in een sterke en duidelijke samenvatting, zodat het de inhoud zich makkelijk leende om in een lapbook te verwerken!

Ik stond echt versteld van haar kunnen. De training met de K-reeks (de opdrachtbladen die ik maak bij Ontwaakt!) werpt nu echt haar vruchten af!

Ik ben zo blij dat ik eindelijk mijn plan heb durven doorzetten!

Diezelfde avond stelde ik een schema op voor Ilani's eerste lapbook.

Ik vind het steeds heerlijk om de werkstukken van mijn kids te lezen. Vaak leer ik er ook nog van bij. En ik moedig hen altijd aan elkaars werkstukken eveneens te lezen, zodat ze bovendien van elkaar ook nog leren. Elk heeft z'n eigen kijk op een onderwerp en een verschillend opmerkingsvermogen en interesse. Daardoor voegt elk kind weer andere details toe.

Ook mijn oudste dochter (Natascha, wordt over twee maanden 17 jaar) deed me versteld staan door haar werkstuk helemaal anders aan te pakken dan verwacht. Zij had haar eigen ingenieus plan bedacht en nam de eindtermen voor het vak fysica erbij en werkte die stap voor stap door, zodat haar werkstuk de meeste eindtermen bedekte.

Zij heeft daardoor een zeer uitgebreid werkstuk en dit bleek achteraf niet echt te passen bij ons lapbookplan. Dus besloot ze om alsnog op zoek te gaan naar een onderdeel wat ze verder wou uitdiepen en dit komt dan in een tweede werkstuk dat meer geschikt zal zijn om een lapbook mee te maken.

Op vrijdag werkte Yana haar werkstuk af. Natascha had het hare pas 's avonds af en begon dan ook nog aan dat tweede, dat de komende week nog verder afgewerkt zal worden.

Ik maakte vervolgens ook een planning voor het lapbook van Yana en in de namiddag begonnen Ilani en ik aan haar eerste lapbook. 's Avonds was dit af, maar energie voor een tweede had ik echter niet meer, dus dat zal voor de komende week zijn. Yana schreef al wel een toepasselijke bijbeltekst op een kaartje voor in haar lapbook, dus het begin is al gemaakt. :-)

Mijn oudste vroeg zich af of ze wel voldoende materiaal in het werkstuk had gestoken enz. Maar ik heb haar gezegd dat het mij niet uitmaakt wat ze erin heeft staan en ook niet dat ze niet alles erin heeft kunnen verwerken wat ze tegenkwam. Het gaat niet om de inhoud van dat werkstuk, maar wel over wat ze geleerd heeft tijdens haar speurtocht! Ze heeft nu veel meer geleerd over fysica op twee dagen tijd dan in de periode toen ze de schoolwerkbladen voor dat vak moest doorploeteren!

Ik vond het echt een schitterend idee hoe ze het heeft aangepakt. Zeer volwassen. Ze maakte dus eigenlijk bij toeval een eindwerk fysica, volledig op eigen initiatief.

Een werkwijze die ook toepasbaar gaat zijn op de eindtermen van een aantal van de andere vakken! (Hihi, nu heeft ze zichzelf en de anderen wat aangedaan hè... ;-))

Toen ik met Ilani aan haar lapbook begon, zat ze er in het begin wat hulpeloos bij en ik vond het eerst echt moeilijk haar erbij te betrekken. Ik moest nog veel zelf plannen en uitzoeken, zoals waar bepaalde teksten het beste op zouden passen enz., dus dan moest zij telkens wachten. (Ik had dan ook nog maar ervaring met één lapbook hè.) Maar na verloop van tijd kwamen we toch goed op gang en lukte het me beter om ook haar een aandeel te laten hebben in het ontwerp en begon ze het zelfs heel leuk te vinden! Ik liet haar teksten schrijven, prentjes uitknippen en dingen opplakken. Ik laat de kids trouwens altijd de prentjes die ze vonden tijdens het opzoekwerk voor hun onderwerp(en), ineens in een map plaatsen (op de computer). Wat nu dus ook handig is om die dan nadien te kunnen gebruiken voor het lapbook. Toen de resultaten zich wat meer lieten zien, werd Ilani heel enthousiast en verheugde zij zich echt op het eindproduct!

We zijn dan ook zeer tevreden over het resultaat. :-) (Foto's.)

Het zal nog wel een tijd duren voordat elk van de kids in staat zal zijn zelf vlot een lapbook te produceren. Het ging deze keer al vlotter dan de vorige keer bij mij. Ik had, voordat ik begon aan mijn eerste, al veel onderzoek naar lapbooking gedaan en toen ik mijn eerste thema bedacht (herfst), had ik al vrij snel een bepaald beeld in mijn hoofd van hoe mijn lapbook eruit ging zien. Dat had ik nu ook weer, toen ik de werkstukken doornam. Dus ik ga er van uit dat de kids dat mettertijd ook steeds meer gaan ervaren. De bedoeling is uiteindelijk dat ze tijdens de start van hun onderzoek tegelijkertijd in hun hoofd ook al beginnen aan de planning van het bijbehorende lapbook.

Dit betekent dat, wanneer ze een bepaald stukje informatie lezen, ze in hun hoofd al een idee vormen van hoe ze die informatie in hun lapbook gaan verwerken, welk prentje er eventueel bijkan enz.

Er steekt dus nog best veel tijd in zo'n lapbook, dus het zal waarschijnlijk niet elke week lukken, en dat hoeft van mij ook niet. De nadruk ligt hoofdzakelijk op het onderzoeken en leren. Is er gelegenheid om dit in een werkstuk en/of lapbook te verwerken, dan is die mogelijkheid er.

Maar ik heb wel al een plan ontwikkeld om hen vlotter ervarener te maken in minder tijd en met minder werk.

Aangezien het samenwerken aan Ilani's lapbook het wat sneller liet gaan dan de vorige keer en een voordeel was voor ons beiden i.v.m. ervaring opdoen, wil ik nu dat ze het volgende thema samen omzetten in een lapbook. (En joepie, daardoor is ineens nog eens de samenwerkingsfactor toegevoegd!)

We vonden zelfs al een volgend thema, doordat één van de meisjes weer eens een vraag stelde hihi. Mijn gewoonlijke antwoord "Zoek het op" veranderde in "dat is een goed thema voor jullie volgende werkstuk en lapbook"! :-)

De volgende opdracht zal zijn voor het vak geschiedenis, meer bepaald "België", vanaf "Horum omnium fortissimi sunt Belgae", tot nu. Elk van hen krijgt een deel toegewezen en op het einde zullen we deze onderzoeken samenvoegen in één lapbook.

Ik ben echt zeer trots op mijn meisjes! Want ondanks hun vooroordelen en de onzekerheid over wat nu precies allemaal de bedoeling was deze week, deden ze allen hun uiterste best om mee te werken. Na de eerste tegenzin bij de aanvang van dit project, zijn hun bereidwilligheid en enthousiasme al snel de bovenhand gaan voeren, wat tot fantastische resultaten leidde! Elk van hen trad bevredigd het weekend tegemoet, en ik nog het meest! :-)

Wauw, de afgelopen week was echt fantastisch gezegend! Ik ben Jehovah zooooo dankbaar!

Proefperiode

Ik heb de knoop doorgehakt.

Iets wat ik al vele jaren wil, is dat een groot deel van de schoolwerkbladen volledig afgeschaft worden ten huize Lambregts. :-)

Tot nu toe heb ik alle nieuwe plannen steeds proberen te combineren MET die werkbladen en schoolboeken. Maar dan ondervinden we telkens opnieuw dat de werkbladen er voor zorgen dat de andere (betere) methoden op de achtergrond raken, of dat er gewoon geen energie, moed en tijd voor over is.

Wat hield mij tegen om het schoolmateriaal los te laten?

Wel, in de eerste plaats vooral de onwetendheid over de manier waarop ik dat materiaal moest vervangen. Dit geldt vooral voor de vakken die niets met talen te maken hebben.

Verder zat ik ook met wiskunde... (Maar ook voor dat vak heb ik ondertussen de knoop doorgehakt.)

En dan de vraag hoe ik hen voldoende Frans en andere talen leer zonder die schoolboeken...

Plus dat ik wel al heel veel geld in al dat materiaal stak hè... Ik vond het moeilijk om dat dan niet meer te gebruiken... Al dat geld heb ik dan voor niets uitgegeven!

Hier nu het plan.

Ik heb mijn drie oudsten al hun materiaal behalve de taalvakken laten afgeven aan mij. (Enkel de kleine overschot van het vak muziek heb ik in de kaft laten zitten bij Ilani, die dit vak nog moest afwerken, omdat dit geen zwaar vak is en het niet zoveel en niet zo moeilijk is.)

Dus de taalvakken houden ze, maar al de rest heb ik opzij gelegd. Bijbelstudie blijft natuurlijk ook gewoon. Maar met de werkbladen die ik zelf maak, hebben ze nooit problemen gehad, buiten dan dat de ene natuurlijk al wat liever puzzels oplost dan de andere. Ik begrijp nu ook waarom mijn bijbelse werkbladen wel altijd zo effectief waren en de schoolwerkbladen niet. Ik ontwerp die altijd zodanig dat ze meestal moeten gaan opzoeken om antwoorden te vinden, wat net die onderzoeksdrang wel stimuleert! Hetzelfde effect hebben de opdrachtbladen die ik ontwerp bij Ontwaakt!.

We gaan nu een proefperiode houden met de nieuwe lesplannen (unschooling, notebooking en lapbooking).

Als het werkt, hou ik het zo. Eerst moeten ze wennen aan deze manier van werken. Als ze het eenmaal goed onder de knie hebben en er is tijd over, kunnen ze eventueel nog de resterende werkbladen afwerken die ik nu opzij gelegd heb. (Enkele kaften vol!) Maar als dit er niet meer van komt, ook goed. PRIORITEIT is nu dat hun natuurlijke leerdrang terug hersteld wordt en ze terug bewuster plezier krijgen in exploreren en leren. Ze leren allen heel graag, maar de schoolwerkbladen ontmoedigde dit en werkte hun onderzoeksdrang tegen.

Bij de twee jongsten hadden we de afgelopen maanden al wat afgebouwd. Zij krijgen momenteel nog slechts 2 keer in de week de schoolwerkbladen, de andere dagen werken ze met Piccolo en de tijdschriftjes van Averbode. En ook probeer ik nu regelmatiger een leerzaam spel met hen te doen. Mijn doel met hen is om uiteindelijk nog meer veranderingen aan te brengen (zoals eveneens notebooking en lapbooking als regelmatiger onderdeel toevoegen), maar eerst moet ik nu het middelbaar onderwijs onder handen nemen. Ik laat mijn twee jongsten al een tijdje wat vrijer en ik merk dat de onderzoeksdrang al heel wat toegenomen is. Ze leren letterlijk een pak MEER met MINDER schoolwerkbladen. :-)

En verder besefte ik nog iets belangrijk deze week!

Ik heb tot het vierde ASO materiaal voor het vak Engels aangeschaft. Normaal zou ik dan daarna dat van het vijfde en zesde nog kopen. Want mijn plan was eerst om voor Frans en Engels verder nog wel schoolmateriaal te kopen. MAAAAAAR... Ik heb zelf maar Engels gehad tot 4 ASO, want daarna ben ik overgestapt naar het deeltijds onderwijs omdat ik school echt intens beu was. Toch kan ik zeer goed Engels. Die taal is voor mij een tweede natuur. Ik heb Natascha vorig jaar al eens een werkstuk laten maken in het Engels, en dat was echt fantastisch goed. De enkele fouten die ze had, daarover heb ik haar direct uitleg kunnen geven en daardoor leerde ze onmiddellijk bij wat ze precies nodig had, en niet nog een heleboel uitleg over onnuttige extra's die ze al kon. (Zoals in de werkboeken.)

De Engelse lessen op school waren voor mij echt vooral tijdopvulling. Ik had daar niet veel aan, net zoals het vak Nederlands. Met basisonderwijs had ik die vakken al echt onder de knie, meer had ik niet nodig. Ook zijn er verschillende onderdelen die ik door de onderwijsmethode op school na al die jaren nog steeds niet begreep voor meerdere vakken, en pas later toen ik die zaken moest uitpluizen voor mijn kids, eindelijk begreep. Puur door zelfonderzoek! Dus ook daar faalde het schoolsysteem.

Vandaar dat ik eveneens besloten heb te stoppen met schoolmateriaal te kopen voor het vak Engels (zoals ik ook eerder al besloot aangaande het vak Nederlands). Ik kan dat nog altijd doen als dat ooit nodig zou zijn voor mijn andere kids. Maar ook bij hen ben ik daar vrij gerust in, want ik bemerk bij hen allen dezelfde talenten als bij mijn oudste op die respectievelijke leeftijden.

Ik ga mijn oudste dochter nu zeker meer werkstukken in het Engels laten maken, en ook de sprong wagen om dit eveneens in de Franse taal te proberen. Frans is voor mij moeilijker dan Engels, dus daar ontbrak het me wat aan moed. Maar ik moet het minstens eens proberen. Lukt het mij niet om het werkstuk te verbeteren, kan ik nog altijd hulp vragen. Het zal wel meevallen, want ik had ook geen problemen met haar Franse toespraakje te verbeteren (waar ik trouwens niet veel aan moest verbeteren). Is ze er nog niet klaar voor, dan stel ik de volgende poging nog wat uit. (Maar ik vermoed dat het wel mee gaat vallen...)

Een toespraakje maken in het Frans is veel makkelijker voor mij, omdat ik dan veel uit de publicaties kan halen en dit maar aan te passen heb, en ook de Nederlandse vertaling voor mijn neus heb via de WT Library. Een werkstuk is andere kost hè. Maar net zoals dat Engelse werkstuk, zou het mij wel een goed idee kunnen geven van waaraan er nog gewerkt moet worden. Op die manier gaat het onderwijs veel doeltreffender zijn en moet ze niet eindeloos maar werkbladen blijven invullen. (En moet ik daar ook niet steeds voor blijven bijkopen...)

Ik weet meestal snel of iets goed is of niet, heb altijd goede instincten gehad. Maar moed... Da's minder. Ik heb vaak totaal geen zelfvertrouwen hè. Ik weet soms al jaren dat iets goed of slecht is, anders moet enz. Maar de moed vinden en voldoende zelfvertrouwen om er ook echt iets aan te doen, om veranderingen door te voeren... Een ramp!

En als ik dan eindelijk moed vind en zie hoeveel beter het daarna is, dan vraag ik mij steeds af waarom ik die stap niet eerder had kunnen zetten en dan vind ik mezelf zo zwak hè.

Maar in mijn goede dagen denk ik dan: beter dat ik nu nog de stap heb durven zetten dan nooit!

En ik vertrouw ook op Jehovah. Hij laat vaak bepaalde dingen een tijd toe om er uit te leren en sterker van te worden en hij zorgt ALTIJD tijdig voor een oplossing of uitweg. Elk proces heeft steeds tijd nodig. En zelfs al wil je het liefst morgen alles al goed kunnen wanneer je iets nieuws leert, de meeste groeiprocessen in het leven hebben wel degelijk veel tijd nodig, soms zelfs jaren.

We starten nu rustig onze proefperiode. De kinderen reageren met gemengde gevoelens. Langs de ene kant zijn ze blij en opgelucht dat ze die berg werkbladen hebben zien slinken. Maar langs de andere kant lopen ze nu een beetje verloren omdat ze niet goed weten wat er komen gaat en is er nog de angst of ze wel gaan kunnen wat ik van hen vraag enz. Maar ze reageren toch wel opgewonden ook. :-) Want de test met het fysicathema ging veel beter dan ze zelf hadden verwacht!

Ik weet dat het wel in orde komt. Jehovah bracht ons al tot hier, ik weet dat hij ons ook zal leiden de rest van onze weg!

Samenvatting van ons huidige huisonderwijs

Een samenvatting (tot nu toe) van het "eclectische" huisonderwijsplan ten huize Lambregts:

- unschooling (natuurlijk leren - zonder een schools systeem)

- notebooking

- lapbooking

- een deel Moore

- een deel Montessori

- een deel Mason

- VEEL Margitt :-)

- voor Tobi: VEEL Karel :-)

- en hopelijk ook VEEL MEER Natascha, Yana, Ilani, Tobi en Ashanti binnenkort :-)

- veel bijbels onderwijs (bijbel en bijbehorende publicaties, zelfontworpen materiaal, vergaderingen, prediking)

- op dit moment nog steeds te veel curriculair onderwijs, maar ik blijf werken aan het verminderen hiervan!

Buiten dat curriculair gedoe, zijn het allemaal methoden die een natuurlijke manier van leren ondersteunen en aanmoedigen.

Ik heb weinig bewust deze verschillende methoden kunnen toepassen tot voor kort, omdat ik er pas zo laat over leerde. Maar tijdens deze ontdekkingen herkende ik (gelukkig) wel veel van onze eigen onderwijsmanieren in deze verschillende methoden. Dus onbewust en instinctief paste ik wel al heel wat dingen toe. Het grote verschil nu is, dat ik vanaf nu bewust KIES om met deze methoden verder te blijven werken en daarin uit te breiden en het curriculair onderwijs (liefst sterk) te verminderen. Al die jaren dat mijn instincten voortduren mij erop wezen dat al dat schoolboekengedoe niet goed was voor mijn kids, heb ik wel steeds geprobeerd daar toch voorrang aan te geven. Gewoonweg omdat ik niet wist wat ik anders moest, eveneens deels uit angst voor de onderwijsinspectie en ook door een serieus gebrek aan moed. Ik voelde en merkte dat het verkeerd was; alleen al door mijn kinderen te observeren! Maar ik had het gevoel dat ik niet anders kon op dat moment. Ik ben wel altijd aan Jehovah blijven vragen om ons onderwijs te blijven verbeteren en steeds te laten groeien in de juiste richting. Daarom weet ik nu ook zeker dat mijn gevoel juist was en ik meer moet toepassen wat ik allemaal te weten ben gekomen tijdens mijn speurtocht naar betere en natuurlijkere onderwijsmethoden.

Nieuw lesplan krijgt vorm

Deze week had ik een project gepland voor mijn 3 oudsten. Mijn opdracht voor hen bestond ditmaal maar uit één woord: fysica. Het was de bedoeling dat ze dit zelf verder inkleden en er een werkstuk rond maken. En dat ze het geleerde op het einde van de week zouden omzetten in een lapbook.

Het doel was dat ze leren wat fysica precies inhoudt. Fysica is iets dat je in grote lijnen moet kennen voor in het dagelijks leven, maar al die extra's die erbij komen in de schoolboeken, zoals de vele proeven en formules, da's meer voor de individu die daar echt een interesse voor heeft en er zijn hobby van wil maken, vind ik persoonlijk. Of voor hen die dat later in hun beroep nodig hebben. Als ik dat opzoek in een encyclopedie of op het internet, dan moet ik geen dikke boeken doorlezen om te weten te komen wat fysica inhoudt en wat de toepassingen er van zijn. Media zoals Wikipedia en de Watchtower Library (Ontwaakt!) vind ik daar zeer geschikt voor. De onderdelen waar je dan meer over wil weten, daar kan je gewoon op klikken en zo steeds verder. En zo verken je datgene wat je interesseert en wordt het niet saai of irritant. En de dingen die je interesseren, blijven gewoonlijk ook hangen. Op een werkblad bij een schoolboek wordt datgene aangeboden wat anderen vinden dat je zou moeten interesseren... Niet echt stimulerend om verder te zoeken. En zelfs als het je interesseert, ben je niet echt geneigd om nadien nog verder uit te diepen wat je in de klas "leert". Geef nu toe, wie van ons ging vroeger 's avonds na schooltijd nog de behandelde lessen van die dag in de klas, verder uitdiepen? (En ja, zulke personen zijn er wel, maar de meeste onder ons hadden na een hele dag er toe gedwongen te worden op school, echt wel genoeg van leren en wilden alleen nog maar aan ontspanning denken!)

Het schoolsysteem vernietigt de natuurlijke leergierigheid en onderzoeksdrang van een kind. Alles wordt hen steeds aangeboden en opgedragen. Op school is het nu eenmaal steeds "moeten". En bij nalatigheid of faling volgt er een bestraffing door middel van minder punten... Nog maar gezwegen over de constante competitie en het vergelijken onderling. Wat een leerkracht zelfs met de beste bedoelingen niet kan voorkomen.

Dus, zoals verteld, ik gaf de opdracht "fysica". Na de eerste dag was ik er al achter dat deze opdracht enigszins anders ging uitlopen dan verwacht. Mijn dochters stonden er nogal kritisch tegenover. "Wat moet ik daar nu mee?"

Mijn oudste is al voldoende volwassen om er aan te beginnen zodra ze tijd heeft en er altijd iets goeds van te maken, ook als zij daar in eerste instantie tegenop ziet. Dus als zij bedenkelijk kijkt wanneer ik weer eens een "vreemde" opdracht geef, dan maak ik mij geen zorgen hihi.

Er was een iets uitgebreider gesprek nodig met mijn tweede dochter over wat ik allemaal bedoelde. Zij was de moedigste en begon er die eerste dag dan toch maar aan. Ik had haar enkele voorbeelden gegeven en met één van die voorbeelden ging ze aan de slag... (enkel een naam van een persoon die ik genoemd had.) Wat diezelfde dag nog resulteerde in een hele uitleg van haar aan mij over al de interessante dingen ze gevonden had! (Ik dolblij en opgelucht... hihi!)

Mijn derde had wat meer tijd nodig om moed te vinden, zag van de drie de opdracht het minst zitten. (Begrijpelijk, want heeft ook nog geen fysica in haar lespakket gehad, dus onbekend terrein.) Ik had haar eveneens gezegd dat ze eens moest kijken of er iets specifiek tussen zat wat haar interesseerde. En zo vond ze de volgende dag dus iets en begon er ook aan. En de dag nadien kreeg ik ook van haar te horen dat ze het nu wel interessant vond en wel zag zitten. :-)

Het onderwerp wat mijn tweede vond en verder wil uitwerken, heeft eigenlijk niet meer zoveel te maken met fysica. Vandaar dat ik zei dat deze opdracht anders ging uitlopen dan verwacht. Maar wel in een positieve zin! Ik heb veel gelezen over notebooking, lapbooking en unschooling enz. En zonder dat ik het verwacht had, heb ik datgene bereikt waar ik al zo vaak over las! Dat een kind dus een onderwerp kiest (of krijgt aangeboden om op gang te helpen) dat hem/haar interesseert en dat dan verder uitpluist, zodanig dat het een echte leerzame les wordt.

Dus al tijdens de tweede dag paste ik de opdracht aan. Het thema bleef fysica van waaruit ze hun reis moeten starten, maar ze mogen zelf inkleden welke richting dat ze van daaruit dan verder gaan. Als ze beginnen met het onderwerp fysica, lezen en leren ze daar toch al direct iets over, terwijl ze verder speuren naar puntjes die hen wat meer interesseren.

En daaruit ontstond mijn nieuw lesplan! Wat ik nu wil proberen is ze elke keer (voorlopig geen vast schema, maar wanneer het lukt) een ander thema aan te bieden (tenzij ze zelf al iets gevonden hebben dat ze willen onderzoeken) en hen dan diezelfde werkwijze laten volgen. Ik ga hierbij zeker gebruik maken van de vakken die gebruikelijk zijn in het secundair onderwijs, als thema zoals ik nu dus deed. Dit wil zeggen dat ik het thema fysica dus nog meerdere keren zal aanbieden, en zo ook de andere vakken. Hier gaan ze veel meer mee leren dan door altijd maar die werkbladen in te vullen. Voor de taalvakken werken we gewoon verder met het materiaal dat we hebben.

Thema's kunnen bijvoorbeeld zijn: geografie, geschiedenis, bijbelse geschiedenis, literatuur, kunst, cultuur, geneeskunde, chemie, biologie, economie, muziekgeschiedenis, klassieke talen, technologie, fysica, taalwetenschap, psychologie, wiskunde (de leuke kanten ervan hihi) enz. Heel wat van deze thema's komen trouwens ook in het tijdschrift Ontwaakt! regelmatig aan bod.

Ook de twee jongsten heb ik (bij toeval) aangemoedigd tot exploreren. Mijn zoon houdt enorm van onderzoeken en vooral van experimenteren. (En betrekt maar al te graag zijn zussen in zijn ontdekkingstochten.) We hebben een microscoop en die haalde hij net deze dagen nog eens te voorschijn. Dus spoorde ik hem aan om de volgende dag daar wat proeven mee te doen en dingen te onderzoeken. En dat deed hij. :-) Hij kwam regelmatig vertellen wat hij ontdekt had en soms kwam hij ons allemaal roepen om te komen kijken. (Of hij komt met microscoop en al tot in mijn bed hihi.) Verder heb ik ook enkele keren mee gezocht naar dingen die we onder de microscoop konden bekijken. We vonden het echt leerzaam en vooral leuk! :-)

Mijn kids hebben mij ooit al meerdere malen verteld dat die werkbladen zo ontmoedigend en vaak saai zijn... Die ontnemen hen echt de zin om te leren en te exploreren.

Mijn derde dochter, die vorig jaar examens voor het basisonderwijs aflegde, vertelde me dat ze nadien de smaak van studeren terug te pakken had en de eerste periode na de examens haar lessen graag deed. Maar na een tijdje sloeg de sleur toch terug toe en nu doet ze het weer niet meer zo graag. Dus nogal een geluk dat ik in diezelfde periode ben begonnen met ernstig te speuren naar een nieuw lesplan.

Ben benieuwd naar het einde van de week, want dan is het de bedoeling om de oudsten hun eerste lapbooks te laten maken. Spannend! :-) (Of eventueel volgende week, als het deze week niet moest lukken. Ik probeer steeds tot een bepaalde mate flexibel te blijven.) Ik heb al heel wat mini-boekjes voorgeknipt en ineen geknutseld, om het hen zo makkelijk mogelijk te maken de eerste keer. En ik ga hun natuurlijk helpen indien gewenst. Want ook tegenover lapbooking staan ze wat kritisch. Maar mijn ervaring leert me dat, zodra ze datgene waar ze kritisch tegenover staan, geprobeerd hebben, ze het meestal wel leuk vinden. Dus ik moet hen gewoon even doen doorbijten. Handje vasthouden, over de streep trekken, enz. Hihi.

Mijn doel is wel om die natuurlijke drang naar leren en kennis opdoen, terug volledig te ontplooien in mijn kids. De eerste resultaten zijn al zeer beloftevol. :-)

En wat er zich hier allemaal afspeelde de afgelopen week in het huisonderwijs ten huize Lambregts, is alweer veel dichter bij het beeld dat ik had, toen ik nog geen kind had en nadacht over hoe ik later mijn kinderen huisonderwijs zou willen geven!

Eclectische onderwijsstijl

Deze week had ik nog eens de gelegenheid om een zuster te helpen. Ze heeft haar dochter tijdelijk van school gehaald wegens problemen en had wat informatie nodig over hoe ze haar nu voor een periode thuis kon lesgeven.

Door enkele zaken voor haar op te zoeken op het internet, kwam ik weer dingen tegen die mijn persoonlijke interesse opwekte. Na haar vertrek zette ik mijn speurtocht verder en opnieuw kwam ik (voor mij) nieuwe info tegen over leermethodes. En WEER werd ik geconfronteerd met het feit dat ik al die jaren lesgaf op een veel te schoolse manier naar mijn zin. Iets dat best tegenvalt als je weet dat ik absoluut tegen het schoolsysteem ben. (-> Persoonlijke weldoordachte keuze en dat recht heb ik.) Dus na al die jaren huisonderwijs ontdekken dat ik eigenlijk alsnog dat schoolsysteem gevolgd heb in mijn manier van lesgeven, is redelijk storend voor mij! :-(

Niettemin kan ik mijn teleurstelling hierover wel relativeren, want wat je niet weet, kun je ook niet toepassen of veranderen hè. En Jehovah heeft ons huisonderwijs altijd gezegend. Ik moest "roeien met de riemen die beschikbaar waren", zeg maar. En dat deed ik dus.

Maar nu ik meer en meer nieuwe info ontdek, verandert dit natuurlijk wel wat!

Ik heb wel al die jaren geweten, dat wat ik deed, niet ideaal was. Door de druk van buitenstaanders, onderwijsinspectie, examenvooruitzichten en mijn gezondheidsproblemen, ben ik die berg (veel te dure) schoolboeken als leiddraad gaan gebruiken. En omdat ik toen nog niet kon komen aan informatie over andere onderwijsmethodes, hield ik mij noodgedwongen aan datgene dat ik al kende vanuit mijn eigen jeugd: schoolboeken. Het werkte, maar het had zeker anders en veel beter gekund (ook veel minder stressvol en stukken goedkoper!).

Waar ik wel al meerdere jaren over wist en een boek over gekocht had (moeten bestellen, want daar vond je hier toen ook nog niet veel over en ik had op dat moment nog geen internet/computer), was de Montessorimethode. En daar probeerde ik ook wel een aantal zaken van in gedachte te houden en toe te passen waar mogelijk.

Een groot deel van mijn persoonlijke ervaring en overtuiging is terug te vinden op deze pagina: De Moore Formule. Een methode waar ik spijtig genoeg tot voor deze week nog nooit van gehoord had...

We spreken hier over een beproefde (Amerikaanse) huisonderwijsmethode, die al vele jaren tot succes leidt. Ik ben het niet volledig met elk detail eens (bv. ik vind en heb ervaren dat een kind - zeker als bijbelstudent - een veel rijkere en zelfstandige leerperiode tegemoet gaat tijdens zijn/haar jeugd als het op een jonge leeftijd leert lezen), maar het meeste van die methode ervaar ik toch hetzelfde.

Ik vind het telkens zeer bevrijdend zulke dingen te ontdekken. De wetenschap dat mijn toekomstige kleinkinderen nu een veel grotere kans hebben om echt van dat (verschrikkelijk en onnatuurlijk) schoolsysteem af te raken, is een zeer aanmoedigend vooruitzicht voor mij!

Het ironische is, dat ik ooit goed begonnen was, al die jaren terug, met mijn eerste kind. Ik maakte toen nog veel zelf en deed allerlei activiteiten met haar zonder schoolmateriaal. Dat had ik dus gewoon op die manier moeten blijven doen. Huisonderwijs stond toen eigenlijk nog in de kinderschoenen hier in België. En ik vermoed dat daardoor het schoolsysteem bij veel huisonderwijzers nog steeds doorweegt. De beproefde methoden uit ervaren huisonderwijslanden beginnen nu pas door te sijpelen bij ons...

Begrijp me niet verkeerd, ik hang niet één specifieke methode aan (tenzij die van mezelf... hihi). Huisonderwijs pas je aan elk kind individueel aan. Het onderzoeken van meerdere methodes en daar onderdelen van uitproberen, kan helpen om huisonderwijs op maat te ontwikkelen, wat een kind/gezin het beste ligt en wat aldus het beste resultaat oplevert. Dat noemt men een eclectische onderwijsstijl. (Eclecticus: iemand die uit alle stelsels of stijlen overneemt wat hem het beste voorkomt.)

Uiteindelijk valt ons huisonderwijs daar ook wel onder, maar ik was me dus niet bewust van het feit dat het schoolsysteem (curriculair onderwijs*) bij ons toch veel heeft doorgewogen door de jaren heen. Iets waar ik nu toch veel bewuster verandering in probeer te brengen sinds vorige zomer.

*Met curriculair onderwijs wordt huisonderwijs bedoeld waar de kinderen gebruik maken van schoolboeken.

Sommige vakken zijn moeilijk aan te leren zonder hulpmiddelen, zoals bijvoorbeeld een vreemde taal. Tenzij je in de gelegenheid bent om je kind veelvuldig in contact te laten komen met anderstaligen (zoals wanneer partner of familie anderstalig is, of bij regelmatig verblijf in een andere taalomgeving - buitenland, Wallonië, anderstalige christelijke gemeente, enz.).

Maar dan nog hoeft dit niet per se met echte schoolboeken. Tegenwoordig zijn er ook in de boekhandel en supermarkt heel wat hulpmiddelen te verkrijgen om vreemde talen aan te leren (en stukken goedkoper dan schoolmateriaal). En op het internet vind je eveneens veel terug, vaak gratis.

Het zal nog wel even duren voor ik een voor ons aanvaardbaar evenwicht gevonden heb. Het kost ook vooral een flinke lading moed om te veranderen. Het is moeilijk iets los te laten waar je mee vertrouwd bent om dan in iets totaal nieuws en onbekend te springen. Dat ondervonden velen van ons ook wanneer we de waarheid omtrent Jehovah en de bijbel leerde kennen.

Zoek het op!

Een situatie die zich bij ons regelmatig voordoet, is de volgende: één van de kinderen komt met een vraag naar mij. Dat kan echt vanalles zijn, van iets over een dier tot bv. een vraag over een popster. Mijn antwoord is dan steeds: ZOEK HET OP! :-)

Wel grappig, ze komen nog steeds dingen vragen, maar vaak zeggen ze daar zelf al snel achteraan: jaja, ik weet al wat je gaat zeggen, "zoek het op"... :-)

Met het internet tot hun beschikking is dit wel veel leuker en uitdagender geworden. Juist omdat je maar te klikken hebt en al snel helemaal ergens anders zit, bij andere onderwerpen dan je oorspronkelijk aan het opzoeken was. Één (banaal) ding opzoeken kan betekenen dat je een hoop nieuwe en interessante dingen bijleert! Ik heb dat zelf ook vaak voor, als ik iets opzoek.

Leuk als ze dan nadien komen vertellen dat ze hun vraag opzochten en wat ze dan allemaal gevonden hebben!

Mijn twee jongste kids (8 en 10 jaar) mogen absoluut nog niet zo vrijelijk op het internet rondneuzen, maar hen moedig ik aan het in boeken op te zoeken indien van toepassing. En anders zal ik hun vraag gewoon beantwoorden of het voor hen op het internet opzoeken, soms samen.

Ons eerste lapbook!

Yep, ben redelijk fier. Euh, heel erg fier zelfs :-))).

Nog maar net een dag nadat ik mijn vorige blog schreef, ben ik er na de middag ingevlogen en 's avonds was mijn allereerste lapbook af!

Het thema lag voor de hand: herfst. (En ja, ik weet dat het nu winter is... haha!) Ik wou dolgraag afgelopen herfst een project daar rond doen met mijn twee jongste kids. We begonnen eraan, maar wegens omstandigheden kon ik niet alle plannen uitvoeren. Maar 't is niet omdat de herfst voorbij is, dat je daar niet meer rond mag werken hè... En ik had alles nog steeds klaarliggen, dus werkten we vandaag enkele dingen af. In de tips over lapbooks had ik gelezen dat het verstandig is om je eerste lapbook zelf te maken als ouder. Zodat de kinderen kunnen zien hoe het in elkaar steekt en dus een voorbeeld hebben om naar terug te grijpen als ze er zelf aan beginnen. (En je zelf ook de nodige ervaring opdoet om je kind nadien te kunnen helpen en begeleiden.) Ik liet Tobi en Ashanti wel enkele taken uitvoeren, zoals bepaalde dingen kleuren die in het boek gingen komen. En ook hadden we afgelopen herfst afbeeldingen van fruit en groente verzameld om een collage mee te maken. Die liet ik hen vandaag dus eindelijk maken :-).

Aan zo'n lapbook kun je eindeloos veel dingen toevoegen. Maar ik ben toch tot een soort afwerking kunnen komen... ;-) Een afgewerkt product kunnen voorleggen vond ik nu wel belangrijk, omdat het als voorbeeld moet dienen.

Er zouden nog dingen aan toegevoegd kunnen worden later. Maar dat is dan ook het leuke aan een lapbook, dat je dat nadien nog kunt blijven updaten, indien gewenst. Je kunt zoveel uitbreidingen toevoegen als je zelf wilt!

Heb er al uitgebreid foto's van getrokken, dus neem zeker eens een kijkje!

Hoewel het heel wat werk was deze eerste keer, zie ik het absoluut zitten om dit te herhalen. Nu ik de ervaring heb, gaat dat de volgende keer veel soepeler gaan. Ook deed ik ondertussen weer nieuwe ideetjes op.

Ik maakte zelfs een mini-memoryspel en voegde dit ook nog toe!

Ik had eveneens veel hulp van het internet. Ik maakte gebruik van sjablonen die ik downloadde voor de mini-books, maar maakte er toch ook al een deel zelf. Door gisteren de hele namiddag zulke dingen uit te knippen en in elkaar te steken, kon ik vandaag al snel zelf zulke dingen verzinnen en in elkaar steken. Dus het is echt zoals ik steeds overal las: na je eerste keer kan het alleen maar makkelijker worden.

Ben Jehovah dankbaar voor zijn hulp, had niet verwacht dat het vandaag al zou lukken en... zo'n mooi resultaat van de eerste keer!

Planning is inderdaad zeer belangrijk. Ik had zo'n planning gedownload gisteren en ingevuld. Die gebruikte ik vandaag dan om alles uit te voeren. En daardoor ging alles echt als vanzelf. Ik heb eigenlijk geen enkele keer moeten panikeren of mij moeten ergeren. Alleen mijn ongeduld speelde mij parten en zorgde enkele keren bijna voor problemen... (Zoals stukken tape die tegen het verkeerde papier terecht kwamen, ik terug moest lostrekken en dus dreigden dat papier te beschadigen... maar alles kwam gelukkig goed!) Ik wacht al zooooolang om zo'n lapbook te maken, dus het kon bij mij niet snel genoeg gaan vandaag hihi. Waardoor ik bijvoorbeeld mijn eten koud heb moeten opeten, want ik kon niet stoppen met eraan verder te werken omdat ik resultaat wou zien. En omdat het al heel snel er mooi uit begon te zien, wou ik natuurlijk nog sneller alles af hebben enz. Maar nu ben ik terug rustig hihi, en vooral zeer tevreden!

De kids vonden het allemaal heel mooi en leuk. Ze waren er niet allemaal van overtuigd dat zij dit ook gaan kunnen. Maar gelukkig is die beslissing aan mij en niet aan hen ;-).

Missie geslaagd, op naar de volgende!

Speurtocht in onderwijsmethoden

Ik moet toegeven: aan dit blog had ik jaren geleden al moeten beginnen. Ik geniet er zelf van, zowel van het schrijven (kan ik eindelijk mijn passie eens uiten zonder commentaar te krijgen hihi), als van het herlezen van elk blog. Telkens wanneer ik één van mijn blogs herlees, word ik daar vanzelf vrolijk van. Ik kan alleen maar hopen dat het bij (minstens enkele) andere medestrijders ook een lach op het gezicht brengt. Maar in elk geval weet ik nu al dat mijn kinderen er later ook veel plezier en zelfs nut van zullen hebben.

Momenteel ben ik druk bezig met het voorbereiden van ons eerste lapbook. Ik vertelde vorig jaar al over de veranderingen die ik wil en probeer door te voeren (o.a. notebooking -> meer met werkstukken werken, minder met schoolwerkbladen). Hoe verder ik zoek en hoe dieper ik graaf, hoe meer ik er van overtuigd raak dat het anders kan en moet. (Altijd al geweten, maar de gelegenheid en kennis was er nog niet.)

Spijtig genoeg heb ik tijdens deze ontdekkingstocht ook iets minder leuk ontdekt over mezelf en mijn huisonderwijs...

Ik ben mijn hele leven al tegen het schoolsysteem geweest. En wou dan ook mijn eigen kinderen ver weg houden van alles wat daar mee te maken heeft. Toch heb ik onbewust mijn eigen kinderen al die jaren eveneens opgezadeld met datzelfde schoolsysteem! Dat stelt me echt teleur. Dat wou ik nu net NIET!

Gewoonweg door hen steeds hetzelfde lesmateriaal als op school te geven. (En vaak zelfs wel dubbel en nog meer...) Werkbladen, werkbladen en nog eens werkbladen... Tja, het systeem heeft al die jaren wel gewerkt voor ons... maar enkel omdat ik er maar niet in slaagde een degelijk alternatief te vinden dat bij ons gezin past. En nu ik dat dan eindelijk begin te vinden (en vooral ook eindelijk de moed vind om die alternatieven daadwerkelijk te gebruiken), zijn we zoveel jaar verder. Mijn oudste wordt binnenkort al 17!

Hoe spijtig ik dit ook vind en hoe hard dit mij ook teleurstelt, ik ben wel blij DAT ik er alsnog achter gekomen ben. Dit voorkomt dat mijn kinderen later in dezelfde val terecht komen als ik.

Deels komt dit alles ook door de taboesfeer rond huisonderwijs in België, de weinige informatie die erover bekend is hier, en de pogingen van omstanders en inspectie om het huisonderwijs te ontmoedigen.

Het hoeft van mij niet per se volledig zonder werkbladen, maar toch heel wat minder van dat schoolmateriaal en meer natuurlijkere en leukere middelen!

Ik had lang geen computer en internet. Om les te geven is dit handig maar geen noodzaak. Wist ik altijd en beweer ik nu nog steeds. Maaaaaar... wat ik niet wist, is dat ik via het internet een hele nieuwe wereld zou ontdekken, de "homeschooling"-gewoonten van andere landen! EN WAUW, wat een openbaring! Keer op keer kwam ik mensen tegen met dezelfde ideeën als ik, met dezelfde strijd, met dezelfde doelen, met dezelfde "avonturen", met dezelfde idealen en noem maar op.

"Unschooling": nog nooit van gehoord voordien. ("Natural Learning".)

Notebooking en Lapbooking waren eveneens totaal onbekende termen voor mij...

Vandaag las ik het verhaal van een zuster, met exact dezelfde ideeën, doelen en overtuigingen als ik... En zo zijn er nog velen. IK BEN NIET ALLEEN! Keer op keer bemerkte ik dit de afgelopen jaren. Zo aanmoedigend!

Hoewel ik nu ons eerste lapbook-avontuur aan het voorbereiden ben, heb ik er geen idee van hoe ik daar moet inspringen. Ik lees niets dan positiefs erover en geloof er ook echt in, ben er helemaal van overtuigd dat notebooking en lapbooking DE manieren zijn om te leren en tevens ook perfect in het concept "Natural Learning" passen. Met notebooking heb ik al heel wat ervaring, omdat dit eigenlijk hetzelfde is als de werkstukken die wij maken. Maar lapbooking vind ik een grotere uitdaging, omdat hier toch wat meer planning bij komt kijken, en ook het uitvoeren is een stuk uitgebreider. Maar als ik rondneus op het internet, geniet ik van elk lapbook dat ik tegenkom, echt waar. Helemaal mijn ding en echt iets waarvan ik wil dat mijn kinderen het plezier en nut ervan leren kennen. En zo spijtig vind ik het dan, dat ik geen kleutertjes meer heb rondlopen! (Ik zal geduldig moeten wachten op mijn kleinkinderen zeker hè... hihi!)

Een ander nadeel is mijn gezondheid. Ook daardoor ben ik zo afhankelijk geworden van die werkbladen. Want daar kunnen de kinderen grotendeels zelfstandig mee werken, wat noodzakelijk is in ons gezin, omdat ik maar heel weinig nog echt actief les kan geven. Wel een goed getuigenis natuurlijk voor mensen die denken dat huisonderwijs door hun ziekte niet kan (ziektes zoals depressies, fibromyalgie en CVS bijvoorbeeld), want er is dus veel meer mogelijk dan je denkt. (En onderwijs geven aan je kids, betekent echt niet altijd de hele dag met hen bezig moeten zijn! - al komt dat natuurlijk ook wel eens voor.) Maar ik ken er ook met die ziektes, die dus niet met dat "schools" systeem werken, en echt dus volgens de "unschooling"-methode werken. Dus ik weet dat het mogelijk is. Het is een kwestie van wat men zijn kinderen aanleert hè. Ik heb hen geleerd die werkbladen zelfstandig te maken, dingen op te zoeken, zelf na te kijken enz. En dat loopt dus meestal als een trein. Maar ik had, als ik dat toen al geweten had, hen dus evengoed in de plaats kunnen leren notebooken en lapbooken van kleinsaf. Ik merk dat dit nu veel moeilijker is om op over te stappen. Ik moet daar in het begin natuurlijk serieuze inspanningen voor doen om hen dat aan te leren. Dat had ik dus beter gedaan toen ik fysiek nog meer aankon. Nu is die uitdaging veel groter en gaat het niet zo vlot als ik zou willen. Ik heb veel meer slechte dagen dan goede, dus op al die dagen wordt er meestal verder gewerkt met de werkbladen. Dit gaat momenteel nog niet anders. Helemaal er vanaf zal waarschijnlijk niet lukken en voor sommige vakken zijn werkbladen wel handig, zoals om in andere talen juist te leren schrijven enz. (... kan natuurlijk evengoed via notebooking.) De rest zal voor de volgende generatie zijn. Al de ervaring die ik nu nog op doe, daar hebben zij dan weer voordeel van. :-)

Voor ons eerste lapbook heb ik alle stappen tot nu toe al gevolgd. Eerst een thema gekozen, een planning gemaakt, de basis voor het lapbook gemaakt, de accessoires die aan de binnenkant komen, in elkaar gestoken... Het enige wat er nog rest is er aan beginnen. Daar moet ik dus echt wel een goede dag voor hebben. En mijn kinderen eveneens natuurlijk.

Naar het schijnt zou het allemaal makkelijker worden na je eerste keer... Hihi. Ik HOOP dat zo! Ik ben uren bezig geweest met research en knippen vandaag. En ook met steeds opnieuw alle informatie te lezen, om maar moed te vinden hihi.

Gewoonlijk als ik aan een nieuw avontuur begin, gaat dit meestal wel goed. Maar 't is de stap er naartoe hè...

Drempelvrees noemen ze dat zeker... :-)

Ik heb er speciaal voor gebeden tot Jehovah, en hem kennende, komt dat dus zeker wel in orde!

Ook leuk was toen ik vorige week ontdekte dat er zelfs een boek (of misschien zelfs boeken?) bestaat over het nut van gezelschapsspellen bij het onderwijs (sample). En zelfs dat gezelschapsspellen volledig het lesmateriaal kunnen vervangen, dat een kind alles wat het nodig heeft, kan leren met een verscheidenheid van spellen en met hier en daar wat aanpassingen! (Zoals ik de bijbelse spellen, die ik ontwerp, ook aanpas om ze niet enkel leuk te maken, maar ook altijd leerzaam.) Maar daar was ik ook altijd al van overtuigd. Toch leuk dat ook op een ander eens tegen te komen! (Natuurlijk weer in de Verenigde Staten...)

Gezelschapsspellen, het dagelijkse leven, notebooking, lapbooking, een vleugje van Montessori's leermethode, spelen, computerprogramma's , eigen ontworpen werkbladen en leermethodes, ... Zoveel mogelijkheden om je kind op een superleuke en natuurlijke manier te laten leren ZONDER al die werkboeken en lesboeken van school...

De zuster die ik aanhaalde, had het ook over de natuurlijke leerdrang van een kind. Tussen hun 0 en 5 jaar leren ze bergen verzetten (kruipen, lopen, eten, drinken, spreken, nadenken, redeneren, tellen, letters/woordjes herkennen, enz.), en dit allemaal ZONDER schoolwerkboeken en lesboeken! Een kind heeft de natuurlijke drang om voortdurend dingen te willen onderzoeken en te leren en doet dit meestal al spelende, niet via blaadjes invullen. Het enige wat wij moeten doen is die drang begeleiden en in goede banen leiden. En hoe leuker we dit aanpakken, hoe liever het kind zal blijven leren en hoe beter het kind zal slagen!

Ik verheug me wel enorm op dat lapbooken... Hopelijk kan ik er snel een blog over schrijven! :-)

Gewetensbezwaar

Om verder te gaan waar ik eindigde in mijn vorige blog: aangaande het vak Nederlands. Ook daar komt hoofdzakelijk rommel in voor bij de lessen van het secundair. Ik ben na het vierde gestopt met schoolmateriaal hiervoor te kopen. Ik heb nu een werkboek aangeschaft dat niet specifiek voor scholen is ontworpen, bij Deltas. Daar staat alles in wat ik vind dat ze over de Nederlandse spelling moeten weten. Zonder al die overbodige extra's met rommel in. Had ik jaren geleden al moeten weten en doen. Maar ja, al doende leert men vaak pas hè. En wist ik veel dat er zoveel rommel in die schoolboeken zou staan!

De reden dat ik uiteindelijk toch vier jaar middelbaar lesmateriaal voor Nederlands gekocht heb, was omdat ik niet wist hoe ik het anders moest aanpakken. Maar later besefte ik dat ze dat eigenlijk allemaal niet nodig hebben. En waarom hen verder confronteren met dingen die zij niet willen lezen (gewetensbezwaar)?

Om een voorbeeld te noemen: natuurlijk moet we onze kinderen op tijd inlichten over seks en de gevaren van vreemden die je aanspreken enz. Maar moet je ze daarvoor een verkrachting laten zien of een beschrijving daarvan laten lezen? Ik ben nu 37 en ik wil nog steeds een film met verkrachtingscènes erin, absoluut NIET ZIEN. Maar moest ik mijn toen nog 14-jarige oudste dochter dan wel dwingen die les door te nemen, waar dat in details in beschreven stond? Geschokt was ik toen ze me dat liet zien in haar lesboek! Ze was er zelf echt niet goed van. Ik heb dat blad eruit gescheurd. Ik kan dat wat ze gelezen heeft niet meer ongedaan maken hè, maar ik kan tenminste wel mijn andere 4 kinderen hier nog tegen beschermen op zo'n jonge leeftijd.

En stel je voor dat één van de leerlingen in de klas ooit misbruikt of verkracht is en die les dan aan bod komt... En enkele onnozele medeleerlingen daar dan mee zitten te lachen...

Ik herinner mij zeer goed dat er in elk van de klassen waar ik ooit in gezeten heb, er steeds enkele vervelende spotters bij zaten... Dus je kon je trauma's maar beter voor jezelf houden...

Als je kind dus op school zit, dan wordt die les gewoon behandeld in de klas, of ze nu willen of niet! BAH. Net zoals ik op die leeftijd op school eens een les bij zedenleer over masturbatie moest ondergaan. Ik wou dat helemaal niet! Ik vond dat privé. Ik zal dat nooit vergeten, heb me toen het hele lesuur zitten ergeren. Over zulke persoonlijke dingen praat je met je ouders of enkele vertrouwenspersonen, niet met een hele klas vol pubers, waarvan het grootste deel er dan ook vaak nog mee zit te spotten... Ik begrijp dat sommige jongeren daar wel willen over les krijgen of praten, maar men zou elk kind minstens de keuze moeten geven om er aan deel te nemen of niet.

Toen ik 13 was, kregen we eens bij de les zedenleer de film "The Exorcist" te zien. Maakt me niet uit wat anderen daar van vinden, maar ik vind dat GEEN film voor 13-jarigen! Mijn kinderen zouden die film niet eens WILLEN zien! Ook niet nu ze al ouder zijn. Maar toen kregen wij eveneens geen keuze. En werd je zelfs uitgelachen door je medeleerlingen als je uitte dat je dat niet wou zien...

Zo kreeg mijn oudste in het eerste middelbaar bij biologie lessen over het menselijk lichaam en over voortplanting en seks in haar pakket. Zij voelde zich nog niet klaar op haar 12 om dat allemaal door te nemen en vroeg me of ze dat echt moest. Ik ga mijn kind niet dwingen volwassen thema's te bestuderen als ze dat niet wil. Ik heb hen van kleinsaf daar niet onwetend over gelaten. Seks is iets natuurlijks en hoort bij het leven. Maar dat wil nog niet zeggen dat ik hen dan al uitgebreid dit moet laten lezen of zien hè!

Dus zij mocht die werkbladen van mij opzij leggen tot ze er zich wel klaar voor voelde. Mijn tweede had er minder problemen mee. Zij heeft het meeste doorgelezen en alleen dat ingevuld wat ze wilde invullen. Mijn derde heeft die lessen nu in haar pakket en ook zij kwam vragen of dat echt moest... Dus zelfde antwoord van mij natuurlijk!

Ik ben er absoluut tegen om een kind zijn/haar geweten te forceren. En op school gebeurt dat veel. Ook via de media. Zelfs al gewoon door naar het nieuws te kijken! Het is waar, je hebt niet over alles controle en je kind kan nu eenmaal erge dingen meemaken. Daarom, de zaken waar ik wel controle over heb, die ga ik dan ook zeker niet forceren en hun opleggen of hen daar in dwingen!

Wiskunde

Ons grootste obstakel. Absoluut. Dat geef ik toe.

Zeker niet mijn favoriete vak vroeger op school, tenminste, vooral niet tijdens het middelbaar onderwijs. Een zoveelste reden om klassieke talen te kiezen was dat voor mij. En dan kreeg ik nog teveel wiskunde, vond ik...

Ook vroeg ik mij steeds af: WAT heb ik eraan? Buiten het feit dat wiskunde natuurlijk wel gezond is om je hersenen te trainen op vlakken die je anders niet zo vaak gebruikt, zag ik daar echt nooit het nut van in.

Ik vind wiskunde wel deels leuk, in die zin dat je met getallen zoveel leuke dingen kunt doen. Wiskundige puzzels en raadsels kunnen bijvoorbeeld heel leuk zijn. Ik hou wel van sommige breinkrakers en van die puzzeltjes die je bij een IQ-test krijgt. Maar hoeveel van de wiskunde die we moeten leren in het secundair onderwijs, gebruiken we daadwerkelijk nog in ons latere leven???

We moeten onze kinderen voorbereiden op het leven als volwassene, dat is normaal gezien toch onze taak, niet? Wat hebben al die ingewikkelde wiskundige begrippen daar nu mee te maken?

Een vriendin van ons was lerares in het secundair onderwijs (tekenen, muziek) en is sinds vorig jaar op pensioen. Zij zei eens tegen mijn dochters dat ze wiskunde ook moeilijk vond en dat ze nooit heeft begrepen wat een mens daar later aan heeft... Ze was dus alleszins geen lerares wiskunde... :-)

Natuurlijk zijn er beroepen waarbij je die dingen wel nodig hebt. Maar de meerderheid van ons "gewone" mensen doet daar later toch niets meer mee? Waarom dat vak dan niet toevoegen enkel aan de studies waar het echt voor nodig is?

Mijn oudste werkt al deels aan het 5e middelbaar, maar is voor wiskunde nog steeds niet verder geraakt dan begin eerste. We zijn daar toen met volle moed aan begonnen, maar zij worstelt daar het hardst mee en bij stress slaat ze al snel cijfers en begrippen door elkaar. Er zijn ooit al heel wat traantjes gevloeid tijdens onze wiskundelessen (zelfs bij mij). Het doet mij denken aan de symptomen van een lichte vorm van dyscalculie. Maar met de dagelijkse en praktische toepassingen van wiskunde (de basiswiskunde dus), heeft ze verder eigenlijk geen noemenswaardige problemen.

Om de een of andere reden kwam het er op den duur niet meer van om er nog verder aan te werken. Ze zag er zo van af... En ik vraag mij dan steeds af: waarom moet ik haar dat aan doen? Ze kan wat ze nodig heeft voor het dagelijks leven. Waarom moet ik haar dan forceren en dwingen al die vervelende wiskundige begrippen te leren?

Bij mijn tweede dochter gaat het iets vlotter, maar ook zij heeft daar eigenlijk niet veel zin in. Mijn andere 3 kinderen hebben er (voorlopig) minder moeite mee (maar bij hen kan ik nog niets zeggen over het middelbaar). Vooral mijn zoon is een kei in wiskunde, net zoals zijn papa dus.

Ik heb mij op school meestal wel gered bij dat vak, maar ik zeg het nogmaals: wat heb ik er nu nog aan?

MAAR: als je het diploma secundair onderwijs wilt behalen bij de examencommissie, ben je verplicht eveneens een examen wiskunde af te leggen! Zo oneerlijk vind ik dat! Dus mijn kinderen gaan waarschijnlijk nooit dat diploma kunnen behalen, mijn oudste al zeker niet... Tenzij ze voldoende hoog scoren bij de andere deelvakken. ZO oneerlijk. Want ze is zeer slim en bekwaam en heeft zelden problemen met de meeste andere vakken! Enkel met de wiskundige vakken en zo'n vakken als chemie en fysica.

Nu, wij hechten niet zoveel belang aan een diploma. Zeker niet voor onze dochters. Sommigen zullen het daar niet mee eens zijn, en dat respecteer ik ook. Als het jou wel lukt, voel je vrij en ga er voor. Maar voor ons is dat echt niet belangrijk. Heel dat diplomagedoe is zo beperkt. Velen die diploma's hebben, doen uiteindelijk niet het werk waar ze voor gestudeerd hebben. Of vinden geen werk in hun gekozen richting. Velen zonder diploma hebben wel een goede job enz.

Kinderen worden gedwongen om tussen hun 12 en 14 jaar al te beslissen wat ze later willen doen... Op die leeftijd dacht ik iets helemaal anders dan enkele jaren later! Maar toen zat ik al helemaal vast in de richting waar ze me in geduwd hadden aan het begin van het secundair onderwijs, pffft. En toen ik wou veranderen, hebben de leraren steeds geprobeerd mij toch te blijven dwingen in wat zij wilden voor mij...

En... stel je voor dat ik wel had gedaan wat ze wilden en bijvoorbeeld voor advocaat was gaan studeren. Dan had ik vele jaren van energie daar ingestoken, om slechts enkele jaren later te weten te moeten komen dat ik aan een aantal aandoeningen lijd waardoor ik al snel niet meer in staat zou zijn mijn beroep uit te oefenen... Als ik dan ook nog aan kinderen was begonnen, hoe zou ik dan nog een moeder voor hen hebben kunnen zijn? Ik ben nu ZEER blij dat ik die stappen nooit gezet heb en mijn laatste gezonde energie heb kunnen steken in het krijgen en opvoeden van mijn 5 prachtige kinderen!

Dus omdat ik nu mijn kinderen geen (nutteloze) wiskunde wil opleggen als ze zich daar niet goed bij voelen, ontneem ik hen dan de kans op een goed leven en werkzekerheid later? Geen van hen toont ook maar enige interesse voor de beroepen waar wiskunde en wetenschap voor nodig zijn. Bij haast elk van hen liggen de taalvakken hen veel beter.

Waarom moet ik ons gezin dan doen lijden onder iets dat ze niet eens gaan nodig hebben later?

Ik breek daar nu al jaren mijn hersenen over. Echt waar. Langs de ene kant durf ik het niet loslaten uit vrees voor de inspectie. Zij staan zo op die examens en diploma's! En zonder wiskunde is de kans op dat diploma toch kleiner hè. ZUCHT...

Maar langs de andere kant: ik beslis toch uiteindelijk over hun onderwijs? Dat zegt de wet op huisonderwijs toch ook? We zijn vrij in onze methodes en middelen, als het kind maar "onderwijs" krijgt, niet verwaarloosd wordt, de kans krijgt om zijn/haar interesses te ontplooien, voorbereid wordt op het volwassen leven, enz. ... Degenen die mijn kids kennen, weten dat ze niets tekort komen op gebied van onderwijs. Nog nooit heeft iemand gemerkt aan mijn twee oudsten dat ze al enkele jaren amper nog wiskunde krijgen... (Dit was trouwens niet zo gepland, maar kwam door omstandigheden.)

Ik heb er bij alle drie de oudste dochters hard aan gewerkt voor de examens van het basisonderwijs om al die wiskunde wel onder de knie te krijgen. Het ging niet geweldig, maar goed genoeg. Hetgeen ze moeten kennen voor het basisonderwijs, zijn echt wel de dingen die je WEL nodig hebt later. Hetgeen dat ze telkens niet onder de knie hadden, daar maak ik mij geen zorgen over want dat komt wel naarmate ze ouder worden (ondervond ik al bij mijn twee oudsten). Om een voorbeeld te noemen: maten en gewichten. Ik kon daar vroeger op school ook niet altijd veel mee aanvangen. Maar dat is iets dat je eigenlijk pas echt goed leert begrijpen later in het dagelijkse leven, wanneer je dat ook echt gebruikt, zoals tijdens het huishouden/koken en bij huis- en tuindecoratie enz. En om bijvoorbeeld geld te leren gebruiken, heb je ook niet echt les nodig. Dat leert een kind al snel als het mee boodschappen gaat doen en later als je hem of haar zelf eens naar de kassa stuurt enz.

Natascha heeft in het basisonderwijs eveneens flink geworsteld met wiskunde. Ook toen zijn er nogal eens traantjes gerold (yep, ook bij mij). Maar nu heeft ze met die dingen geen problemen meer. De enige reden dat ik haar dus zo moest forceren, was voor die examens hè. Ik krijg het daar van. Had ze meer jaren tijd gehad, dan was dat niet zo'n zware brok geweest. Maar nee, die examens zijn alleen in het geheel af te leggen op het einde van het basisonderwijs. Anders had ik ze voor alle andere vakken laten gaan en wiskunde nog kunnen uitstellen bijvoorbeeld. En het geheel meerdere jaren opschuiven vind ik persoonlijk, hoewel dat dus mogelijk is, ook geen optie. In het middelbaar zijn het volledig andere vakken en vooral andere begrippen. Dan kun je ofwel ondertussen niet verder met de vakken van het middelbaar, ofwel moet je dan tegen dat je dat kind die examens gaat laten afleggen, het basisonderwijs terug herhalen! Zo'n tijdverspilling en hoe vernederend voor een grotere tiener om daar nog tussen 12-jarigen te gaan zitten zwoegen aan "kinder"-examens...

Plus dat dit bij onwetende anderen kan overkomen alsof het kind niet zo slim is hè... Nog meer vernedering. En hoe kun je als huisonderwijzer aantonen dat je kind niet moet onderdoen voor een schoolkind, als je die examens pas enkele jaren later laat afleggen? Dat lijkt dan alsof het kind meerdere jaren heeft moeten overdoen zoals op school soms voorkomt... (Aan heel dit competitiegedoe erger ik mij blauw, maar degenen die mij goed kennen, weten dat ik eigenlijk totaal tegen de examensystemen van onze Belgische scholen ben hè... De reden dat ik mijn kids laat deelnemen, is vooral voor anderen - inspectie, "wantrouwige" familie en vrienden, enz.)

Vergezocht allemaal? Misschien. Maar ik blijf bij mijn standpunt: er zou een mogelijkheid moeten bestaan om wiskunde te kunnen laten vallen bij de examens. (NIET voor basisonderwijs, WEL al zeker voor het secundair onderwijs.)

Iemand die niet goed is in Nederlands,  zou zo ook kunnen redeneren misschien. Maar dat zou niet redelijk zijn, Nederlands hebben we nu eenmaal wel dagelijks nodig, de rest van ons leven, en ook als brug naar andere talen.