Eclectische onderwijsstijl

Deze week had ik nog eens de gelegenheid om een zuster te helpen. Ze heeft haar dochter tijdelijk van school gehaald wegens problemen en had wat informatie nodig over hoe ze haar nu voor een periode thuis kon lesgeven.

Door enkele zaken voor haar op te zoeken op het internet, kwam ik weer dingen tegen die mijn persoonlijke interesse opwekte. Na haar vertrek zette ik mijn speurtocht verder en opnieuw kwam ik (voor mij) nieuwe info tegen over leermethodes. En WEER werd ik geconfronteerd met het feit dat ik al die jaren lesgaf op een veel te schoolse manier naar mijn zin. Iets dat best tegenvalt als je weet dat ik absoluut tegen het schoolsysteem ben. (-> Persoonlijke weldoordachte keuze en dat recht heb ik.) Dus na al die jaren huisonderwijs ontdekken dat ik eigenlijk alsnog dat schoolsysteem gevolgd heb in mijn manier van lesgeven, is redelijk storend voor mij! :-(

Niettemin kan ik mijn teleurstelling hierover wel relativeren, want wat je niet weet, kun je ook niet toepassen of veranderen hè. En Jehovah heeft ons huisonderwijs altijd gezegend. Ik moest "roeien met de riemen die beschikbaar waren", zeg maar. En dat deed ik dus.

Maar nu ik meer en meer nieuwe info ontdek, verandert dit natuurlijk wel wat!

Ik heb wel al die jaren geweten, dat wat ik deed, niet ideaal was. Door de druk van buitenstaanders, onderwijsinspectie, examenvooruitzichten en mijn gezondheidsproblemen, ben ik die berg (veel te dure) schoolboeken als leiddraad gaan gebruiken. En omdat ik toen nog niet kon komen aan informatie over andere onderwijsmethodes, hield ik mij noodgedwongen aan datgene dat ik al kende vanuit mijn eigen jeugd: schoolboeken. Het werkte, maar het had zeker anders en veel beter gekund (ook veel minder stressvol en stukken goedkoper!).

Waar ik wel al meerdere jaren over wist en een boek over gekocht had (moeten bestellen, want daar vond je hier toen ook nog niet veel over en ik had op dat moment nog geen internet/computer), was de Montessorimethode. En daar probeerde ik ook wel een aantal zaken van in gedachte te houden en toe te passen waar mogelijk.

Een groot deel van mijn persoonlijke ervaring en overtuiging is terug te vinden op deze pagina: De Moore Formule. Een methode waar ik spijtig genoeg tot voor deze week nog nooit van gehoord had...

We spreken hier over een beproefde (Amerikaanse) huisonderwijsmethode, die al vele jaren tot succes leidt. Ik ben het niet volledig met elk detail eens (bv. ik vind en heb ervaren dat een kind - zeker als bijbelstudent - een veel rijkere en zelfstandige leerperiode tegemoet gaat tijdens zijn/haar jeugd als het op een jonge leeftijd leert lezen), maar het meeste van die methode ervaar ik toch hetzelfde.

Ik vind het telkens zeer bevrijdend zulke dingen te ontdekken. De wetenschap dat mijn toekomstige kleinkinderen nu een veel grotere kans hebben om echt van dat (verschrikkelijk en onnatuurlijk) schoolsysteem af te raken, is een zeer aanmoedigend vooruitzicht voor mij!

Het ironische is, dat ik ooit goed begonnen was, al die jaren terug, met mijn eerste kind. Ik maakte toen nog veel zelf en deed allerlei activiteiten met haar zonder schoolmateriaal. Dat had ik dus gewoon op die manier moeten blijven doen. Huisonderwijs stond toen eigenlijk nog in de kinderschoenen hier in België. En ik vermoed dat daardoor het schoolsysteem bij veel huisonderwijzers nog steeds doorweegt. De beproefde methoden uit ervaren huisonderwijslanden beginnen nu pas door te sijpelen bij ons...

Begrijp me niet verkeerd, ik hang niet één specifieke methode aan (tenzij die van mezelf... hihi). Huisonderwijs pas je aan elk kind individueel aan. Het onderzoeken van meerdere methodes en daar onderdelen van uitproberen, kan helpen om huisonderwijs op maat te ontwikkelen, wat een kind/gezin het beste ligt en wat aldus het beste resultaat oplevert. Dat noemt men een eclectische onderwijsstijl. (Eclecticus: iemand die uit alle stelsels of stijlen overneemt wat hem het beste voorkomt.)

Uiteindelijk valt ons huisonderwijs daar ook wel onder, maar ik was me dus niet bewust van het feit dat het schoolsysteem (curriculair onderwijs*) bij ons toch veel heeft doorgewogen door de jaren heen. Iets waar ik nu toch veel bewuster verandering in probeer te brengen sinds vorige zomer.

*Met curriculair onderwijs wordt huisonderwijs bedoeld waar de kinderen gebruik maken van schoolboeken.

Sommige vakken zijn moeilijk aan te leren zonder hulpmiddelen, zoals bijvoorbeeld een vreemde taal. Tenzij je in de gelegenheid bent om je kind veelvuldig in contact te laten komen met anderstaligen (zoals wanneer partner of familie anderstalig is, of bij regelmatig verblijf in een andere taalomgeving - buitenland, Wallonië, anderstalige christelijke gemeente, enz.).

Maar dan nog hoeft dit niet per se met echte schoolboeken. Tegenwoordig zijn er ook in de boekhandel en supermarkt heel wat hulpmiddelen te verkrijgen om vreemde talen aan te leren (en stukken goedkoper dan schoolmateriaal). En op het internet vind je eveneens veel terug, vaak gratis.

Het zal nog wel even duren voor ik een voor ons aanvaardbaar evenwicht gevonden heb. Het kost ook vooral een flinke lading moed om te veranderen. Het is moeilijk iets los te laten waar je mee vertrouwd bent om dan in iets totaal nieuws en onbekend te springen. Dat ondervonden velen van ons ook wanneer we de waarheid omtrent Jehovah en de bijbel leerde kennen.

Speurtocht in onderwijsmethoden

Ik moet toegeven: aan dit blog had ik jaren geleden al moeten beginnen. Ik geniet er zelf van, zowel van het schrijven (kan ik eindelijk mijn passie eens uiten zonder commentaar te krijgen hihi), als van het herlezen van elk blog. Telkens wanneer ik één van mijn blogs herlees, word ik daar vanzelf vrolijk van. Ik kan alleen maar hopen dat het bij (minstens enkele) andere medestrijders ook een lach op het gezicht brengt. Maar in elk geval weet ik nu al dat mijn kinderen er later ook veel plezier en zelfs nut van zullen hebben.

Momenteel ben ik druk bezig met het voorbereiden van ons eerste lapbook. Ik vertelde vorig jaar al over de veranderingen die ik wil en probeer door te voeren (o.a. notebooking -> meer met werkstukken werken, minder met schoolwerkbladen). Hoe verder ik zoek en hoe dieper ik graaf, hoe meer ik er van overtuigd raak dat het anders kan en moet. (Altijd al geweten, maar de gelegenheid en kennis was er nog niet.)

Spijtig genoeg heb ik tijdens deze ontdekkingstocht ook iets minder leuk ontdekt over mezelf en mijn huisonderwijs...

Ik ben mijn hele leven al tegen het schoolsysteem geweest. En wou dan ook mijn eigen kinderen ver weg houden van alles wat daar mee te maken heeft. Toch heb ik onbewust mijn eigen kinderen al die jaren eveneens opgezadeld met datzelfde schoolsysteem! Dat stelt me echt teleur. Dat wou ik nu net NIET!

Gewoonweg door hen steeds hetzelfde lesmateriaal als op school te geven. (En vaak zelfs wel dubbel en nog meer...) Werkbladen, werkbladen en nog eens werkbladen... Tja, het systeem heeft al die jaren wel gewerkt voor ons... maar enkel omdat ik er maar niet in slaagde een degelijk alternatief te vinden dat bij ons gezin past. En nu ik dat dan eindelijk begin te vinden (en vooral ook eindelijk de moed vind om die alternatieven daadwerkelijk te gebruiken), zijn we zoveel jaar verder. Mijn oudste wordt binnenkort al 17!

Hoe spijtig ik dit ook vind en hoe hard dit mij ook teleurstelt, ik ben wel blij DAT ik er alsnog achter gekomen ben. Dit voorkomt dat mijn kinderen later in dezelfde val terecht komen als ik.

Deels komt dit alles ook door de taboesfeer rond huisonderwijs in België, de weinige informatie die erover bekend is hier, en de pogingen van omstanders en inspectie om het huisonderwijs te ontmoedigen.

Het hoeft van mij niet per se volledig zonder werkbladen, maar toch heel wat minder van dat schoolmateriaal en meer natuurlijkere en leukere middelen!

Ik had lang geen computer en internet. Om les te geven is dit handig maar geen noodzaak. Wist ik altijd en beweer ik nu nog steeds. Maaaaaar... wat ik niet wist, is dat ik via het internet een hele nieuwe wereld zou ontdekken, de "homeschooling"-gewoonten van andere landen! EN WAUW, wat een openbaring! Keer op keer kwam ik mensen tegen met dezelfde ideeën als ik, met dezelfde strijd, met dezelfde doelen, met dezelfde "avonturen", met dezelfde idealen en noem maar op.

"Unschooling": nog nooit van gehoord voordien. ("Natural Learning".)

Notebooking en Lapbooking waren eveneens totaal onbekende termen voor mij...

Vandaag las ik het verhaal van een zuster, met exact dezelfde ideeën, doelen en overtuigingen als ik... En zo zijn er nog velen. IK BEN NIET ALLEEN! Keer op keer bemerkte ik dit de afgelopen jaren. Zo aanmoedigend!

Hoewel ik nu ons eerste lapbook-avontuur aan het voorbereiden ben, heb ik er geen idee van hoe ik daar moet inspringen. Ik lees niets dan positiefs erover en geloof er ook echt in, ben er helemaal van overtuigd dat notebooking en lapbooking DE manieren zijn om te leren en tevens ook perfect in het concept "Natural Learning" passen. Met notebooking heb ik al heel wat ervaring, omdat dit eigenlijk hetzelfde is als de werkstukken die wij maken. Maar lapbooking vind ik een grotere uitdaging, omdat hier toch wat meer planning bij komt kijken, en ook het uitvoeren is een stuk uitgebreider. Maar als ik rondneus op het internet, geniet ik van elk lapbook dat ik tegenkom, echt waar. Helemaal mijn ding en echt iets waarvan ik wil dat mijn kinderen het plezier en nut ervan leren kennen. En zo spijtig vind ik het dan, dat ik geen kleutertjes meer heb rondlopen! (Ik zal geduldig moeten wachten op mijn kleinkinderen zeker hè... hihi!)

Een ander nadeel is mijn gezondheid. Ook daardoor ben ik zo afhankelijk geworden van die werkbladen. Want daar kunnen de kinderen grotendeels zelfstandig mee werken, wat noodzakelijk is in ons gezin, omdat ik maar heel weinig nog echt actief les kan geven. Wel een goed getuigenis natuurlijk voor mensen die denken dat huisonderwijs door hun ziekte niet kan (ziektes zoals depressies, fibromyalgie en CVS bijvoorbeeld), want er is dus veel meer mogelijk dan je denkt. (En onderwijs geven aan je kids, betekent echt niet altijd de hele dag met hen bezig moeten zijn! - al komt dat natuurlijk ook wel eens voor.) Maar ik ken er ook met die ziektes, die dus niet met dat "schools" systeem werken, en echt dus volgens de "unschooling"-methode werken. Dus ik weet dat het mogelijk is. Het is een kwestie van wat men zijn kinderen aanleert hè. Ik heb hen geleerd die werkbladen zelfstandig te maken, dingen op te zoeken, zelf na te kijken enz. En dat loopt dus meestal als een trein. Maar ik had, als ik dat toen al geweten had, hen dus evengoed in de plaats kunnen leren notebooken en lapbooken van kleinsaf. Ik merk dat dit nu veel moeilijker is om op over te stappen. Ik moet daar in het begin natuurlijk serieuze inspanningen voor doen om hen dat aan te leren. Dat had ik dus beter gedaan toen ik fysiek nog meer aankon. Nu is die uitdaging veel groter en gaat het niet zo vlot als ik zou willen. Ik heb veel meer slechte dagen dan goede, dus op al die dagen wordt er meestal verder gewerkt met de werkbladen. Dit gaat momenteel nog niet anders. Helemaal er vanaf zal waarschijnlijk niet lukken en voor sommige vakken zijn werkbladen wel handig, zoals om in andere talen juist te leren schrijven enz. (... kan natuurlijk evengoed via notebooking.) De rest zal voor de volgende generatie zijn. Al de ervaring die ik nu nog op doe, daar hebben zij dan weer voordeel van. :-)

Voor ons eerste lapbook heb ik alle stappen tot nu toe al gevolgd. Eerst een thema gekozen, een planning gemaakt, de basis voor het lapbook gemaakt, de accessoires die aan de binnenkant komen, in elkaar gestoken... Het enige wat er nog rest is er aan beginnen. Daar moet ik dus echt wel een goede dag voor hebben. En mijn kinderen eveneens natuurlijk.

Naar het schijnt zou het allemaal makkelijker worden na je eerste keer... Hihi. Ik HOOP dat zo! Ik ben uren bezig geweest met research en knippen vandaag. En ook met steeds opnieuw alle informatie te lezen, om maar moed te vinden hihi.

Gewoonlijk als ik aan een nieuw avontuur begin, gaat dit meestal wel goed. Maar 't is de stap er naartoe hè...

Drempelvrees noemen ze dat zeker... :-)

Ik heb er speciaal voor gebeden tot Jehovah, en hem kennende, komt dat dus zeker wel in orde!

Ook leuk was toen ik vorige week ontdekte dat er zelfs een boek (of misschien zelfs boeken?) bestaat over het nut van gezelschapsspellen bij het onderwijs (sample). En zelfs dat gezelschapsspellen volledig het lesmateriaal kunnen vervangen, dat een kind alles wat het nodig heeft, kan leren met een verscheidenheid van spellen en met hier en daar wat aanpassingen! (Zoals ik de bijbelse spellen, die ik ontwerp, ook aanpas om ze niet enkel leuk te maken, maar ook altijd leerzaam.) Maar daar was ik ook altijd al van overtuigd. Toch leuk dat ook op een ander eens tegen te komen! (Natuurlijk weer in de Verenigde Staten...)

Gezelschapsspellen, het dagelijkse leven, notebooking, lapbooking, een vleugje van Montessori's leermethode, spelen, computerprogramma's , eigen ontworpen werkbladen en leermethodes, ... Zoveel mogelijkheden om je kind op een superleuke en natuurlijke manier te laten leren ZONDER al die werkboeken en lesboeken van school...

De zuster die ik aanhaalde, had het ook over de natuurlijke leerdrang van een kind. Tussen hun 0 en 5 jaar leren ze bergen verzetten (kruipen, lopen, eten, drinken, spreken, nadenken, redeneren, tellen, letters/woordjes herkennen, enz.), en dit allemaal ZONDER schoolwerkboeken en lesboeken! Een kind heeft de natuurlijke drang om voortdurend dingen te willen onderzoeken en te leren en doet dit meestal al spelende, niet via blaadjes invullen. Het enige wat wij moeten doen is die drang begeleiden en in goede banen leiden. En hoe leuker we dit aanpakken, hoe liever het kind zal blijven leren en hoe beter het kind zal slagen!

Ik verheug me wel enorm op dat lapbooken... Hopelijk kan ik er snel een blog over schrijven! :-)

Bezigheidstherapie

Nu de examens voorbij zijn, is het weer tijd om aan de rest van onze lesplannen te denken. Ben de afgelopen dagen al volop bezig geweest met organiseren. Voor Ilani staan er nog 2 volle maanden afwerking basisonderwijs op het menu. Ik heb er niets op tegen dingen te laten schieten, maar het was nog te veel om weg te doen en ook herhaalt ze dan nog eens het meeste van wat ze de afgelopen weken geleerd heeft, zodat het er beter in blijft. (Hoop ik…) Er is nog, maar de rest gaat ze gewoon bij haar 1^e ASO toegevoegd krijgen. Heb ik bij de twee oudste meisjes ook gedaan. Bij ons lopen er meestal meerdere jaren samen. Dat begon al in de kleutertijd, omdat ik enkele jaren eerder met leren lezen begin dan op school. Dus bij sommige vakken ontstaat er dan een voorsprong. En als ik bemerk dat ze voor sommige dingen nog niet klaar zijn, geef ik dat pas later. Ook kocht ik door de jaren heen voor de meeste vakken meerdere methodes, soms zelfs teveel voor het jaar waar het zogezegd in gegeven moet worden.

Dus meerdere redenen waardoor het komt dat er lesmateriaal uit verschillende jaren naast elkaar gebruikt wordt.

Verder wil ik graag mijn “notebooking”-plannen verder uitwerken. En de werkstukken terug opstarten. Tijdens de examens lag dat allemaal stil.

Deze week nog niet, want Ilani had nog verlof. Maar volgende week vliegen we daar weer volop in.

Ondertussen ben ik bezig met te proberen mij kind per kind door het materiaal te werken, wat ze gedaan hebben en wat ze nog moeten doen dit jaar enz.

Ilani heeft me eigenlijk nog maar eens aangetoond dat ze veel meer kunnen met veel minder materiaal… Maar… eigenlijk heb ik dat altijd al geweten. De reden dat ik zoveel materiaal gebruik, is omdat ik anders hun lesuren niet gevuld krijg en alles veel te snel afgewerkt is, terwijl ze dan geestelijk nog niet klaar zijn voor het volgende niveau.

Ilani had veel werk laten liggen. Ze heeft dit altijd wel gehad, het proberen “niets” te doen hihi. We zullen maar zeggen dat haar liefde voor verlof nogal eens de bovenhand haalt. ;-) Maar vroeger zat ik daar dan achteraan hè. Nu, door de verhuis, was er dat vaak niet meer van gekomen. Bijgevolg dat het materiaal waar ze normaal slechts enkele maanden over zou hebben moeten doen, er na een jaar nog steeds lag… Toch slaagde ze voor haar examens, alleen maar door 5 weken intens te leren samen! Dus ja, zoals een zuster mij ooit eens zei: je kunt een heel leerjaar in slechts enkele maanden (weken) proppen. (Of zelfs meerdere jaren in dit geval. Want van het vijfde leerjaar had ze voor wiskunde niet veel afgewerkt.)

De rest is dus eigenlijk vooral bezigheidstherapie… ;-)

Sssst, vertel dit niet verder aan mijn kinderen hè, of ze gaan misschien allemaal meer “verlof” nemen… hahahaha.

Ik verdeel het liever over het hele jaar, zodat ze ook veel tijd hebben voor andere dingen, maar toch regelmatig iets leren en hun hersenen dus op regelmatige basis gevoed en getraind worden.

Niettemin kun je tegenwoordig heel wat dingen leren door een (soms intense) cursus van slechts enkele maanden te volgen. Voor een kind is dat zelfs nog beter mogelijk, omdat een kind nog veel vlotter opslaat en leert. Zij hebben vaak ook iets na slechts één keer of enkele keren uitleg door.

Ik ben niet van plan om volledig van mijn dagelijks schema af te stappen, maar enige veranderingen wil ik toch echt wel doorvoeren. Maar het gaat tijd nodig hebben. Ik hoop tegen september mijn nieuwe lesplannen in orde te hebben. Bovendien krijgen we waarschijnlijk komend schooljaar weer inspectie, dus een reden te meer om dit daarvoor in orde te hebben! De inspectie is nochtans altijd zeer positief geweest over mijn vorige lesplannen. Maar ik moet aan mijn kinderen denken hè, niet aan wat bepaalde mensen die niets met mijn gezin te maken hebben, wel of niet goed vinden.

Alhoewel, ik meen mij te herinneren dat ze de vorige keer liever wat meer werkstukken zagen… Wel, dat gaat dan dik in orde zijn dit keer hihi. Werkstukken is hier ieders favoriete bezigheid geworden op gebied van leren! Ze leren daar zoveel meer mee dan met die werkbladen uit het schoolmateriaal. Ik wil daar dan ook steeds meer op overschakelen en… dat is ook ineens een onderdeel van “notebooking”. Eigenlijk is notebooking maar hetzelfde als werkstukken maken. Alleen besteedt men dan meer aandacht aan de inkleding en dergelijke.

Ook kwam ik via een gesprek met een andere huisonderwijsgevende moeder van wie de zoon tegelijk met Ilani deelnam aan de examens, te weten dat mijn dochters en ik niet de enige zijn die zich zo ergeren aan de vulgaire inhoud van het vak Nederlands in het middelbaar (en zij was geen getuige van Jehovah). Zij haalt haar lesmateriaal bij een religieuze uitgeverij in Nederland, als ik het goed begrepen heb, waar zulke dingen niet in voor komen. Ikzelf heb besloten dat ik al veel te veel geld heb gestoken in al die rommel en ga het anders aanpakken. Ik ga het houden bij de kern van het vak, het echte Nederlands dat ze moeten kunnen (spelling, grammatica, spraakkunst…). De rest in die schoolcursussen is vaak maar opvulling, want hoe krijg je anders een heel jaar gevuld met Nederlands? Iets wat veel kinderen al machtig zijn van in hun jonge kindertijd (als ze goed opgeleid zijn toch en geen leerproblemen hebben). Ook de lessen die wij als getuigen krijgen op onze theocratische school zijn een perfecte hulp.

Om een voorbeeld te noemen: een 14- of 15-jarig meisje hoort toch echt niet een tekst voorgeschoteld te krijgen waarin in detail een verkrachting beschreven wordt … !!! Geschokt was ik, en mijn dochter nog meer! Dat zit me nog steeds dwars. Ze lezen het grotendeel van hun teksten niet meer, gewoonweg omdat er zoveel rommel in komt… En ik heb de tijd niet meer om alles van te voren te censureren zoals ik nog deed toen ze kleiner waren… Heb ik nu wel spijt van natuurlijk. Anders had ik dat al veel eerder opgemerkt!  Ik heb mijn kinderen eigenlijk op dat gebied aan hun lot overgelaten… Maar dat probleem ga ik dus nu eveneens aanpakken. Heb op het internet aan het speuren geweest, en cursussen Nederlands voor volwassenen zijn daar de beste oplossing voor. Daarin leren ze alleen het essentiële van de zaak. (Begrijpen wie begrijpen kan: cursussen voor volwassen maken ze zonder vulgaire taal en onderwerpen, maar voor kinderen voegen ze dat dan wel toe!)

Een tip als je wel het schoolmateriaal wilt gebruiken: neem de tijd om de inhoud zelf ook eens te lezen! JIJ beslist wanneer je kind klaar is voor iets en of het wel geschikt is voor jouw kind, en NIET de schrijvers van zulk materiaal!

Nederlands is niet het enige probleemvak. Ook bij de andere taalvakken duiken er wel eens ongepaste zaken op. Maar om de één of andere reden is het bij Nederlands het ergste. Toch, voor het vijfde en zesde ASO durf en wil ik niet meer zoveel aanschaffen bij educatieve uitgeverijen. Ben dus al intens op zoek gegaan naar alternatieven en heb ook al heel wat gevonden. Weer een heleboel links die ik trouwens nog aan mijn infosite over huisonderwijs moet toevoegen. :-)

Volgens de wet mag je zelf je lesmateriaal kiezen. Ik begrijp daar nu pas de volle waarde van. Vroeger had ik geen idee wat ik daar mee moest en hoe ik dat dan moest aanpakken. Door allerlei omstandigheden ben ik door de jaren heen afhankelijk geworden van materiaal waar ik eigenlijk NIET van afhankelijk wil zijn. En het heeft nog verschrikkelijk veel geld gekost ook! Maar een mens heeft nu eenmaal steeds tijd nodig om te groeien en te leren. En gelukkig groei en leer ik nog steeds. Beter nu de moed voor verandering vinden dan nog veel later of zelfs nooit! Ik probeer mij daar eigenlijk al vele jaren van los te werken, maar door die examens is me dat nog niet gelukt. Wel, dit keer heb ik het eindelijk door hihi. Als ik zie hoe weinig Ilani nu met al die werkbladen heeft gedaan de afgelopen 2 leerjaren en er alsnog door is, met zelfs betere resultaten dan de vorige 2 keren… Ik heb mijn “les” eindelijk wel geleerd! Want uiteindelijk zijn die punten telkens een graadmeter voor mijn manier van onderwijzen hè, niet of mijn kind slim genoeg is of niet. Als ik het hen niet goed leer, kunnen ze niet door die examens geraken natuurlijk... En ik ondervond dat mijn methodes altijd nog voor verbetering vatbaar zijn. Gelukkig heb je bij elk kind vele jaren tijd om te groeien en te verbeteren hihi.

Ik ga wel nog een deel van dat materiaal blijven gebruiken om hen voor te bereiden op de examens (het gedeelte waar ik nu goede ervaring mee heb), maar verder ga ik mijn eigen plannen doorvoeren.

Wat ook enorm geholpen heeft, zijn de ervaringen van anderen. Vooral dan die van Amerikaanse, Australische en Britse huisonderwijzers. Daar zijn er velen die les geven zonder al die aangekochte werkbladen! Fantastisch vind ik dat. Ik ben nu zelf ook begonnen met mijn eigen materiaal te maken voor Frans, net zoals ik altijd heb moeten doen om mijn kinderen Nederlands te leren lezen. Want ik ben niet tevreden over het schoolmateriaal. Teveel begeleiding nodig en ik wil dat ze meer zelfstandig verder kunnen, zodat ze sneller geneigd zijn de oefening te maken en ze niet opzij leggen. En op die manier dus ook meer oefenen. (En we niet zoveel ineens moeten instuderen voor de examens hihi.)

Tja, toen ik begon, stond ik er volledig alleen voor en had ik ook nog geen internet om op rond te neuzen. En de enige paar ervaringen die ik gehoord had, waren vrij negatief. Waar ik natuurlijk wel lessen uit trok.

Sommigen stoppen ook met huisonderwijs omdat ze ervaren dat het zwaar is om dat schoolmateriaal allemaal door te werken elk schooljaar. Een reden te meer voor mij om ook ervaring op te doen zonder of minder, zodat ik die ervaring ook weer kan doorgeven aan zulke gezinnen (en aan mijn eigen kinderen voor later). Hoe leuker het onderwijs/de onderwijsmethode is, hoe meer een kind gewillig zal zijn om zelfstandiger te leren en te werken en hoe minder stress de lesgever er zelf van heeft. Da’s wat ik ook altijd al heb ervaren.