Proefperiode

Ik heb de knoop doorgehakt.

Iets wat ik al vele jaren wil, is dat een groot deel van de schoolwerkbladen volledig afgeschaft worden ten huize Lambregts. :-)

Tot nu toe heb ik alle nieuwe plannen steeds proberen te combineren MET die werkbladen en schoolboeken. Maar dan ondervinden we telkens opnieuw dat de werkbladen er voor zorgen dat de andere (betere) methoden op de achtergrond raken, of dat er gewoon geen energie, moed en tijd voor over is.

Wat hield mij tegen om het schoolmateriaal los te laten?

Wel, in de eerste plaats vooral de onwetendheid over de manier waarop ik dat materiaal moest vervangen. Dit geldt vooral voor de vakken die niets met talen te maken hebben.

Verder zat ik ook met wiskunde... (Maar ook voor dat vak heb ik ondertussen de knoop doorgehakt.)

En dan de vraag hoe ik hen voldoende Frans en andere talen leer zonder die schoolboeken...

Plus dat ik wel al heel veel geld in al dat materiaal stak hè... Ik vond het moeilijk om dat dan niet meer te gebruiken... Al dat geld heb ik dan voor niets uitgegeven!

Hier nu het plan.

Ik heb mijn drie oudsten al hun materiaal behalve de taalvakken laten afgeven aan mij. (Enkel de kleine overschot van het vak muziek heb ik in de kaft laten zitten bij Ilani, die dit vak nog moest afwerken, omdat dit geen zwaar vak is en het niet zoveel en niet zo moeilijk is.)

Dus de taalvakken houden ze, maar al de rest heb ik opzij gelegd. Bijbelstudie blijft natuurlijk ook gewoon. Maar met de werkbladen die ik zelf maak, hebben ze nooit problemen gehad, buiten dan dat de ene natuurlijk al wat liever puzzels oplost dan de andere. Ik begrijp nu ook waarom mijn bijbelse werkbladen wel altijd zo effectief waren en de schoolwerkbladen niet. Ik ontwerp die altijd zodanig dat ze meestal moeten gaan opzoeken om antwoorden te vinden, wat net die onderzoeksdrang wel stimuleert! Hetzelfde effect hebben de opdrachtbladen die ik ontwerp bij Ontwaakt!.

We gaan nu een proefperiode houden met de nieuwe lesplannen (unschooling, notebooking en lapbooking).

Als het werkt, hou ik het zo. Eerst moeten ze wennen aan deze manier van werken. Als ze het eenmaal goed onder de knie hebben en er is tijd over, kunnen ze eventueel nog de resterende werkbladen afwerken die ik nu opzij gelegd heb. (Enkele kaften vol!) Maar als dit er niet meer van komt, ook goed. PRIORITEIT is nu dat hun natuurlijke leerdrang terug hersteld wordt en ze terug bewuster plezier krijgen in exploreren en leren. Ze leren allen heel graag, maar de schoolwerkbladen ontmoedigde dit en werkte hun onderzoeksdrang tegen.

Bij de twee jongsten hadden we de afgelopen maanden al wat afgebouwd. Zij krijgen momenteel nog slechts 2 keer in de week de schoolwerkbladen, de andere dagen werken ze met Piccolo en de tijdschriftjes van Averbode. En ook probeer ik nu regelmatiger een leerzaam spel met hen te doen. Mijn doel met hen is om uiteindelijk nog meer veranderingen aan te brengen (zoals eveneens notebooking en lapbooking als regelmatiger onderdeel toevoegen), maar eerst moet ik nu het middelbaar onderwijs onder handen nemen. Ik laat mijn twee jongsten al een tijdje wat vrijer en ik merk dat de onderzoeksdrang al heel wat toegenomen is. Ze leren letterlijk een pak MEER met MINDER schoolwerkbladen. :-)

En verder besefte ik nog iets belangrijk deze week!

Ik heb tot het vierde ASO materiaal voor het vak Engels aangeschaft. Normaal zou ik dan daarna dat van het vijfde en zesde nog kopen. Want mijn plan was eerst om voor Frans en Engels verder nog wel schoolmateriaal te kopen. MAAAAAAR... Ik heb zelf maar Engels gehad tot 4 ASO, want daarna ben ik overgestapt naar het deeltijds onderwijs omdat ik school echt intens beu was. Toch kan ik zeer goed Engels. Die taal is voor mij een tweede natuur. Ik heb Natascha vorig jaar al eens een werkstuk laten maken in het Engels, en dat was echt fantastisch goed. De enkele fouten die ze had, daarover heb ik haar direct uitleg kunnen geven en daardoor leerde ze onmiddellijk bij wat ze precies nodig had, en niet nog een heleboel uitleg over onnuttige extra's die ze al kon. (Zoals in de werkboeken.)

De Engelse lessen op school waren voor mij echt vooral tijdopvulling. Ik had daar niet veel aan, net zoals het vak Nederlands. Met basisonderwijs had ik die vakken al echt onder de knie, meer had ik niet nodig. Ook zijn er verschillende onderdelen die ik door de onderwijsmethode op school na al die jaren nog steeds niet begreep voor meerdere vakken, en pas later toen ik die zaken moest uitpluizen voor mijn kids, eindelijk begreep. Puur door zelfonderzoek! Dus ook daar faalde het schoolsysteem.

Vandaar dat ik eveneens besloten heb te stoppen met schoolmateriaal te kopen voor het vak Engels (zoals ik ook eerder al besloot aangaande het vak Nederlands). Ik kan dat nog altijd doen als dat ooit nodig zou zijn voor mijn andere kids. Maar ook bij hen ben ik daar vrij gerust in, want ik bemerk bij hen allen dezelfde talenten als bij mijn oudste op die respectievelijke leeftijden.

Ik ga mijn oudste dochter nu zeker meer werkstukken in het Engels laten maken, en ook de sprong wagen om dit eveneens in de Franse taal te proberen. Frans is voor mij moeilijker dan Engels, dus daar ontbrak het me wat aan moed. Maar ik moet het minstens eens proberen. Lukt het mij niet om het werkstuk te verbeteren, kan ik nog altijd hulp vragen. Het zal wel meevallen, want ik had ook geen problemen met haar Franse toespraakje te verbeteren (waar ik trouwens niet veel aan moest verbeteren). Is ze er nog niet klaar voor, dan stel ik de volgende poging nog wat uit. (Maar ik vermoed dat het wel mee gaat vallen...)

Een toespraakje maken in het Frans is veel makkelijker voor mij, omdat ik dan veel uit de publicaties kan halen en dit maar aan te passen heb, en ook de Nederlandse vertaling voor mijn neus heb via de WT Library. Een werkstuk is andere kost hè. Maar net zoals dat Engelse werkstuk, zou het mij wel een goed idee kunnen geven van waaraan er nog gewerkt moet worden. Op die manier gaat het onderwijs veel doeltreffender zijn en moet ze niet eindeloos maar werkbladen blijven invullen. (En moet ik daar ook niet steeds voor blijven bijkopen...)

Ik weet meestal snel of iets goed is of niet, heb altijd goede instincten gehad. Maar moed... Da's minder. Ik heb vaak totaal geen zelfvertrouwen hè. Ik weet soms al jaren dat iets goed of slecht is, anders moet enz. Maar de moed vinden en voldoende zelfvertrouwen om er ook echt iets aan te doen, om veranderingen door te voeren... Een ramp!

En als ik dan eindelijk moed vind en zie hoeveel beter het daarna is, dan vraag ik mij steeds af waarom ik die stap niet eerder had kunnen zetten en dan vind ik mezelf zo zwak hè.

Maar in mijn goede dagen denk ik dan: beter dat ik nu nog de stap heb durven zetten dan nooit!

En ik vertrouw ook op Jehovah. Hij laat vaak bepaalde dingen een tijd toe om er uit te leren en sterker van te worden en hij zorgt ALTIJD tijdig voor een oplossing of uitweg. Elk proces heeft steeds tijd nodig. En zelfs al wil je het liefst morgen alles al goed kunnen wanneer je iets nieuws leert, de meeste groeiprocessen in het leven hebben wel degelijk veel tijd nodig, soms zelfs jaren.

We starten nu rustig onze proefperiode. De kinderen reageren met gemengde gevoelens. Langs de ene kant zijn ze blij en opgelucht dat ze die berg werkbladen hebben zien slinken. Maar langs de andere kant lopen ze nu een beetje verloren omdat ze niet goed weten wat er komen gaat en is er nog de angst of ze wel gaan kunnen wat ik van hen vraag enz. Maar ze reageren toch wel opgewonden ook. :-) Want de test met het fysicathema ging veel beter dan ze zelf hadden verwacht!

Ik weet dat het wel in orde komt. Jehovah bracht ons al tot hier, ik weet dat hij ons ook zal leiden de rest van onze weg!

Woonkamer versus leslokaal

Door de jaren heen hielp ik heel wat gezinnen met het opstarten van hun huisonderwijs. Hierbij bemerkte ik dat velen de drang hebben om alsnog aan iets schools vast te houden. Zo wilden ze vaak een “leslokaal”, een echte klas, maken. Liefst in een ruimte apart, met schoolbankjes en al, als het even kan. Sommigen hadden daar de plaats voor en deden dit dan ook. Bij sommigen ging dit goed, bij anderen dan weer niet.

Ben daar zelf geen voorstander van. Voor mij is dit ook nooit praktisch geweest. Naast het huisonderwijs gaat je gewone dagelijkse leven ook nog door. Probeer maar eens te koken, te strijken of andere huishoudelijke klusjes te doen als jij je kinderen in het oog moet houden in die aparte kamer.

Wij hebben onze lesruimte in de woonkamer. In het gedeelte dat de meesten als eetgedeelte gebruiken. (Onze eettafel staat gewoon in de keuken.)

Dit is in veel huizen zowat het centraal gelegen punt en erg handig om van daaruit ook nog de rest van het huishouden te regelen.

Sommigen gebruiken de eettafel ook tegelijk als bureau. Dat is ook een mogelijkheid. Zeker als iemand de plaats niet heeft om ook nog aparte bureaus te plaatsen.

Toen ik het huishouden nog volledig kon behartigen en de kinderen nog kleiner waren, deed ik dat dus gewoon wanneer zij aan hun lessen bezig waren. Als ze eventjes zelfstandig verder konden met hun lessen, ging ik de was opzetten, de was opvouwen, de afwas opruimen, stofzuigen, enz. Ik was in een wip bij hen, als ze iets nodig hadden. Kon ook makkelijk controleren of ze wel verder werkten, want ik was nooit ver weg. Het meeste van het werk kon ik zelfs doen terwijl ik hen zag en zij mij.

Ondertussen is mijn ziekte zodanig toegenomen dat ik veel tijd in bed moet doorbrengen. Maar ook dit vormt nu geen obstakel meer om les te geven. Sinds onze verhuizing vorig jaar (2010) heb ik mijn bed beneden, vlakbij ons lesgedeelte. De kinderen kunnen makkelijk iets komen vragen, ik kan hen ook makkelijk controleren indien nodig (moet geen trap meer op/af, slechts enkele meters lopen). We kunnen elkaar ook horen zonder hard te moeten roepen. Of ze kunnen gewoon bij mij komen zitten op de slaapkamer. Vooral de 2 jongsten doen dat af en toe wel eens. Ik heb hier een bureau staan, maar meestal komen ze gewoon gezellig bij me in bed zitten, als ze hulp nodig hebben of gewoon bij me willen zijn. :-)

Ik weet van enkele gezinnen die hun leslokaal apart hadden gemaakt (zoals bijvoorbeeld in de garage of boven enz.), dat dit nadien toch problemen gaf. In een garage is het bv. in de winter te koud, men moest daar altijd blijven, kon binnen in huis niets doen tijdens die uren enz. Uiteindelijk belanden ze dan toch in de woonkamer, keuken of ergens anders in het centrum van het huis. Zit men boven in een aparte kamer, dan is 't ook weer moeilijker om het kind in het oog te houden, terwijl men ook nog een huishouden te behartigen heeft.

Natuurlijk is dit niet bij iedereen zo. Bij sommigen werkt dat systeem wel goed. Maar het is dus best wel belangrijk om de voor- en nadelen van tevoren goed af te wegen.

Zelf ben ik tegen alles wat met schoolsystemen te maken heeft, dus boots ik liever niet te veel een echte school/klas na. Natuurlijk kun je niet alles vermijden. Het ziet er al snel als een klas uit als je bureaus, stoelen, boekenkasten en een schoolbord hebt staan. Toch is de sfeer bij ons veel huiselijker en voelen wij ons niet alsof er een groot onderscheid is tussen onze lesruimte en de rest van het huis. Of dat we een echte klas nabootsen.

Sommigen huisonderwijzers voelen zo tijdelijk de drang terugkomen van in hun jeugd om “schooltje” te spelen. Ook bij mij was dit het geval helemaal in het begin. Net zoals ik bijna een gat in de lucht sprong toen ik eindelijk barbiepoppen en lego aan mijn kinderen kon geven hihi. Wat had ik dat gemist zeg. (Was enig kind, weinig geld thuis, dus weinig barbiespullen en lego enz.) Heb mij dan ook danig uitgeleefd met mijn eigen kinderen haha.

Heb ik ook al aardig wat in verzameld trouwens… ;-)

Maar dat “schooltje” spelen heb ik gelukkig snel achterwege gelaten. Tja, men groeit daar zelf mee op en dat kan dan natuurlijk nog wel eens naar boven komen... :-)

Persoonlijk zijn mijn man en ik meer voorstanders van natuurlijkere manieren, zoals onze Schepper het oorspronkelijk bedoeld had (voor zover dit redelijkerwijs mogelijk is in deze tijd natuurlijk).

Zelfde principe geldt voor ons trouwens voor borstvoeding vs. fles en fopspeen, draagdoek vs. kinderwagen, bij de ouders slapen vs. wieg enz.

Om dit te verduidelijken en eens over na te denken: hoe zouden Adam en Eva, Abraham en Sara, Jakob en Rachel, Elkana en Hanna, Jozef en Maria en andere ouders uit bijbelse tijden, alle bovengenoemde zaken hebben aangepakt…

Dit alles is uiteindelijk vooral onze persoonlijke ervaring natuurlijk. Of het bij jou nu ook zo gaat of helemaal anders: dat is nu net de vrijheid die je hebt met huisonderwijs! :-)

Vrijheid

Drukke weken op het menu deze maand. Congressen, werk inhalen dat stillag tijdens de voorbereiding van de examens, voorbereiding voor de volgende leerjaren enz. De 2 oudsten die een toespraakje hebben (één deze week en de andere volgende week), plus dat zij beiden hulppionieren deze maand...

Vroeger veranderden we van leerjaar tijdens de schooljaren, meestal in het voorjaar. Maar sinds enkele jaren lukt dat niet meer zo, ’t komt meestal uit in de zomer toevallig. Tenminste, deels toch. De rest van de vakken lopen grotendeels door elkaar en naast elkaar van meerdere jaren enz. In het middelbaar is dat niet meer zo belangrijk. Een kind in het basisonderwijs is nog enorm gebonden aan leeftijd natuurlijk. Een kind van 7 moet je meestal niet leerstof voorschotelen van een kind van 12 (of andersom liever ook niet hihi) enz. In het secundair onderwijs maakt dat niet meer zoveel uit. Dan is alleen het einddoel nog belangrijk, wat je ze wilt geleerd hebben tegen hun 18 jaar bijvoorbeeld. Ik druk gewoon het materiaal voor een bepaald vak af als iemand met dat van het vorige jaar daarvan, klaar is. Is het nog te moeilijk, dan druk ik een tweede methode af van hetzelfde jaar enz.

Mijn zoontje wordt vandaag al 10 jaar. Wat gaat het toch snel. Nog maar één kind onder de 10 nu. Ik geniet van elke leeftijd en vind het heerlijk en wonderbaarlijk een kind groot en zelfstandiger te zien worden, een eigen persoonlijkheid te zien ontwikkelen. Maar wat mis ik ook mijn kleintjes… !

Niettemin, nu weet ik zoveel meer en heb ik zoveel meer rust in mijn hoofd dan toen ik ooit begon met huisonderwijs. Moest ik het kunnen overdoen met wat ik nu weet, ‘k zou een pak minder moeten stressen, en vooral: weg met de onzekerheid, twijfels en ongerustheid over of ik het wel goed doe! Het gaat goed met mijn kids. Ze zijn gelukkig, sociaal, stabiel, gezond… Ze genieten van hun leven en van hun vrienden. Ons huisonderwijs heeft hun leven verrijkt en ze kwamen zeker niets tekort. Er zijn nog zoveel mythes en taboes hier in België rondom huisonderwijs...

Voor ons betekent huisonderwijs alleszins vrijheid. Vrijheid van dat vreselijke schoolsysteem. Degenen die mij persoonlijk kennen, weten meestal wel hoe sterk ik tegen het schoolsysteem ben. Maar sommigen van mijn vrienden zullen dit misschien nog niet weten, omdat ik dat nu eenmaal niet van de daken schreeuw. Ieder zijn keuze. Maar als men mij er achter vraagt of mee confronteert, dan steek ik mijn afkeur zeker niet weg. Of zo heel af en toe komt iemand wel eens de school aanprijzen… Tja, dan heeft die persoon meestal ook prijs… hihi. Ruzie maken doe ik er niet over, maar ik wil wel laten weten dat ik geen jaknikker kan zijn als iemand het schoolsysteem komt aanprijzen. Simpel.

Huisonderwijs betekent voor ons zeker een verrijking van ons leven. Zoals van het sociale leven. Om een voorbeeld te noemen: op school wordt men meestal in leeftijdsgroepen geplaatst. En dit hun hele jeugd lang. Wat het leren omgaan met ALLE leeftijden sterk beperkt.

Geen generatiekloven in ons gezin, familie, vriendenkring…, tegenover niemand. Een verrijking, maar ook weer een vrijheid!

Eveneens een verrijking van kennis, onderzoek en ontdekken. Niet beperkt tot slechts dat wat per jaar gezien moet worden. (Als men dat schema in een klas van 15 à 30 leerlingen al afgewerkt krijgt.) Maar ook dit valt eveneens onder de noemer “vrijheid”. De vrijheid om eigen interesses naast het gewone lesmateriaal te verkennen. De vrijheid om af te wijken, om dingen anders aan te pakken als dit nodig is of zo uitkomt. Om dingen over te slaan als iets niet nodig blijkt. Geen strakke schema’s, aan elk kind individueel kunnen aanpassen, geen competitie, geen vergelijkingen met anderen hun kunnen (scores) enz. De vrijheid om dingen toe te voegen, waar op school geen plaats of tijd voor is.

Zoals bijvoorbeeld extra taalvakken.

De vrijheid om met iets “achterop” te raken, maar toch niet het gevoel hebben dat men “achter” is. Want volgend jaar kan dat ook nog geleerd worden, of het jaar daarop, of…

Mijn derde dochter Ilani, die dus sinds maandag terug met haar lessen begonnen is na een kleine week verlof (wat ze verdiende vanwege haar harde werk voor de examens), komt nu enthousiast vertellen hoe makkelijk alles is hihi. Leuk. Dan heeft ze het nog even rustig voor het materiaal van het middelbaar toegevoegd wordt. Weer vrijheid. Ook voor mij, want dan kan ik die energie over andere dingen verdelen, omdat ik haar minder moet bijstaan en helpen.

Onze kinderen hebben geen 2 maanden verlof nodig omdat ze het hele jaar door geen zware druk ondervinden. Zij kunnen het hele jaar door in alle rust en vrijheid hun hersenen gebruiken, zoals het hoort voor een kind. Nooit geforceerd, gewoon een constante stabiele bevrediging van hun geestelijke behoeften, in evenwicht met andere noden.

Elk jaar begin september moet ik van andere ouders horen: “oef, ze zijn weer naar school.” Of een enkeling: “spijtig, de 2 maanden zijn weer voorbij, ik ga ze missen…”

Omdat dit zich elk jaar herhaalt, ben ik op den duur mijn mond ook gaan opendoen hè. Dus ik zeg dan: joepie, dankbaar dat ik mijn kinderen weer kan thuis houden, of zoiets dergelijks. Maar… dan krijg ik prompt reacties van “school”-ouders. Meestal nogal negatief! Alsof ik NIETS mag zeggen die dag, maar zij WEL. Zij juichen of zuchten, maar ik mag dat dan niet? Waarom, omdat mijn kinderen niet naar school gaan? Ik mag mijn dankbaarheid en vreugde niet uiten op die dag? Ik mag dat niet gedenken die dag en daar NET ZOALS ZIJ, ruchtbaarheid aan geven?

Ach, da’s maar een zoveelste gegeven in een lange rij van taboes en onbegrip tegenover huisonderwijs, opgemerkt door de jaren heen.

Gelukkig gaan wij rustig verder, genietende van onze vrijheid en van het blijven verrijken van ons leven. :-) Alles wat we zo de afgelopen jaren samen al hebben gehad, kunnen ze ons nooit meer afnemen! En over 2 maanden is het weer zover: yep, die van mij blijven dan WEER gezellig thuis! ;-)