Onze benodigdheden

Wat ik ervaar als belangrijk, praktisch en nuttig bij het geven van huisonderwijs:

VEEL boekenkasten :-), veel schrijfgerief, stiften, kleurtjes, lijm, scharen, papier enz. Tenminste als je meerdere kinderen hebt natuurlijk. Als je maar één leerling hebt, geraak je spullen niet zo snel kwijt hè. Maar in een huis met meerdere personen wordt regelmatig iets “verloren” gelegd. Het lijkt wel of iedereen hier zo zijn eigen mening heeft over waar iets "opgeruimd" dient te worden... Hihi.

Een computer en een aantal leerzame programma’s of spellen is ook een grote hulp.

Zelf verkies ik laptops. Nemen veel minder plaats in en ze zijn enorm aanpasbaar aan situaties door hun mobiliteit. Wij kunnen evengoed bij goed weer vrij vlot onze “klas” naar buiten verhuizen, laptop(s) inclusief. Om les te geven, heb ik meestal enkel mijn laptop nodig. Aangezien ik al het lesmateriaal altijd inscan na aankoop en dus zo onmiddellijk bij de hand heb, in plaats van een berg kaften voor 5 verschillende leerjaren nodig te hebben (zoals in de tijd toen ik nog geen computer had: vaak een bureau vol kaften, papier en boeken!).

Of zoals tijdens de afgelopen examens: een laptop op mijn bureau in mijn slaapkamer plaatsen waar het kind in kwestie dan in alle rust op kon oefenen en voorbereiden voor die examens.

Een bord is ook wel handig. Heb het meerdere jaren zonder gedaan. En dat gaat ook. Maar toen ik er eenmaal één had, wou ik het toch niet meer kwijt. Het maakt iets uitleggen stukken eenvoudiger! Ook heb je dan de mogelijkheid om meerdere zaken tegelijk duidelijk te maken of aan meerdere kinderen tegelijk = weer besparing van tijd, energie en onkosten. (Anders gebruikte ik meer papier om dingen op uit te leggen, maar een bord is dus afveegbaar en telkens opnieuw te gebruiken.)

Onze boekenkasten zijn gevuld met een rijke verzameling van informatieboeken, voor alle leeftijden. We hebben wel over elk onderwerp iets, over het meeste zelfs meerdere boeken. We hebben dus onze eigen bibliotheek, vlak naast onze bureaus. Dat kocht ik natuurlijk niet allemaal ineens, maar deed er vele jaren over om dat alles te verzamelen.

Sommigen verkiezen hiervoor naar de openbare bibliotheek te gaan en ja, ik deed dat vroeger in mijn jeugd ook. Maar voor ons bleek het veel praktischer dit in huis te hebben. Als we telkens ons opzoekwerk zouden moeten uitstellen tot de dag dat we eens de kans hebben naar de bibliotheek te trekken, dan zou er veel werk blijven liggen. Ik verkies dat mijn kinderen hun werk zo snel mogelijk afwerken. Ik bemerkte al vaak dat wanneer iets uitgesteld wordt, het er vaak ofwel niet meer van komt, ofwel het zodanig lang wordt uitgesteld dat we amper nog weten waar het over ging of niet meer van toepassing is. Dus ik verkies dat ze alles thuis kunnen opzoeken en er direct werk van kunnen maken, zonder uitstel. (Nog maar gezwegen over de eindeloze afleidingen in een bibliotheek… Ik kon daar vele uren doorbrengen omdat daar zoooooooveel te zien valt!)

Zelf vond ik boeken voor ons gezin en in mijn gezondheidssituatie, een noodzakelijke investering. Maar je kunt dus eventueel onkosten besparen als het in jouw situatie wel haalbaar is om opzoekwerk in de openbare bibliotheek te doen. En als je kinderen oud en verantwoordelijk genoeg zijn, is via het internet opzoeken, ook een goedkoper alternatief dan zelf veel boeken kopen natuurlijk. (Ook veel makkelijker om prentjes te zoeken en te gebruiken in werkstukken.)

Verder is het belangrijk dat elk kind een eigen plaatsje heeft om aan zijn/haar lessen te kunnen werken. Heb je niet de ruimte voor aparte bureaus of is dit financieel niet haalbaar, dan kun je aan een gezamenlijke tafel/bureau dit doel bereiken door elk een eigen bureauonderlegger te geven. Maar een eigen plek is dus echt wel een noodzaak, ook als je maar één leerling hebt.

Ik heb één grote boekenkast met informatieboeken, dan een andere die men de “doe”-kast kan noemen, een “activiteitenkast”. Deze kast is gevuld meer in de richting van het Montessori-systeem. Met allerlei spellen en materialen om zelf mee aan de slag te gaan, te ontdekken en te leren, vaak op een plezierige manier.

De derde kast is vooral gevuld met kaften. Zowel met de werkbladen die nog gepland zijn, als met wat er al gedaan is (tijdens het afgelopen lesjaar, de rest is weggeborgen op zolder, want met 5 kinderen staat al snel alles overvol hihi).

Verder vindt men in die kast de boeken en materialen die in de andere 2 kasten niet meer bij gingen. :-)

(Kasten: Ikea Expedit 25 vakken plus opzetstuk 5 vakken.)

Elk jaar gaan we naar de boekenbeurs, en elk jaar moet ik daardoor mijn kasten grondig herschikken om het nieuwe materiaal er weer allemaal bij te krijgen. Dat is telkens opnieuw een serieus gepuzzel. Maar wonderwel lukt het haast altijd! Begrijpen wie begrijpen kan: een overvolle ruimte zodanig herschikt krijgen dat er toch nog meer bij kan! En elke keer zijn we er van overtuigd dat er nu ECHT niets meer bijkan… Hihi.

Gezinnen die met huisonderwijs willen beginnen en bij ons een kijkje komen nemen om te zien hoe dat er bij ons uitziet, schrikken meestal enorm. Dat kan nogal overweldigend zijn ja, als je zo bij ons voor het eerst binnenkomt. Zoiets als: oh nee, waar begin ik aan? Moet ik dat allemaal kopen? Daar heb ik geen plaats voor, hoe moet dat dan, enz.

Ik heb dat ook niet op één twee drie gekocht hè. Plus ik heb 5 kinderen. Plus ik ben al meer dan 12 jaar bezig met “verzamelen”. Plus, ik bèn een “verzamelaar” hihi.

Door mijn ervaring alleen al hoeft het bij een ander er zo nooit uit te gaan zien. Haha…


Natuurlijk kan het met veel minder! Je beslist zelf over wat je wilt gebruiken. Jij weet het beste (of je gaat dat nog te weten komen) wat jij en je kind nodig hebben.

Ja het is een feit: een groot deel van ons leven, ons huis, ons dagelijks ritme, staat bij ons in het teken van het huisonderwijs. Maar dat was daar niet zomaar ineens hè, dat is een groeiproces van jaren geweest. Ik ben ook begonnen met maar enkele boeken, enkele kaften, 1 boekenkast, 1 bureau en een bijzettafeltje, 1 pak papier… En… één leerling! :-)

Woonkamer versus leslokaal

Door de jaren heen hielp ik heel wat gezinnen met het opstarten van hun huisonderwijs. Hierbij bemerkte ik dat velen de drang hebben om alsnog aan iets schools vast te houden. Zo wilden ze vaak een “leslokaal”, een echte klas, maken. Liefst in een ruimte apart, met schoolbankjes en al, als het even kan. Sommigen hadden daar de plaats voor en deden dit dan ook. Bij sommigen ging dit goed, bij anderen dan weer niet.

Ben daar zelf geen voorstander van. Voor mij is dit ook nooit praktisch geweest. Naast het huisonderwijs gaat je gewone dagelijkse leven ook nog door. Probeer maar eens te koken, te strijken of andere huishoudelijke klusjes te doen als jij je kinderen in het oog moet houden in die aparte kamer.

Wij hebben onze lesruimte in de woonkamer. In het gedeelte dat de meesten als eetgedeelte gebruiken. (Onze eettafel staat gewoon in de keuken.)

Dit is in veel huizen zowat het centraal gelegen punt en erg handig om van daaruit ook nog de rest van het huishouden te regelen.

Sommigen gebruiken de eettafel ook tegelijk als bureau. Dat is ook een mogelijkheid. Zeker als iemand de plaats niet heeft om ook nog aparte bureaus te plaatsen.

Toen ik het huishouden nog volledig kon behartigen en de kinderen nog kleiner waren, deed ik dat dus gewoon wanneer zij aan hun lessen bezig waren. Als ze eventjes zelfstandig verder konden met hun lessen, ging ik de was opzetten, de was opvouwen, de afwas opruimen, stofzuigen, enz. Ik was in een wip bij hen, als ze iets nodig hadden. Kon ook makkelijk controleren of ze wel verder werkten, want ik was nooit ver weg. Het meeste van het werk kon ik zelfs doen terwijl ik hen zag en zij mij.

Ondertussen is mijn ziekte zodanig toegenomen dat ik veel tijd in bed moet doorbrengen. Maar ook dit vormt nu geen obstakel meer om les te geven. Sinds onze verhuizing vorig jaar (2010) heb ik mijn bed beneden, vlakbij ons lesgedeelte. De kinderen kunnen makkelijk iets komen vragen, ik kan hen ook makkelijk controleren indien nodig (moet geen trap meer op/af, slechts enkele meters lopen). We kunnen elkaar ook horen zonder hard te moeten roepen. Of ze kunnen gewoon bij mij komen zitten op de slaapkamer. Vooral de 2 jongsten doen dat af en toe wel eens. Ik heb hier een bureau staan, maar meestal komen ze gewoon gezellig bij me in bed zitten, als ze hulp nodig hebben of gewoon bij me willen zijn. :-)

Ik weet van enkele gezinnen die hun leslokaal apart hadden gemaakt (zoals bijvoorbeeld in de garage of boven enz.), dat dit nadien toch problemen gaf. In een garage is het bv. in de winter te koud, men moest daar altijd blijven, kon binnen in huis niets doen tijdens die uren enz. Uiteindelijk belanden ze dan toch in de woonkamer, keuken of ergens anders in het centrum van het huis. Zit men boven in een aparte kamer, dan is 't ook weer moeilijker om het kind in het oog te houden, terwijl men ook nog een huishouden te behartigen heeft.

Natuurlijk is dit niet bij iedereen zo. Bij sommigen werkt dat systeem wel goed. Maar het is dus best wel belangrijk om de voor- en nadelen van tevoren goed af te wegen.

Zelf ben ik tegen alles wat met schoolsystemen te maken heeft, dus boots ik liever niet te veel een echte school/klas na. Natuurlijk kun je niet alles vermijden. Het ziet er al snel als een klas uit als je bureaus, stoelen, boekenkasten en een schoolbord hebt staan. Toch is de sfeer bij ons veel huiselijker en voelen wij ons niet alsof er een groot onderscheid is tussen onze lesruimte en de rest van het huis. Of dat we een echte klas nabootsen.

Sommigen huisonderwijzers voelen zo tijdelijk de drang terugkomen van in hun jeugd om “schooltje” te spelen. Ook bij mij was dit het geval helemaal in het begin. Net zoals ik bijna een gat in de lucht sprong toen ik eindelijk barbiepoppen en lego aan mijn kinderen kon geven hihi. Wat had ik dat gemist zeg. (Was enig kind, weinig geld thuis, dus weinig barbiespullen en lego enz.) Heb mij dan ook danig uitgeleefd met mijn eigen kinderen haha.

Heb ik ook al aardig wat in verzameld trouwens… ;-)

Maar dat “schooltje” spelen heb ik gelukkig snel achterwege gelaten. Tja, men groeit daar zelf mee op en dat kan dan natuurlijk nog wel eens naar boven komen... :-)

Persoonlijk zijn mijn man en ik meer voorstanders van natuurlijkere manieren, zoals onze Schepper het oorspronkelijk bedoeld had (voor zover dit redelijkerwijs mogelijk is in deze tijd natuurlijk).

Zelfde principe geldt voor ons trouwens voor borstvoeding vs. fles en fopspeen, draagdoek vs. kinderwagen, bij de ouders slapen vs. wieg enz.

Om dit te verduidelijken en eens over na te denken: hoe zouden Adam en Eva, Abraham en Sara, Jakob en Rachel, Elkana en Hanna, Jozef en Maria en andere ouders uit bijbelse tijden, alle bovengenoemde zaken hebben aangepakt…

Dit alles is uiteindelijk vooral onze persoonlijke ervaring natuurlijk. Of het bij jou nu ook zo gaat of helemaal anders: dat is nu net de vrijheid die je hebt met huisonderwijs! :-)