Latijn

Zolang ik mij kan herinneren, wanneer ik nadacht over secundair onderwijs voor mijn kinderen, was ik er steeds van overtuigd dat ik hen ook wat Latijn wou leren.

Een ware uitdaging voor mij. Zelf volgde ik 4 jaar Latijn op school en eigenlijk had ik steeds de indruk dat ik er niet veel van begreep… hihi. Ja, ik geraakte wel steeds door de examens, dat is waar. Iets zal ik er wel van begrepen hebben dus… :-p
(De waarheid is dat ik er eigenlijk helemaal niets voor deed, zoals voor de meeste andere vakken, omdat ik absoluut school kotsbeu was en andere dingen aan mijn hoofd had…)
Maar wat mij vooral bijbleef, zijn de eindeloze redevoeringen van mijn leraar. Tenminste, zo kwam het bij mij over. Steeds maar vertellen en vertellen en vertellen… En dan tussendoor werd er wat grammatica naar ons hoofd gegooid. Elk nieuw lesjaar leek mij nog chaotischer dan het vorige!

Toen ik een aantal jaren geleden aan de voorbereidingen voor Latijn begon, voor mijn oudste dochter, begreep ik al snel alles veel beter. Nu werd me pas echt veel duidelijk. Was het echt zo eenvoudig? Waarom leek het dan steeds zo lastig op school? Hihi. Nu bestudeer ik dat natuurlijk wel vanuit een ander perspectief hè, ik wil het kunnen overbrengen op mijn kinderen. Op school was Latijn leren voor mij op den duur redelijk doelloos, maar nu heb ik als doel het aanleren aan mijn kinderen en hen er hetzelfde voordeel van te laten hebben als ik, maar dan VEEL bewuster! Dat stimuleert mij wel om mij nu meer open te stellen en alles goed uit te pluizen en te begrijpen.

Ik was er alleszins altijd van overtuigd dat Latijn mijn kinderen ging helpen met hun algemeen taalbegrip. Latijn hielp mij altijd de connecties te leggen tussen verschillende talen en daardoor ook het snellere begrijpen van wat ik nog niet kende. Hoewel ik enkel Nederlands en Engels goed machtig ben, heb ik niet veel moeite om te werken (vertalen, begrijpen) met talen zoals Frans, Spaans en Italiaans. Ik hou enorm van talen (vooral Latijnse en Germaanse) en ben daar graag mee bezig. Latijn is voor mij een taal zoals elke andere taal en ik vind het zeer interessant om gelijkenissen en verschillen in talen te onderzoeken. Latijn is een taal die aan de basis ligt van verschillende andere talen die hier gangbaar zijn. En kan daarom ook helpen om die verschillende talen beter te begrijpen en andersom. Zelfs in andere taalfamilies zijn er woorden terug te vinden die afkomstig zijn uit het Latijn.

Maar… mijn kinderen hadden ook zo een beetje dezelfde instelling als ik had op die leeftijd hè. Waarom? Wat heb ik daar nu aan? Die taal spreekt toch niemand meer?
Zelf ben ik op school vooral de Latijnse richting gaan volgen, omdat wiskunde en wetenschappen mij totaal niet lagen, en ik nogal goed was in talen. Maar ik stelde mij daar ook zulke vragen bij toen, natuurlijk!

Dus omdat mijn kinderen zich dat ook afvroegen, was het zeer moeilijk om hen te stimuleren zelfstandig moeite te doen om zich door dat lesmateriaal te “worstelen”. Alleen als ik het met hen samen deed, was het leuk en ging het vooruit. Niet dat het zo moeilijk was, dat bleek telkens als we samen Latijn deden. Daar lag het dus niet aan. Zoals ik al zei, een taal zoals elke andere taal en dus eveneens in het aanleren. Maar vooroordelen zijn er altijd (alleen al de reacties van anderen stimuleren dat… zoals: Latijn? Waar is dat nu voor nodig? enz.), en de zin om dat vak zelfstandig te behartigen was er dus vaak niet. Af en toe een poging, maar met lange tussenperiodes is het moeilijk om leerstof eigen te maken natuurlijk.

Dus het vak Latijn stond hier op een laag vuurtje. Mijn voornemen was om de eerste 2 jaren zeker te verwerken. Maar we geraakten nog niet halverwege het eerste…

Maar in mijn achterhoofd bleef dat verlangen hangen hè, dat ging niet weg. Ik ben er alleen maar nog meer van overtuigd dat Latijn leren, zeer nuttig is. Ik wou daarom zo graag een manier vinden om daar terug meer beweging in te krijgen. Alleen, kennelijk niet via de 2 methodes die ik kocht...

Ik vond vorige week een supergoede Nederlandse website (Kox' cursus Latijn). Waar iemand een cursus Latijn op plaatste. Les per les. Niet met al die verhaaltjes en tierelantijntjes er rond, maar met het aanleren van de pure grammatica. NET WAT WIJ NODIG HADDEN! Normaal is het de bedoeling dat je de lessen via de site volgt en daar de oefeningen op maakt enz. Maar ook dat is niets voor mijn kids, plus dat ik daar geen controle over kan uitoefenen. Dan weet ik niet waar ze goed in zijn en waar nog werk aan is en dan geraken we in hetzelfde patroon verzeild als met de boeken. Ik zou er dan bij elk kind moeten gaan bijzitten, wanneer ze oefenen op die site en precies moeten volgen wat ze wel en niet goed doen enz. Dan kan ik evengoed de boeken met hen doen hè. Dat gaat nu net niet voor mij, dus daar wou ik vanaf: dat ze dus NIET meer zo afhankelijk moeten zijn van mij en zelfstandiger verder kunnen. Wel, ik druk die lessen dus gewoon af op papier, met wat aanpassingen (zoals invullijntjes voor de oefeningen). De oplossingen heb ik op de PC opgeslagen, waardoor ik hun lessen makkelijk kan nakijken. Verder voegde ik zelf ook kruiswoordraadsels en toetsen toe met de woorden die ze moeten leren. En door die werkbladen in elkaar te steken, oefen ik zelf ook ineens en leer ik weer bij. Online zijn er dan vragen en spelletjes. Ik speel die dan, noteer de vragen en antwoorden en zo stel ik een toets samen. Maar doordat ik dat spel dan eerst moet spelen (vragen oplossen), heb ik zelf alles ook weer herhaald en geleerd! Ik probeer nu voor elke week een aantal lessen samen te stellen, en dat gaat echt super. Ben dat gewoon beginnen geven aan de 3 oudsten en ze werkten direct mee. Ze moeten er zelf niets voor opzoeken, alles wat ze moeten leren, staat telkens voor hun neus.

En ik vermoed, dat wanneer ik de basis van deze cursus achter de rug heb, het voor mij eenvoudiger gaat zijn om zelf dingen samen te stellen met de methodes die ik kocht. Ik krijg er nu al ideeën door. We gaan er nog door geraken! Hopelijk voordat mijn oudste dochter trouwt en het huis verlaat… (Dus dat moet zo ongeveer in minder dan 1,5 jaar!)

Ik heb Jehovah vaak gevraagd mij te helpen Latijn doeltreffender te kunnen geven. En zo kwam ik vorige week op een nacht uit bij die website! Wauw, ik wist direct dat ik een fantastisch hulpmiddel in mijn schoot geworpen kreeg!

Weeral een doel bereikt! :-)
En een zoveelste reden om Jehovah dankbaar te zijn!

Piccolo en andere leerspelletjes

De afgelopen weken ben ik hard aan het broeden geweest op de geplande veranderingen in mijn lessysteem. Hoe meer de tijd vordert, hoe meer ik mij erger aan het schoolwerkbladensysteem.

Wel, eigenlijk komt het ook deels door mijn zoon. Hij is echt helemaal anders dan mijn dochters en reageert ook volledig anders op dat leermateriaal. Voor mij dus een stimulans om andere manieren te verzinnen. Hij heeft er vaak echt een hekel aan om die blaadjes in te vullen, en eigenlijk is dat altijd al zo geweest. Niet voortdurend, maar vooral als hij dingen ofwel nog niet kent, ofwel al gehad heeft en dus weeral eens moet herhalen. Ik merkte al vaak dat hij gerust alles fout (of helemaal niet) durft in te vullen, terwijl ik hem op hetzelfde al eens controleerde en hij toen alles perfect kon! Hij geeft er ook sneller de brui aan als hij wat teveel moet opzoeken (waar de andere kinderen ook geen fan van waren toen ze nog zo jong waren). En om eerlijk te zijn, ik kan hem vaak geen ongelijk geven. Maar hem helemaal niets laten doen is natuurlijk ook geen optie… Het is erg belangrijk dat de hersenen tijdens de kindertijd voortdurend gestimuleerd worden.

Ik las onlangs ergens dat jongens vaak tot ongeveer 9 à 10 jaar (volgens een andere betrouwbare bron zelfs tot 12 jaar) niet echt geschikt zijn om in een schoolsysteem te passen (waar men dus onder verstaat: die regelmaat van werken en stil moeten zitten). Meisjes zouden daar beter mee om gaan tijdens die jonge leeftijd. Wel, ik kan dat alleen maar bevestigen en wou dat ik dit eerder (bewuster) geweten had. (Totaal onwetend was ik hier nu ook weer niet over, want ik heb dit steeds ondervonden met mijn zoon.)

Zulke jongens houden wel van leren, maar meer in een actieve zin, niet zozeer met pen en papier en boeken voor hun neus, stil zittende op een stoel.

Mijn zoontje is de grootste fan van zijn eigen vader. Als mijn man iets aan het “brouwen” is, dan zit hij er gegarandeerd met zijn neus boven op. Nog voor zijn 10 jaar kon hij al metselen, nietpistool en andere elektrische machines gebruiken om dingen in elkaar te steken, enz. Hij overhandigt zijn vader met gemak de sleutels en bitjes die hij nodig heeft voor waar mijn man op dat moment aan bezig is. Is er een tafelpoot los? Mijn zoon gaat wel even het nodige materiaal halen en zet dat ding terug in elkaar, controleert de andere poten ook even en draait die ook wat vaster indien nodig... Alles wat technisch is, interesseert hem. Maar evengoed de planten in de tuin en onze moestuin. Hij heeft mee de vijver gegraven, de tuin mee omgespit, de moestuin mee aangelegd, de hokken van de dieren mee gebouwd, en ga zo maar door!

Als mijn man thuiskomt van zijn werk en hij heeft een klusje gepland die avond, dan schiet zoonlief als een raket naar buiten, zijn papa vol enthousiasme tegemoet, om weer samen in gang te kunnen schieten.

Mijn zoontje doet meestal wel zijn best om zijn werkblaadjes in te vullen, maar elke week zijn er toch ook heel wat leegtes te bespeuren op die bladen, waar we dan nog achteraan moeten zitten.

Om een lang verhaal wat in te korten: ik had het dus over het broeden op veranderingen enz.

Een aantal jaren geleden heb ik eens veel geld geïnvesteerd in Piccolo (verkrijgbaar bij uitgeverij Abimo), een leerspel met kaarten en gekleurde knopjes. (Toen ik nog geen computer had.) Het kind moet de juiste gekleurde knop in de juiste gleuf schuiven bij een bepaald woord (of prentje voor de kleinsten) dat bij iets op de kaart hoort en nadien kunnen ze zelf controleren wat ze juist hebben door de kaart om te draaien. Er zit een invulschema bij waar de vorderingen op kunnen bijgehouden worden enz.

Ik heb zo’n kaarten voor bijna alle vakken en voor bijna alle jaren kleuter- en basisonderwijs. Maar het was heel duur. 24 euro voor 16 kaarten (één pakket bestaat telkens uit 16 kaarten). Ik heb daardoor dus niet alles kunnen aanschaffen wat er van op de markt is of wat ik er van hebben wou, maar wel voldoende waar de kinderen echt iets aan hebben. Een voorbeeld om een idee te krijgen: alleen al voor het vak taal – leren lezen, zijn er 4 delen en dus betaal je 24 euro X 4. Plus de aanschaf van het spelbord zelf, nog eens 24 euro. (Op dit moment kost zo'n bord of pakket kaarten 26,50 €.) En zo zijn er voor de meeste vakken meerdere delen per leerjaar. Voor wiskunde is er echt HEEL VEEL verkrijgbaar. Ook zijn er 3 verschillende spelborden: Primo (blauwe) voor de kleuters, de gewone Piccolo (groen) voor de 1^e en 2^e graad en Maximo (bruin) voor de 3^e graad. (Voor de kleuters is er ook nog ZOEF, een soortgelijk systeem waar ik ook heel tevreden over was.)

Wat ik er toen onmiddellijk voor ben beginnen maken, zijn bijbelse kaarten. Maar dat moest toen nog met de hand, want ik had nog geen computer. Nu kan ik dat allemaal met de computer en gaat dit veel vlotter. Ben ik dan natuurlijk ooit ook aan begonnen, dus had er al wat ervaring mee.

En zodoende, in plaats van verder te werken aan de bijbelse kaarten, heb ik mij eens even grondig toegelegd op het maken van kaarten voor hun taallessen Frans, Spaans en Engels.

Ik voerde een pakket afbeeldingen in van 200 basiswoorden en maakte hier 20 kaarten mee. Ik begon in het Spaans, maar bedacht me na 6 kaarten dat Frans eerst nodig was voor mijn zoon. Dus ik werkte eerst 20 Franse oefenkaarten af (10 woorden per kaart, voor het groene spelbord). Nadien had ik de kaarten maar te kopiëren en alle Franstalige woordjes te vervangen door de Spaanse. Ook in het Engels ga ik dit nog doen. De Franse en Spaanse zijn al af, afgedrukt, gesneden en geplastificeerd en de Franse zijn al in gebruik door zoonlief. (Foto's.)

Bij de pakketten die ik hier ooit voor aankocht, zijn wel 2 delen bij voor de lessen Engels. Het materiaal komt van Nederland, vandaar de Engelse pakketten en geen Franse. In Nederland is Engels de tweede taal in het basisonderwijs. Daarom bedacht ik me dat ik ook die kaarten kon vertalen in het Frans. En zodoende deed ik dit al met enkele van die kaarten. Inscannen, en dan de Engelse woorden en zinnen vervangen door Franse.

Weeral meer lesmateriaal waarbij mijn kids eens niet moeten schrijven, maar toch veel mee bijleren!

Ook in het secundair onderwijs kunnen die pakketten nog dienen. Om bepaalde spellings- of grammaticamoeilijkheden eens opnieuw aan te pakken, om te herhalen enz.

Aangezien ik de sjablonen voor die kaarten dan toch op mijn PC heb, plan ik om nog meer materiaal op deze manier te maken, zoals voor Latijn bijvoorbeeld. Er steekt wel wat tijd in, maar dit materiaal past veel beter in mijn nieuwe lesplanning dan al die werkbladen. En ze doen dat liever dan de werkbladen, dus een goede en welkome afwisseling. Zo krijgen de kids toch wat extra inoefening, zonder dat ze weeral eens “hetzelfde” moeten opschrijven. :-)

Verder heb ik mij ook toegelegd op het maken van leerzame spellen. Op de boekenbeurs kocht ik er een aantal voor de talen Frans en Engels (ELI, ook bij uitgeverij Abimo). En daardoor kreeg ik het idee om zelf nog bij te maken (wat ook goedkoper is dan al die spellen aan te schaffen). Ook hier kwam de ervaring die ik de afgelopen jaren opdeed met bijbelse gezelschapsspellen te ontwerpen, goed van pas!

Zo maakte ik al enkele memory-sets met Engelse en Franse woordjes. Ik ontwerp zo’n setje (met Word), en dan kopieer ik dat bestand en vervang ik gewoon de Franse door de Engelse woordjes of andersom. En is dit ooit nodig in eender welke andere taal, dan kan ik diezelfde kaartjes ook daar voor gebruiken, door gewoon weer de woordjes te vervangen. (Heb zo ook al één setje in het Latijn gemaakt.) (Foto's.) Zo'n memoryspel leent zich ook goed om lotto/bingo mee te spelen.

Ik kocht door de jaren heen zo al een aantal spellen om Frans, Engels en Spaans te oefenen. Zo heb ik bijvoorbeeld een memory-spel met dieren in het Frans. En ik merkte dat dit goed werkt bij de kids! Daarom maakte ik nu dus zelf zulke spellen bij. Ik maak daarbij alleen gebruik van prentjes op het ene kaartje en het anderstalige woordje op het andere. Geen twee dezelfde dus en ook geen Nederlands toegevoegd. Ze leren het vlotste bij als ze het juiste anderstalige woord bij het juiste prentje moeten zoeken. Nederlands op de kaartjes maakt lui, en 2 dezelfde prentjes met de woordjes eronder, maakt eveneens lui. In die beide gevallen doen ze niet echt moeite om de vreemde woordjes te lezen/leren. Maar als er een prentje op de ene kaart staat en het woordje op de andere, moeten ze de betekenis echt onmiddellijk leren, om de juiste combinatie te maken. Ik moet meestal tijdens de eerste keer (keren) spelen, de betekenis slechts enkele keren zeggen en daarna kennen ze de woorden al. Regelmatig herhalen in het begin is natuurlijk wel belangrijk, om alles goed in te prenten.

Zo oefende we bijvoorbeeld eerst 10 kleuren en daarna 12 soorten fruit. En nadien dan alles door elkaar. Ik maak alle kaartjes even groot, zodat we ze nadien onder elkaar kunnen mengen als één groot spel. Ik kan daaraan nog zoveel thema’s toevoegen als ik wil, en ook de grootte van het spel aanpassen. Ik kan dan bijvoorbeeld eventueel de gekende paren er tussenuit halen, wanneer het anders een te groot spel wordt.

Op deze manier wil ik nu vooral mijn 2 jongste kinderen (de anderen kennen al die woorden al natuurlijk) helpen hun Franse en Engelse woorden te leren. Zodat ze wat minder in de knoop geraken met hun papierwerk.

Het Franse bingospel dat ik op de boekenbeurs kocht, is ook een groot succes bij hen beiden. Mijn zoon is altijd erg gek geweest op Engels, maar zag Frans niet zitten vroeger. Tegenwoordig valt het wel mee, maar schriftelijk is hij er nog steeds niet gek op. Maar zo in spelvorm vindt hij het fantastisch en doet hij echt zijn best. Hij leert gelukkig erg snel en dat is natuurlijk een pluspunt als je niet zo gek bent op studeren. Hij leert wel heel graag, maar op leuke en uitdagende manieren. Aan mij om die te verzinnen! :-)

Maar dat doe ik graag, hoe creatiever hoe liever. Als ik het maar met de computer kan ontwerpen, dan is ’t allemaal oké voor mij. :-)

Nog iets waar ik ervaring in opdeed door mijn bijbels werk: het maken van kruiswoordpuzzels. Al mijn kinderen vinden dat meestal een leukere manier om woorden te moeten schrijven dan gewoon invullen op een lijntje. (Plus dat het op die manier ook nuttiger en meer stimulerend is voor het ontwikkelen van hun hersenen!) Dus nu bied ik mijn zoon de Franse woorden die hij moet kennen tegen de examens, aan in kruiswoordpuzzels die ik zelf maak, en ook via dat materiaal dat ik bij Abimo op de boekenbeurs kocht. (Ook weer van ELI, Abimo.)

En mijn 3 oudste dochters ben ik nu ook kruiswoordraadsels in het Latijn beginnen geven! (Dat is een ander verhaal, voor een volgende blog...) Dat ik daar nooit eerder aan gedacht heb! Een zeer doeltreffende afwisseling van het gewoon invullen op lijntjes. Een groot pluspunt is, dat er zo steeds een bepaalde mate van zelfcontrole mogelijk is, omdat een (ant)woord altijd precies in de vakjes moet passen. Op die manier is er veel minder kans op fouten dan via het invullen op een lijntje!

Van de meeste methodes die ik in dit blog opnoemde, maakte ik eigenlijk al jaren gebruik, maar niet altijd in voldoende mate, en daardoor dus eigenlijk niet doeltreffend genoeg. Daar is nu dan eindelijk verandering in gekomen! Joepie, een deel van mijn nieuwe lesdoelen is al bereikt. Maar we zijn nog niet volledig waar ik ons hebben wil. Toch ben ik op dit moment al heel tevreden. En vooral hoopvol dat mijn verdere plannen stap voor stap ook wel in orde zullen komen. Ik heb, zoals steeds, ook al deze dingen weer aan Jehovah voorgelegd. En echt, ik kom net uit een lange depressie (oktober en november), en één van de (vele) redenen was dat ik er van overtuigd was geraakt dat er weer geen veranderingen gingen komen, dat het me weer niet ging lukken! Maar Jehovah gaat wel altijd door, ook wanneer wij het even opgeven… En nu besef ik opeens dat ook dit keer hij WEER mijn gebeden verhoorde!

Nog één obstakel hebben we te overwinnen: wiskunde. Maar da’s nog niet voor direct, ben al heel blij en dankbaar dat ik de taallessen (Latijn en Spaans voor de 3 oudsten en Frans en Engels voor de 2 jongsten) doeltreffender heb kunnen maken! Dat vind ik een stuk belangrijker dan wiskunde, dus daar verbeteringen in aanbrengen had prioriteit. Ik heb door de jaren heen geleerd dat geduld een heel belangrijke eigenschap is bij onderwijs. Wat niet meteen lukt, komt later wel. Niet opgeven, volhouden, soms even een plan in de kast steken en geduldig afwachten, het komt uiteindelijk wel. Ik merkte steeds dat prioriteiten stellen zeer belangrijk is. En ook: niet teveel doelen ineens opstellen. Wanneer men bepaalde doelen bereikt heeft, kan men weer nieuwe doelen toevoegen. Als een kind klein is, kan dit bijvoorbeeld zijn: eerst leren lezen. Is dat doel bereikt, dan kan men een heleboel andere dingen beginnen toe te voegen. Is er naast het leren lezen nog plaats voor enkele andere doelen, dan kunnen die natuurlijk worden toegevoegd. Maar nooit ten koste van je prioriteiten. Soms moet men eerst iets afmaken of ergens een goede routine in ontwikkelen voordat men een volgend doel toevoegt. Of eerst een bepaald doel bereiken voor men een volgend doel KAN bereiken. (Om bijvoorbeeld te kunnen schrijven moet je toch eerst kunnen lezen hè, zodat je weet wat je schrijft…)

Ik weet dat ik nu eerst erover moet waken dat we deze veranderingen in onze routine opnemen en houden, voordat ik weer andere doelen toevoeg!

Leren lezen

Ik ben meestal begonnen met mijn kinderen te leren lezen tussen hun 3 en 4 jaar. Bij mijn eerste kind een tijdje zelfs nog vroeger: rond +/- 9 maanden. Toen was ik al hevig op zoek, want ik wou mijn kind zo snel mogelijk leren lezen zodat ze op die manier ook Jehovah zou kunnen leren kennen via de bijbel en de bijbelse publicaties.

Ik had daar voor het systeem “Happy Genius” aangekocht, waar ik ergens iets over gelezen had. Het werkt echt, maar je moet het natuurlijk wel regelmatig onderhouden. Wat er bij mij dus niet van kwam. Niettemin, de rode basiswoorden van dat systeem kenden mijn kinderen daardoor al snel, al heb ik die dus nadien telkens pas later aangeleerd. (Later kwam ik te weten dat het geen “veilige” woorden waren, maar meer daarover verder in deze blog.) Ik had zelf nog de naam “Jehovah” toegevoegd aan de achterkant van één van de woordkaarten en die heb ik sindsdien elk van mijn kinderen steeds eerst geleerd. :-)

Later ontwikkelde ik mijn eigen systeem, wat wel vol te houden was voor mij, en zelfs nog beter werkte omdat het aan meerdere doelen tegelijk beantwoordde.

Ik ben begonnen met Natascha regelmatig les te geven toen ze 3,5 jaar was. Pas meer dan een jaar later ben ik eigengemaakte leesoefeningen beginnen toevoegen. (Maar bij de volgende kinderen begon ik hier dus reeds veel vroeger mee.) Ik ben begonnen met prentjes uit te knippen in speelgoedboekjes enz. Bij de Lidl verkochten ze toen juist lege huishoudetiketten. Zo kwam ik op het idee om daarop de woorden te schrijven en haar die dan bij de juiste prentjes te laten plakken. (Want zelf laten schrijven is op die leeftijd echt geen optie, tenzij je een kind hebt dat niets liever doet natuurlijk en per uitzondering dit al echt kan.) Ik las eerst luidop de woorden voor op de etiketten en wees ze tegelijk ook aan. Nadien gaf zij ze dan de juiste plaats op haar blad.

Later ben ik ook dingen zelf gaan tekenen en wat ik niet kon, gaan overtrekken van afbeeldingen. Ik heb nog heel wat middelen geprobeerd om dit werk te vergemakkelijken en minder tijdrovend te maken. Het kwam er op neer, dat het enkele jaren eindeloos veel teken-, kopieer- knip- en plakwerk geweest is! Als je één kind hebt, is dat geen moeite, maar met meerdere kinderen… (Hoera voor de komst van de computer in dit gezin!)

Dit systeem met zelfklevende etiketten was meteen raak! Kleuters en ook oudere kinderen vinden het haast altijd fantastisch om stickers te kunnen plakken.

Later ben ik dan bij een boekenwinkel op zoek gegaan naar eerste leesboekjes. Die waren van de leesmethode maan-roos-vis. Daarin stonden belangrijke tips over “veilig” leren lezen. Zo kwam ik er achter dat je sommige woorden nog moet vermijden, dat je alleen woorden mag aanleren die klinken zoals je ze schrijft. Dus wel: maan, roos, vis, teen, pen enz. Maar niet: bed, rood, lach, enz. Deze klinken als: bet, root, lag. Dit is om verwarring en verwisseling te voorkomen. (En voor kinderen met aanleg voor dyslexie is dit nog meer belangrijk, wat tegenwoordig toch veel voorkomt.) Ook het “verklanken” van de letters is belangrijk. Veel ouders leren hun kind al in de kleutertijd het alfabet opzeggen. Maar dat is nu net verkeerd. Zo leren ze de letters verkeerd uitspreken (aa bee em es…) en dit maakt het juist moeilijker om te leren lezen. Ik maakte die fout daarvoor dus ook met mijn eerste kind. Toen ik dit te weten kwam, ben ik onmiddellijk begonnen met alles te verklanken, en echt, ze vloog vooruit! Binnen de kortste keren kon ze alles lezen. Ze had dit veel vroeger gekund, moest ik over dat verklanken van het begin af geweten hebben. Het bleek het enige obstakel te zijn dat tussen haar en het daadwerkelijke lezen, stond!

Dus als je bv. het woord “maan” aanleert, zeg je NIET “em aa en” (als je dat vlot achter elkaar zegt, hoor je GEEN “maan” maar “emaaen”!), MAAR “mmm aaa nnn” (als je dat vlot achter elkaar zegt, hoor je WEL “maan”!). Of bij het woord “vis” zeg je NIET “vee ie es”, MAAR “vvv i sss” (dus ook niet “vvv ie sss”, want dan zeg je eigenlijk “vies”). Man wordt dan “mmm a nnn” enz. Zo leren ze al snel klanken herkennen en combineren met wat ze zien. Zodra ze dat verklanken onder de knie hebben, kunnen ze eender welk soortgelijk woordje lezen dat ze nog nooit gezien of gehoord hebben.

Het doel van dat verklanken is dus dat ze door de gelezen klanken steeds vlotter na elkaar te zeggen, ze op die manier ontdekken dat ze wel degelijk woordjes aan het uitspreken zijn en dus kunnen lezen! Ze gaan dit dan toepassen op alles wat ze tegenkomen, en zo lezen ze al snel overal woorden en zinnen.

Verder moet je ook nog lettergrepen vermijden. Pas als een kind het technisch lezen van die “veilige” woorden onder de knie heeft, dan voeg je langzaam aan de moeilijkere woorden toe. Tussen hun 6 en 7 jaar, terwijl andere kinderen op school nog zaten te zwoegen op hun allereerste woordjes, konden onze kinderen al alles lezen wat ik ze voorschotelde, zelfs de meeste moeilijkere woorden. Wanneer ze het technisch lezen onder de knie hebben, dan pas komt het begrijpend lezen. Eenvoudige teksten op hun niveau begrepen ze al zodra ze het technisch lezen onder de knie hadden (tussen hun 5 en 6 jaar). De moeilijkere teksten (zoals bv. in de bijbel), tussen hun 6 en 7 jaar. Vanaf dan is het alleen nog maar een kwestie van de betekenis van nieuwe en vreemde woorden leren kennen, om teksten volledig te kunnen begrijpen. Maar dit mocht dus evengoed in een encyclopedie zijn als in een kinderboek.

Wanneer ze toe waren aan lettergrepen (nadat ze dus “veilig” hadden leren lezen), leerde ik hen langere woorden opsplitsen in kortere stukjes. Ze moesten dan hun vinger gebruiken om een deel van een woord af te dekken en zo op te schuiven tot ze elk deeltje gelezen hadden en dan het hele woord konden vormen. In het begin moeten ze dit vaker doen met hetzelfde woord, voordat ze doorhebben wat er staat. Maar al na een paar keer oefenen waren ze er mee weg. Aangezien ze al die korte woorden zoals in de maan-roos-vis-methode, al onder de knie hadden op dat moment, waren woorden met lettergrepen vaak gewoon een combinatie van zulke kortere woordjes. Eens ze dat doorhadden, konden ze ook onbekende woorden met lettergrepen “ontcijferen”. In het begin zijn vooral “open” lettergrepen een moeilijkheid, omdat die tegen hetgeen ze leerden, ingaan. Maar als hun basiskennis over lezen stevig en degelijk is, hebben ze alleen maar elke keer een nieuwe regel toe te voegen en zijn ze al snel terug zelfzeker over hun kunnen.

Ik weet nog hoe mijn zoontje van +/- 7,5 jaar, mij op een dag kwam vragen of ik wist hoe je bij orka’s (één van zijn favoriete dieren) kon zien of het een mannetje of een vrouwtje was. Aangezien ik dat niet wist, was ik wel benieuwd naar zijn uitleg. Hij kon me netjes vertellen hoe je dat zag. Hij klonk als een verstandige jongen van 10 jaar of ouder. Hij had dit net gelezen in een informatieve boek over dieren... Ik stond versteld en was dolgelukkig! Want, tot voordat hij begrijpend kon lezen, voelde hij zich totaal niet aangetrokken tot het kunnen lezen. Dus daar was ik wel een beetje ongerust over, aangezien onze dochters haast allemaal amper konden wachten om zelf te kunnen lezen… Maar zodra hij ontdekte dat hij zulke dingen te weten kon komen, is hij de ene informatieve boek na de andere gaan verslinden :-). Wat dus resulteerde in zo’n situaties als hierboven, dat hij mij een hele uitleg kwam geven over wat hij nu weer eens ontdekt had. :-) Onze meisjes hielden meer van verhalen op die leeftijd, maar hem maakte je blij met encyclopedieën en andere informatieboeken! :-)

Ik heb dit steeds gestimuleerd door, telkens hij ergens iets interessant las in het begin dat hij kon lezen, hem er de aandacht op te vestigen dat hij zo nog veel meer te weten ging kunnen komen als hij goed zijn best bleef doen op zijn leesoefeningen. En voilà. Hij leest nog altijd heel graag.

Bij mijn eerste kind, Natascha, had ik ook vlot een stimulatiemiddel gevonden. Zij hield als kleutertje al snel van boeken en wou weten waar de verhalen/woorden erin over gingen.

Nu, wat mij zelden lukte, was haar voorlezen. Ik deed dat wel eens, maar het was echt maar heel zelden. Veel ouders lezen hun kinderen haast elke avond voor enz. Ik hield dat nooit vol, had daar het geduld niet voor. Vond dat ook vrij nutteloos toen. Later kwam ik te weten dat dit ook bedoeld is om taalvorderingen te stimuleren bij een kind enz. Maar aangezien mijn kinderen allemaal jonger konden lezen dan schoolgaande kinderen, en dit steeds probleemloos, heb ik hen duidelijk geen tekort gedaan op dat vlak door hen zelden of nooit voor te lezen.

Dus telkens als Natascha kwam vragen waar een boekje over ging, dan moedigde ik haar aan om maar flink haar leesoefeningen te blijven doen en dan zou ze dat zelf kunnen lezen en ontdekken. En dat werkte echt. Want natuurlijk, dag in dag uit zo’n werkbladen maken, gaat ook wel eens vervelen. Dus als de zin even weg was, dan stimuleerde ik haar met het vooruitzicht eindelijk te weten te kunnen komen wat er in al die boeken staat… :-) Beloven dat je een boek gaat KUNNEN lezen is zo eens iets anders dan beloven dat je een koekje gaat krijgen hè… hihi.

Wel, vanaf het moment dat ze kon lezen, heeft ze die boeken vastgegrepen en amper nog losgelaten! De meeste van de leesboeken die ik heb, heb ik vooral voor haar gekocht. Ik ben er zeker van dat ze toch minder gestimuleerd was geweest om zo vlot te willen lezen, als ze al die verhaaltjes al had gekend door het voorlezen…

Onze 5 kinderen lezen allen echt fantastisch. Ze spreken hun woorden mooi uit, vloeiend, lezen met de juiste nadruk, letten op de leestekens, enz. (naargelang hun leeftijd natuurlijk). Ook in andere talen doen ze steeds hun best om dit toe te passen. Ze kregen hiervoor al eindeloos veel complimenten (en ik ook). :-)

Dus mijn eigen leesmethode is ZEER geslaagd en daar ben ik echt wel fier op en vooral Jehovah heel dankbaar voor! Want ook dit vroeg ik aan hem toen ik met dit alles begon. Ik wou dat mijn kinderen zo snel en zo goed mogelijk zijn Woord konden onderzoeken, zodat ze hem ook zouden leren kennen.

Het kunnen lezen het allerbelangrijkste is dat je een kind kunt geven! Als ze kunnen lezen, kunnen ze al het andere leren. Het is als het ware de deuropening naar de rest van de wereld. Ik kon daar niet vroeg genoeg mee beginnen!

In het begin leerde ik Natascha willekeurige woorden. Maar toen ik die richtlijnen van maan-roos-vis leerde kennen, ben ik permanent overgestapt op alleen “veilige” woordjes. Later ben ik dat steeds gaan verfijnen. Ze kregen dan om de dag 2 nieuwe woordjes aangeboden, die heel verschillend waren, om verwarring te voorkomen. De andere dag kregen ze dan een herhalingsoefening en dan de volgende dag weer nieuwe toegevoegd enz. Op den duur kregen ze dagelijks een nieuw woord, soms zelfs meerdere, naargelang ik bemerkte dat een kind aankon. Ik liet die nieuwe woordjes ook steeds een tijd op het bord staan, zodat ik ze nog eens kon aanwijzen en voorlezen als dit nodig was en ze ook visueel goed ingeprent werden. (Zoals met die kaarten van Happy Genius. Een methode die ik nu trouwens niet meer kan aanraden, vanwege de “onveiligheid” van de daarbij gebruikte woorden.) Later ben ik er dan tekeningetjes gaan naast zetten, om te helpen onthouden wat de woorden betekenden.

Tijdens de kleuterperiode van mijn jongste dochter Ashanti, had ik eindelijk een computer (2006) en ben ik die methode gaan maken met de computer. Ik maakte flashkaarten met de nieuwe woordjes op (gewoon een blad met meerdere woordjes op in verschillende kleuren en dikke letters met de afbeelding van elk woord erbij) die ik dan aan het bord hing totdat ze die woordjes kende. In de loop van de week kreeg ze dan die woordjes toegevoegd op haar werkbladen, naast de vorige die ze al deels kende, en zo leerde ze elk week een reeks nieuwe woordjes lezen en werden de oude regelmatig herhaald. Ik hoefde die zo meestal nog maar één keer voor te lezen voor de juiste uitspraak, als ik zo’n flashkaart aan het bord hing. Aangezien nu de afbeeldingen erbij stonden en ze dus zelf kon zien wat elk woord betekende. Zo kon ik de methode serieus verrijken en uitbreiden door prentjes te gebruiken, want mijn eigen tekentalent is niet zo uitgebreid dat ik al die woorden steeds juist kon illustreren… hihi. De gekende flashkaarten stak ik in een mapje, zodat ze altijd iets terug kon gaan opzoeken als ze het niet meer zeker wist. Een op maat gemaakte woordenboek dus eigenlijk. :-)

Dagelijks deze oefeningen geven, is wel heel belangrijk in de kleutertijd. Zo’n kleintje vergeet snel als het een tijdje daar niet mee bezig is, gewoonweg omdat er dagelijks ook nog zoveel andere dingen te ontdekken vallen in zo’n kleuterleven. En dan moet alles weer herhaald worden, waardoor heel het kunnen-lezen-proces weer opgeschoven wordt natuurlijk. Als ik een periode geen tijd had om nieuwe woorden toe te voegen aan de al gekende woorden, dan gaf ik gewoon herhalingsbladen. Zodat de oude toch in de herinnering bleven en het leren gestimuleerd bleef, en ik nadien weer gewoon nieuwe woorden kon toevoegen.

Één van de hoofdredenen dat ik al snel ben begonnen met een eigen methode te ontwikkelen, is dat het leren-lezen-materiaal dat verkrijgbaar is, steeds ontworpen is voor 6-jarige kinderen, die ook al in de mogelijkheid zijn tegelijk te leren schrijven. Dus om 3 à 4-jarigen te leren lezen, moest ik een methode vinden waarbij ze niet moesten schrijven. Naast de stickers wisselde ik af met knip- en plakoefeningen en ook lijntjes trekken, zodat hun schrijfvaardigheid wel gestimuleerd en ontwikkeld werd. Maar die werd verder natuurlijk ook nog ontwikkeld bij de andere lessen die ze kregen.

Ik legde me de eerste jaren telkens wel vooral toe op het leren lezen, want zoals ik al aanhaalde, dit opent de deur naar al het andere!

Onze benodigdheden

Wat ik ervaar als belangrijk, praktisch en nuttig bij het geven van huisonderwijs:

VEEL boekenkasten :-), veel schrijfgerief, stiften, kleurtjes, lijm, scharen, papier enz. Tenminste als je meerdere kinderen hebt natuurlijk. Als je maar één leerling hebt, geraak je spullen niet zo snel kwijt hè. Maar in een huis met meerdere personen wordt regelmatig iets “verloren” gelegd. Het lijkt wel of iedereen hier zo zijn eigen mening heeft over waar iets "opgeruimd" dient te worden... Hihi.

Een computer en een aantal leerzame programma’s of spellen is ook een grote hulp.

Zelf verkies ik laptops. Nemen veel minder plaats in en ze zijn enorm aanpasbaar aan situaties door hun mobiliteit. Wij kunnen evengoed bij goed weer vrij vlot onze “klas” naar buiten verhuizen, laptop(s) inclusief. Om les te geven, heb ik meestal enkel mijn laptop nodig. Aangezien ik al het lesmateriaal altijd inscan na aankoop en dus zo onmiddellijk bij de hand heb, in plaats van een berg kaften voor 5 verschillende leerjaren nodig te hebben (zoals in de tijd toen ik nog geen computer had: vaak een bureau vol kaften, papier en boeken!).

Of zoals tijdens de afgelopen examens: een laptop op mijn bureau in mijn slaapkamer plaatsen waar het kind in kwestie dan in alle rust op kon oefenen en voorbereiden voor die examens.

Een bord is ook wel handig. Heb het meerdere jaren zonder gedaan. En dat gaat ook. Maar toen ik er eenmaal één had, wou ik het toch niet meer kwijt. Het maakt iets uitleggen stukken eenvoudiger! Ook heb je dan de mogelijkheid om meerdere zaken tegelijk duidelijk te maken of aan meerdere kinderen tegelijk = weer besparing van tijd, energie en onkosten. (Anders gebruikte ik meer papier om dingen op uit te leggen, maar een bord is dus afveegbaar en telkens opnieuw te gebruiken.)

Onze boekenkasten zijn gevuld met een rijke verzameling van informatieboeken, voor alle leeftijden. We hebben wel over elk onderwerp iets, over het meeste zelfs meerdere boeken. We hebben dus onze eigen bibliotheek, vlak naast onze bureaus. Dat kocht ik natuurlijk niet allemaal ineens, maar deed er vele jaren over om dat alles te verzamelen.

Sommigen verkiezen hiervoor naar de openbare bibliotheek te gaan en ja, ik deed dat vroeger in mijn jeugd ook. Maar voor ons bleek het veel praktischer dit in huis te hebben. Als we telkens ons opzoekwerk zouden moeten uitstellen tot de dag dat we eens de kans hebben naar de bibliotheek te trekken, dan zou er veel werk blijven liggen. Ik verkies dat mijn kinderen hun werk zo snel mogelijk afwerken. Ik bemerkte al vaak dat wanneer iets uitgesteld wordt, het er vaak ofwel niet meer van komt, ofwel het zodanig lang wordt uitgesteld dat we amper nog weten waar het over ging of niet meer van toepassing is. Dus ik verkies dat ze alles thuis kunnen opzoeken en er direct werk van kunnen maken, zonder uitstel. (Nog maar gezwegen over de eindeloze afleidingen in een bibliotheek… Ik kon daar vele uren doorbrengen omdat daar zoooooooveel te zien valt!)

Zelf vond ik boeken voor ons gezin en in mijn gezondheidssituatie, een noodzakelijke investering. Maar je kunt dus eventueel onkosten besparen als het in jouw situatie wel haalbaar is om opzoekwerk in de openbare bibliotheek te doen. En als je kinderen oud en verantwoordelijk genoeg zijn, is via het internet opzoeken, ook een goedkoper alternatief dan zelf veel boeken kopen natuurlijk. (Ook veel makkelijker om prentjes te zoeken en te gebruiken in werkstukken.)

Verder is het belangrijk dat elk kind een eigen plaatsje heeft om aan zijn/haar lessen te kunnen werken. Heb je niet de ruimte voor aparte bureaus of is dit financieel niet haalbaar, dan kun je aan een gezamenlijke tafel/bureau dit doel bereiken door elk een eigen bureauonderlegger te geven. Maar een eigen plek is dus echt wel een noodzaak, ook als je maar één leerling hebt.

Ik heb één grote boekenkast met informatieboeken, dan een andere die men de “doe”-kast kan noemen, een “activiteitenkast”. Deze kast is gevuld meer in de richting van het Montessori-systeem. Met allerlei spellen en materialen om zelf mee aan de slag te gaan, te ontdekken en te leren, vaak op een plezierige manier.

De derde kast is vooral gevuld met kaften. Zowel met de werkbladen die nog gepland zijn, als met wat er al gedaan is (tijdens het afgelopen lesjaar, de rest is weggeborgen op zolder, want met 5 kinderen staat al snel alles overvol hihi).

Verder vindt men in die kast de boeken en materialen die in de andere 2 kasten niet meer bij gingen. :-)

(Kasten: Ikea Expedit 25 vakken plus opzetstuk 5 vakken.)

Elk jaar gaan we naar de boekenbeurs, en elk jaar moet ik daardoor mijn kasten grondig herschikken om het nieuwe materiaal er weer allemaal bij te krijgen. Dat is telkens opnieuw een serieus gepuzzel. Maar wonderwel lukt het haast altijd! Begrijpen wie begrijpen kan: een overvolle ruimte zodanig herschikt krijgen dat er toch nog meer bij kan! En elke keer zijn we er van overtuigd dat er nu ECHT niets meer bijkan… Hihi.

Gezinnen die met huisonderwijs willen beginnen en bij ons een kijkje komen nemen om te zien hoe dat er bij ons uitziet, schrikken meestal enorm. Dat kan nogal overweldigend zijn ja, als je zo bij ons voor het eerst binnenkomt. Zoiets als: oh nee, waar begin ik aan? Moet ik dat allemaal kopen? Daar heb ik geen plaats voor, hoe moet dat dan, enz.

Ik heb dat ook niet op één twee drie gekocht hè. Plus ik heb 5 kinderen. Plus ik ben al meer dan 12 jaar bezig met “verzamelen”. Plus, ik bèn een “verzamelaar” hihi.

Door mijn ervaring alleen al hoeft het bij een ander er zo nooit uit te gaan zien. Haha…


Natuurlijk kan het met veel minder! Je beslist zelf over wat je wilt gebruiken. Jij weet het beste (of je gaat dat nog te weten komen) wat jij en je kind nodig hebben.

Ja het is een feit: een groot deel van ons leven, ons huis, ons dagelijks ritme, staat bij ons in het teken van het huisonderwijs. Maar dat was daar niet zomaar ineens hè, dat is een groeiproces van jaren geweest. Ik ben ook begonnen met maar enkele boeken, enkele kaften, 1 boekenkast, 1 bureau en een bijzettafeltje, 1 pak papier… En… één leerling! :-)

Woonkamer versus leslokaal

Door de jaren heen hielp ik heel wat gezinnen met het opstarten van hun huisonderwijs. Hierbij bemerkte ik dat velen de drang hebben om alsnog aan iets schools vast te houden. Zo wilden ze vaak een “leslokaal”, een echte klas, maken. Liefst in een ruimte apart, met schoolbankjes en al, als het even kan. Sommigen hadden daar de plaats voor en deden dit dan ook. Bij sommigen ging dit goed, bij anderen dan weer niet.

Ben daar zelf geen voorstander van. Voor mij is dit ook nooit praktisch geweest. Naast het huisonderwijs gaat je gewone dagelijkse leven ook nog door. Probeer maar eens te koken, te strijken of andere huishoudelijke klusjes te doen als jij je kinderen in het oog moet houden in die aparte kamer.

Wij hebben onze lesruimte in de woonkamer. In het gedeelte dat de meesten als eetgedeelte gebruiken. (Onze eettafel staat gewoon in de keuken.)

Dit is in veel huizen zowat het centraal gelegen punt en erg handig om van daaruit ook nog de rest van het huishouden te regelen.

Sommigen gebruiken de eettafel ook tegelijk als bureau. Dat is ook een mogelijkheid. Zeker als iemand de plaats niet heeft om ook nog aparte bureaus te plaatsen.

Toen ik het huishouden nog volledig kon behartigen en de kinderen nog kleiner waren, deed ik dat dus gewoon wanneer zij aan hun lessen bezig waren. Als ze eventjes zelfstandig verder konden met hun lessen, ging ik de was opzetten, de was opvouwen, de afwas opruimen, stofzuigen, enz. Ik was in een wip bij hen, als ze iets nodig hadden. Kon ook makkelijk controleren of ze wel verder werkten, want ik was nooit ver weg. Het meeste van het werk kon ik zelfs doen terwijl ik hen zag en zij mij.

Ondertussen is mijn ziekte zodanig toegenomen dat ik veel tijd in bed moet doorbrengen. Maar ook dit vormt nu geen obstakel meer om les te geven. Sinds onze verhuizing vorig jaar (2010) heb ik mijn bed beneden, vlakbij ons lesgedeelte. De kinderen kunnen makkelijk iets komen vragen, ik kan hen ook makkelijk controleren indien nodig (moet geen trap meer op/af, slechts enkele meters lopen). We kunnen elkaar ook horen zonder hard te moeten roepen. Of ze kunnen gewoon bij mij komen zitten op de slaapkamer. Vooral de 2 jongsten doen dat af en toe wel eens. Ik heb hier een bureau staan, maar meestal komen ze gewoon gezellig bij me in bed zitten, als ze hulp nodig hebben of gewoon bij me willen zijn. :-)

Ik weet van enkele gezinnen die hun leslokaal apart hadden gemaakt (zoals bijvoorbeeld in de garage of boven enz.), dat dit nadien toch problemen gaf. In een garage is het bv. in de winter te koud, men moest daar altijd blijven, kon binnen in huis niets doen tijdens die uren enz. Uiteindelijk belanden ze dan toch in de woonkamer, keuken of ergens anders in het centrum van het huis. Zit men boven in een aparte kamer, dan is 't ook weer moeilijker om het kind in het oog te houden, terwijl men ook nog een huishouden te behartigen heeft.

Natuurlijk is dit niet bij iedereen zo. Bij sommigen werkt dat systeem wel goed. Maar het is dus best wel belangrijk om de voor- en nadelen van tevoren goed af te wegen.

Zelf ben ik tegen alles wat met schoolsystemen te maken heeft, dus boots ik liever niet te veel een echte school/klas na. Natuurlijk kun je niet alles vermijden. Het ziet er al snel als een klas uit als je bureaus, stoelen, boekenkasten en een schoolbord hebt staan. Toch is de sfeer bij ons veel huiselijker en voelen wij ons niet alsof er een groot onderscheid is tussen onze lesruimte en de rest van het huis. Of dat we een echte klas nabootsen.

Sommigen huisonderwijzers voelen zo tijdelijk de drang terugkomen van in hun jeugd om “schooltje” te spelen. Ook bij mij was dit het geval helemaal in het begin. Net zoals ik bijna een gat in de lucht sprong toen ik eindelijk barbiepoppen en lego aan mijn kinderen kon geven hihi. Wat had ik dat gemist zeg. (Was enig kind, weinig geld thuis, dus weinig barbiespullen en lego enz.) Heb mij dan ook danig uitgeleefd met mijn eigen kinderen haha.

Heb ik ook al aardig wat in verzameld trouwens… ;-)

Maar dat “schooltje” spelen heb ik gelukkig snel achterwege gelaten. Tja, men groeit daar zelf mee op en dat kan dan natuurlijk nog wel eens naar boven komen... :-)

Persoonlijk zijn mijn man en ik meer voorstanders van natuurlijkere manieren, zoals onze Schepper het oorspronkelijk bedoeld had (voor zover dit redelijkerwijs mogelijk is in deze tijd natuurlijk).

Zelfde principe geldt voor ons trouwens voor borstvoeding vs. fles en fopspeen, draagdoek vs. kinderwagen, bij de ouders slapen vs. wieg enz.

Om dit te verduidelijken en eens over na te denken: hoe zouden Adam en Eva, Abraham en Sara, Jakob en Rachel, Elkana en Hanna, Jozef en Maria en andere ouders uit bijbelse tijden, alle bovengenoemde zaken hebben aangepakt…

Dit alles is uiteindelijk vooral onze persoonlijke ervaring natuurlijk. Of het bij jou nu ook zo gaat of helemaal anders: dat is nu net de vrijheid die je hebt met huisonderwijs! :-)

Verzamelen

Ben nog steeds bezig met mijn lesmateriaal te ordenen en te bewerken. Zo kwam ik nog heel wat tegen dat ik wil wegdoen. Dus ook dat gaat nog op de koopjespagina terechtkomen. Ik had dit al veel eerder moeten doen, want veel van dat materiaal gebruik ik al meerdere jaren niet meer.

Wat ben ik toch een verzamelaar pff. Op zowat alle gebieden kennelijk. Ik verzamel zelfs kinderen… ;-)

Ik heb genoeg lesmateriaal om meerdere gezinnen te voorzien.

En dan te denken dat ik nu net van het gebruik van zoveel materiaal af wil.

Ach, ’t is nu zo hè. Moest ik het kunnen overdoen, had ik alsnog wel met teveel materiaal geëindigd. Want door de jaren heen kom je nu eenmaal altijd nieuwe dingen tegen die weer veel beter en doeltreffender zijn dan wat je al hebt. Ook als ik meer geld gehad had en meer in de richting van het Montessori-leersysteem had kunnen gaan, dan zou ik alsnog eindigen met teveel materiaal hoogstwaarschijnlijk hihi. Nu heb ik van alles wat en ook teveel. En als ik morgen iets tegenkom dat echt weer veel beter is (ben wel veel kieskeuriger nu door mijn ervaring) en ’t is betaalbaar, dan schaf ik het waarschijnlijk ook weer aan. Maar ’t zal nooit meer zoveel zijn als ik al deed in ’t verleden. Met mijn eigen werk werken, is veel doeltreffender, leuker en dus ook een stuk goedkoper. :-)

De onderwijsinspectie heeft er ook wel voor een deel invloed op gehad. De angst hen teleur te stellen enz. In hun aankondiging staat altijd dat ze het gebruikte materiaal willen zien… Dus dan sloeg ik in paniek. Niet dat dit ooit een probleem voor hen was. De eerste keer dat ze kwamen controleren, vielen ze al haast achterover van verbazing. Juist omdat ik zoveel materiaal had hihi. Mijn kasten stonden toen al vol en er zijn nadien alleen nog maar meer kasten bijgekomen. Toen had ik nog geen computer. Wat ze wel liever zagen. Maar eigenlijk heb je geen computer nodig om huisonderwijs te geven, heb het met gemak vele jaren zonder gedaan. Het is vooral door mijn gezondheid dat ik dat nadien wel nodig had. En ook om andere praktische redenen (zoals voor het bijbelse materiaal dat ik maak). Maar het is wel een feit: je kan je huisonderwijs een hele nieuwe dimensie geven als je eenmaal een computer hebt.

Nu zou ik die voorziening niet meer kunnen missen. Dus nu verzamel ik ook… computers. Hihi.

En vooral computerprogramma’s… Voor elk vak en elk leerjaar is er wel iets te vinden.

Nog een manier om op ander lesmateriaal te besparen. En op papier en inkt. :-)

Met de computer kunnen de kinderen ook meestal zelfstandig aan de slag. Ze hebben veel minder begeleiding nodig, wat dus nog een handig voordeel is voor mij.

Ach, ik kan al deze raad wel doorgeven aan anderen, maar ik ondervond ook al dat de meesten dat vaak liever zelf ondervinden. Gewoonlijk hoor ik een tijd later wel: je had toch gelijk! Nadat ze het “ongelukkigerwijs” zelf ondervonden. Dus ik heb het al opgegeven te verwachten dat anderen iets met mijn raad doen hihi. Misschien komen ze er op die manier alsnog een beetje vroeger achter dan wanneer ik niets zou zeggen. Dan scheelt het alsnog in de onkosten, stress enz. Wie weet... :-)

Onkosten besparen

Met huisonderwijs doe je sowieso altijd verlies, want je moet alles zelf bekostigen en je haalt die onkosten er nooit terug uit natuurlijk. Maar dan nog vind ik het een investering MEER DAN WAARD!

Wat een hulp kan zijn, is als jij je materiaal kan delen met anderen. Dan kun je samen de kosten dragen en dat scheelt natuurlijk een flink pak. Ook ik heb dat al gedaan.

Het goedkoopste is natuurlijk je materiaal zelf maken. Iets wat ik nu meer zou doen, moest ik een aantal jaren terug kunnen gaan in de tijd. Toen ik startte met huisonderwijs, moest ik mijn materiaal al snel zelf maken, omdat ik in de handel niet vond wat ik zocht. Ik ontwierp zo mijn eigen leesmethode. Want al het materiaal in de handel is vooral bedoeld voor 6-jarigen, die tegelijk ook al leren schrijven. Maar aangezien ik met mijn kinderen al enkele jaren eerder startte met leren lezen, was dat materiaal dus helemaal niet geschikt. En zo deed ik dat later dan ook met ons bijbels onderwijs. Weer vond ik nergens wat ik precies wou en na een heleboel andere dingen geprobeerd te hebben, ben ik dan ook maar alles zelf gaan maken.

Waar nu trouwens broeders en zusters van over de hele wereld mee voordeel van hebben. :-)

Maar… toen ik met dit avontuur begon, had ik nog geen computer. Dus dat was veeeeeeel werk. Daar kroop veel tijd en energie in. Knippen, plakken, tekenen, schrijven, … Op den duur kocht ik dan een kopieermachine, zodat ik niet alles voor elk kind helemaal opnieuw moest maken.

Maar met mijn toenemende ziekte was het niet makkelijk om al dat tijd- en energierovende werk te blijven volhouden. Dus ben op den duur toch afhankelijk geworden van aangekocht materiaal. (Behalve bijbels, dat ben ik blijven maken.)

Nu kan ik alles met de computer. Nu zou ik veel van dat lesmateriaal zelf kunnen maken. Maar ja, ik had alles al gekocht hè. En zo alles samen door de jaren heen is dat voor enorm veel geld. Om dat dan niet meer te gebruiken, vond ik lang toch een beetje te gek… Maar zoals je in mijn vorige blogs al kon merken, ben toch aan ’t proberen van een deel van dat materiaal los te geraken. :-)

Dus als je handig bent met een computer en geen energierovende ziektes hebt, is het echt een aanrader om je materiaal zelf te maken. Of anders toch een deel. Je bespaart er veel mee en je weet tenminste wat je kind krijgt, kunt het op maat maken en aanpassen enz.

Verder is er heel wat op het internet te vinden. Velen die materiaal zelf maken, zijn bereid dit te delen en als meerderen dit doen voor verschillende vakken, hebben ook meerderen daar voordeel van natuurlijk. De ene is handig met Excel, de andere met Word, weer iemand anders met PowerPoint enz.

Ik heb zelf zo al heel wat gemaakt. En zal dit steeds meer doen. Op die manier kan ik mijn kinderen veel doelgerichter lesgeven en verspillen we veel minder tijd aan zaken die overbodig zijn in al dat aangekocht lesmateriaal. Ook kan ik het materiaal zo aanpassen aan onze manier van onderwijs.

Ik doe ook heel wat ideetjes op van Engelstalige sites. In Groot-Brittannië, Australië en vooral de Verenigde Staten zijn er veel meer huisonderwijzers en velen van hen delen hun ervaringen en /of materiaal op het internet.

Het nut van “oplossingen”

Ik kocht ook niet voor alles de handleiding erbij, omdat die vaak erg duur zijn. En aangezien de oplossingen (soms ook correctiesleutel of sleutel genoemd) zelden apart te koop zijn, ben ik dus genoodzaakt geweest bij verschillende methodes zelf de oplossingen te maken. Zodat mijn kinderen hun werk zelf kunnen nakijken (waar ze vaak meer van leren dan wanneer ik de fouten aanduid op hun werkbladen). Maar ook voor mezelf, om snel iets te kunnen nakijken zonder dat ik eerst ook nog de oefening zelf helemaal moet ontleden en bij elk kind opnieuw zelf alles moet narekenen of opnieuw moet uitzoeken hoe het moet, enz.

Een lerares voor de klas doet elk jaar opnieuw hetzelfde. Zelfde vakken, zelfde niveau, enz. Dan weet je het wel op den duur. Of in het middelbaar behartigt één leerkracht meestal één vak of enkele vakken, ook telkens opnieuw. Maar ik heb voortdurend minimum 5 verschillende klassen onder mijn leiding, en te allen tijde ALLE vakken! En dan ook nog eens basis en secundair naast elkaar… Dus even snel in een oplossing kunnen kijken, is pure noodzaak. En delegeren naar de kinderen toe, dus ook. Anders blijf je dag en nacht bezig en geraak je gewoonweg nooit bij!

Nog een voordeel: de oudere kinderen kunnen dan ook makkelijk de jongere helpen. Met de oplossingen in de buurt, is iedereen in een handomdraai een geschikte leerkracht of assistent-leerkracht. Zelfs kleinere kinderen kunnen op die manier bijvoorbeeld een dictee geven aan oudere en het nog verbeteren ook!

Dus oplossingen bij materiaal heeft bij mij door de jaren heen steeds meer prioriteit gekregen. Ik ben nu wel meer genoodzaakt om dure handleidingen hiervoor aan te schaffen, zeker voor het secundair onderwijs, omdat het me aan energie en tijd ontbreekt zelf die dingen te blijven maken. Maar wat ik ooit al zelf kon maken, heb ik dan toch kunnen besparen. :-)

Grote schoonmaak

Ben grote schoonmaak aan het houden in mijn lesmateriaal. Wat heb ik veel verzameld door de jaren heen! (En wat een fortuin heb ik daar ingestoken…) En dan moet ik mij nog inhouden, want elk jaar komen er weer betere en leukere dingen op de markt. Het is vooral financieel dat ik niet anders kan dan me in te houden... ;-)

Niettemin, ik heb dus veel verzameld en een deel ervan wil ik toch graag terug kwijt. Het is gewoonweg teveel om allemaal bij te houden. Ik hou wel nog een groot deel in mijn bezit om vrienden te kunnen helpen en ook voor mijn toekomstige kleinkinderen. Maar ik besef ook dat er daartegen weer andere nieuwe, betere en leukere dingen beschikbaar zijn. Dus wil niet alles meer bijhouden. Wel voldoende zodat mijn kinderen later altijd verder kunnen zonder direct een fortuin te moeten uitgeven. :-)

Maar… Zelfs al wil ik een deel verkopen, dan moet ik nog wel kopers tegenkomen natuurlijk hihi.

Ach, we zien wel. Ik zet het op mijn website en wie weet… 
Het materiaal krijgt alleszins een eigen pagina! :-) Koopjespagina

Verder ben ik mij jaar per jaar door het materiaal dat ik op de computer zette, aan het werken. Ook grote schoonmaak. Alles ordenen, nog een deel omzetten naar pdf’s enz. Ik heb al leerjaar 4, 5 en 6 af en op cd’s gezet. Hier en daar zal ik nog wel eens wat tegenkomen dat nog bij op de PC moet en dan ook nog bij op die cd’s, maar da’s dan snel toegevoegd. Blij dat ik die beslissing ooit nam. Geen plaats voor al die kaften en werkboeken in mijn kasten! Wanneer er hier nieuw materiaal bijkomt, alles zo snel mogelijk de computer in en het materiaal zelf de zolder op.

Ik heb ook besloten dat ik een aantal zaken niet meer ga afdrukken voor mijn 2 jongste leerlingen. Ik heb van de 3 oudsten telkens zoveel overschot, en zonder die hopen overschot zijn ze ook door die examens geraakt! Conclusie: sommige dingen zijn ECHT overbodig en wil ik niet meer afdrukken voor de volgende 2 kids. Het meeste daarvan is wiskunde. Ook vond ik ondertussen nog wat nieuw, leuker en beter materiaal voor dit vak. Wat ik nu dan in de plaats ga gebruiken. En misschien wat van die overschotten.

Toen ik zwanger werd van mijn zesde, was ik net aan het afdrukken voor bepaalde vakken. Soms werk ik vooruit en toen heb ik een aantal materialen ineens ook al voor dat zesde kind mee afgedrukt. Alleen had ik enkele dagen later al een miskraam… En dan nog eens, en waarschijnlijk nog eens… Dus ja, ook dat materiaal belandde bij in de kaften met overschot.

Ik vind het nu vooral zonde van al dat papier. Als niemand daar iets mee kan doen, dan moet ik dat weggooien natuurlijk.

Ik ben ondertussen wel voorzichtiger geworden met vooruit te werken. En dan nog hebben we telkens overschot. Alhoewel, bij de jongste 2 nu toch veel minder gelukkig.

Ik ben er nog bij geen enkel kind in geslaagd om het 6^e leerjaar wiskunde volledig af te drukken, tenminste, van de hoofdmethode die ik gebruik. We hebben telkens zelfs veel overschot van het 5^e. Dus ga ik nu voor Tobi (die naar het 5^e gaat binnenkort) de werkbladen van het 5^e van die methode, niet meer afdrukken. Alleen het laatste deel met herhalingsoefeningen als controle en voorbereiding op de examens (en dus ook het laatste deel van het 6^e – welke ik al elke keer gebruikte ter voorbereiding). En misschien geef ik hem wel de overschot van de anderen. Het probleem met die overschot is, dat we dan moeten gaan zoeken van welk deel elk blad is enz. Want die zijn ondertussen flink door elkaar geraakt. Dus dat is nog een heel werk om dat te ordenen en uit te zoeken, als ik die zou willen gebruiken, pff.

Sommige materialen zijn in de kaften blijven zitten omdat ze teveel begeleiding nodig hebben en ik daar de energie en/of tijd niet (meer) voor heb, of wat gewoon niet bij onze manier van onderwijzen past. Tja, al doende leert men hè. Dat weet je niet van te voren. Als ik nu materiaal koop, dan let ik daar op en meestal kan ik dat nu wel beter inschatten. Maar die ervaring doe je pas na jaren op en dus heb ik ooit ook heel wat materiaal gekregen en gekocht wat dus eigenlijk niet zo geschikt was voor onze manier van onderwijs. Plus dat behoeften door de jaren heen ook veranderen.

Veel huisonderwijzers zijn wel in de gelegenheid om vaker persoonlijk met hun kind te werken en daar is dat materiaal dus perfect geschikt voor.

Vrijheid

Drukke weken op het menu deze maand. Congressen, werk inhalen dat stillag tijdens de voorbereiding van de examens, voorbereiding voor de volgende leerjaren enz. De 2 oudsten die een toespraakje hebben (één deze week en de andere volgende week), plus dat zij beiden hulppionieren deze maand...

Vroeger veranderden we van leerjaar tijdens de schooljaren, meestal in het voorjaar. Maar sinds enkele jaren lukt dat niet meer zo, ’t komt meestal uit in de zomer toevallig. Tenminste, deels toch. De rest van de vakken lopen grotendeels door elkaar en naast elkaar van meerdere jaren enz. In het middelbaar is dat niet meer zo belangrijk. Een kind in het basisonderwijs is nog enorm gebonden aan leeftijd natuurlijk. Een kind van 7 moet je meestal niet leerstof voorschotelen van een kind van 12 (of andersom liever ook niet hihi) enz. In het secundair onderwijs maakt dat niet meer zoveel uit. Dan is alleen het einddoel nog belangrijk, wat je ze wilt geleerd hebben tegen hun 18 jaar bijvoorbeeld. Ik druk gewoon het materiaal voor een bepaald vak af als iemand met dat van het vorige jaar daarvan, klaar is. Is het nog te moeilijk, dan druk ik een tweede methode af van hetzelfde jaar enz.

Mijn zoontje wordt vandaag al 10 jaar. Wat gaat het toch snel. Nog maar één kind onder de 10 nu. Ik geniet van elke leeftijd en vind het heerlijk en wonderbaarlijk een kind groot en zelfstandiger te zien worden, een eigen persoonlijkheid te zien ontwikkelen. Maar wat mis ik ook mijn kleintjes… !

Niettemin, nu weet ik zoveel meer en heb ik zoveel meer rust in mijn hoofd dan toen ik ooit begon met huisonderwijs. Moest ik het kunnen overdoen met wat ik nu weet, ‘k zou een pak minder moeten stressen, en vooral: weg met de onzekerheid, twijfels en ongerustheid over of ik het wel goed doe! Het gaat goed met mijn kids. Ze zijn gelukkig, sociaal, stabiel, gezond… Ze genieten van hun leven en van hun vrienden. Ons huisonderwijs heeft hun leven verrijkt en ze kwamen zeker niets tekort. Er zijn nog zoveel mythes en taboes hier in België rondom huisonderwijs...

Voor ons betekent huisonderwijs alleszins vrijheid. Vrijheid van dat vreselijke schoolsysteem. Degenen die mij persoonlijk kennen, weten meestal wel hoe sterk ik tegen het schoolsysteem ben. Maar sommigen van mijn vrienden zullen dit misschien nog niet weten, omdat ik dat nu eenmaal niet van de daken schreeuw. Ieder zijn keuze. Maar als men mij er achter vraagt of mee confronteert, dan steek ik mijn afkeur zeker niet weg. Of zo heel af en toe komt iemand wel eens de school aanprijzen… Tja, dan heeft die persoon meestal ook prijs… hihi. Ruzie maken doe ik er niet over, maar ik wil wel laten weten dat ik geen jaknikker kan zijn als iemand het schoolsysteem komt aanprijzen. Simpel.

Huisonderwijs betekent voor ons zeker een verrijking van ons leven. Zoals van het sociale leven. Om een voorbeeld te noemen: op school wordt men meestal in leeftijdsgroepen geplaatst. En dit hun hele jeugd lang. Wat het leren omgaan met ALLE leeftijden sterk beperkt.

Geen generatiekloven in ons gezin, familie, vriendenkring…, tegenover niemand. Een verrijking, maar ook weer een vrijheid!

Eveneens een verrijking van kennis, onderzoek en ontdekken. Niet beperkt tot slechts dat wat per jaar gezien moet worden. (Als men dat schema in een klas van 15 à 30 leerlingen al afgewerkt krijgt.) Maar ook dit valt eveneens onder de noemer “vrijheid”. De vrijheid om eigen interesses naast het gewone lesmateriaal te verkennen. De vrijheid om af te wijken, om dingen anders aan te pakken als dit nodig is of zo uitkomt. Om dingen over te slaan als iets niet nodig blijkt. Geen strakke schema’s, aan elk kind individueel kunnen aanpassen, geen competitie, geen vergelijkingen met anderen hun kunnen (scores) enz. De vrijheid om dingen toe te voegen, waar op school geen plaats of tijd voor is.

Zoals bijvoorbeeld extra taalvakken.

De vrijheid om met iets “achterop” te raken, maar toch niet het gevoel hebben dat men “achter” is. Want volgend jaar kan dat ook nog geleerd worden, of het jaar daarop, of…

Mijn derde dochter Ilani, die dus sinds maandag terug met haar lessen begonnen is na een kleine week verlof (wat ze verdiende vanwege haar harde werk voor de examens), komt nu enthousiast vertellen hoe makkelijk alles is hihi. Leuk. Dan heeft ze het nog even rustig voor het materiaal van het middelbaar toegevoegd wordt. Weer vrijheid. Ook voor mij, want dan kan ik die energie over andere dingen verdelen, omdat ik haar minder moet bijstaan en helpen.

Onze kinderen hebben geen 2 maanden verlof nodig omdat ze het hele jaar door geen zware druk ondervinden. Zij kunnen het hele jaar door in alle rust en vrijheid hun hersenen gebruiken, zoals het hoort voor een kind. Nooit geforceerd, gewoon een constante stabiele bevrediging van hun geestelijke behoeften, in evenwicht met andere noden.

Elk jaar begin september moet ik van andere ouders horen: “oef, ze zijn weer naar school.” Of een enkeling: “spijtig, de 2 maanden zijn weer voorbij, ik ga ze missen…”

Omdat dit zich elk jaar herhaalt, ben ik op den duur mijn mond ook gaan opendoen hè. Dus ik zeg dan: joepie, dankbaar dat ik mijn kinderen weer kan thuis houden, of zoiets dergelijks. Maar… dan krijg ik prompt reacties van “school”-ouders. Meestal nogal negatief! Alsof ik NIETS mag zeggen die dag, maar zij WEL. Zij juichen of zuchten, maar ik mag dat dan niet? Waarom, omdat mijn kinderen niet naar school gaan? Ik mag mijn dankbaarheid en vreugde niet uiten op die dag? Ik mag dat niet gedenken die dag en daar NET ZOALS ZIJ, ruchtbaarheid aan geven?

Ach, da’s maar een zoveelste gegeven in een lange rij van taboes en onbegrip tegenover huisonderwijs, opgemerkt door de jaren heen.

Gelukkig gaan wij rustig verder, genietende van onze vrijheid en van het blijven verrijken van ons leven. :-) Alles wat we zo de afgelopen jaren samen al hebben gehad, kunnen ze ons nooit meer afnemen! En over 2 maanden is het weer zover: yep, die van mij blijven dan WEER gezellig thuis! ;-)

Bezigheidstherapie

Nu de examens voorbij zijn, is het weer tijd om aan de rest van onze lesplannen te denken. Ben de afgelopen dagen al volop bezig geweest met organiseren. Voor Ilani staan er nog 2 volle maanden afwerking basisonderwijs op het menu. Ik heb er niets op tegen dingen te laten schieten, maar het was nog te veel om weg te doen en ook herhaalt ze dan nog eens het meeste van wat ze de afgelopen weken geleerd heeft, zodat het er beter in blijft. (Hoop ik…) Er is nog, maar de rest gaat ze gewoon bij haar 1^e ASO toegevoegd krijgen. Heb ik bij de twee oudste meisjes ook gedaan. Bij ons lopen er meestal meerdere jaren samen. Dat begon al in de kleutertijd, omdat ik enkele jaren eerder met leren lezen begin dan op school. Dus bij sommige vakken ontstaat er dan een voorsprong. En als ik bemerk dat ze voor sommige dingen nog niet klaar zijn, geef ik dat pas later. Ook kocht ik door de jaren heen voor de meeste vakken meerdere methodes, soms zelfs teveel voor het jaar waar het zogezegd in gegeven moet worden.

Dus meerdere redenen waardoor het komt dat er lesmateriaal uit verschillende jaren naast elkaar gebruikt wordt.

Verder wil ik graag mijn “notebooking”-plannen verder uitwerken. En de werkstukken terug opstarten. Tijdens de examens lag dat allemaal stil.

Deze week nog niet, want Ilani had nog verlof. Maar volgende week vliegen we daar weer volop in.

Ondertussen ben ik bezig met te proberen mij kind per kind door het materiaal te werken, wat ze gedaan hebben en wat ze nog moeten doen dit jaar enz.

Ilani heeft me eigenlijk nog maar eens aangetoond dat ze veel meer kunnen met veel minder materiaal… Maar… eigenlijk heb ik dat altijd al geweten. De reden dat ik zoveel materiaal gebruik, is omdat ik anders hun lesuren niet gevuld krijg en alles veel te snel afgewerkt is, terwijl ze dan geestelijk nog niet klaar zijn voor het volgende niveau.

Ilani had veel werk laten liggen. Ze heeft dit altijd wel gehad, het proberen “niets” te doen hihi. We zullen maar zeggen dat haar liefde voor verlof nogal eens de bovenhand haalt. ;-) Maar vroeger zat ik daar dan achteraan hè. Nu, door de verhuis, was er dat vaak niet meer van gekomen. Bijgevolg dat het materiaal waar ze normaal slechts enkele maanden over zou hebben moeten doen, er na een jaar nog steeds lag… Toch slaagde ze voor haar examens, alleen maar door 5 weken intens te leren samen! Dus ja, zoals een zuster mij ooit eens zei: je kunt een heel leerjaar in slechts enkele maanden (weken) proppen. (Of zelfs meerdere jaren in dit geval. Want van het vijfde leerjaar had ze voor wiskunde niet veel afgewerkt.)

De rest is dus eigenlijk vooral bezigheidstherapie… ;-)

Sssst, vertel dit niet verder aan mijn kinderen hè, of ze gaan misschien allemaal meer “verlof” nemen… hahahaha.

Ik verdeel het liever over het hele jaar, zodat ze ook veel tijd hebben voor andere dingen, maar toch regelmatig iets leren en hun hersenen dus op regelmatige basis gevoed en getraind worden.

Niettemin kun je tegenwoordig heel wat dingen leren door een (soms intense) cursus van slechts enkele maanden te volgen. Voor een kind is dat zelfs nog beter mogelijk, omdat een kind nog veel vlotter opslaat en leert. Zij hebben vaak ook iets na slechts één keer of enkele keren uitleg door.

Ik ben niet van plan om volledig van mijn dagelijks schema af te stappen, maar enige veranderingen wil ik toch echt wel doorvoeren. Maar het gaat tijd nodig hebben. Ik hoop tegen september mijn nieuwe lesplannen in orde te hebben. Bovendien krijgen we waarschijnlijk komend schooljaar weer inspectie, dus een reden te meer om dit daarvoor in orde te hebben! De inspectie is nochtans altijd zeer positief geweest over mijn vorige lesplannen. Maar ik moet aan mijn kinderen denken hè, niet aan wat bepaalde mensen die niets met mijn gezin te maken hebben, wel of niet goed vinden.

Alhoewel, ik meen mij te herinneren dat ze de vorige keer liever wat meer werkstukken zagen… Wel, dat gaat dan dik in orde zijn dit keer hihi. Werkstukken is hier ieders favoriete bezigheid geworden op gebied van leren! Ze leren daar zoveel meer mee dan met die werkbladen uit het schoolmateriaal. Ik wil daar dan ook steeds meer op overschakelen en… dat is ook ineens een onderdeel van “notebooking”. Eigenlijk is notebooking maar hetzelfde als werkstukken maken. Alleen besteedt men dan meer aandacht aan de inkleding en dergelijke.

Ook kwam ik via een gesprek met een andere huisonderwijsgevende moeder van wie de zoon tegelijk met Ilani deelnam aan de examens, te weten dat mijn dochters en ik niet de enige zijn die zich zo ergeren aan de vulgaire inhoud van het vak Nederlands in het middelbaar (en zij was geen getuige van Jehovah). Zij haalt haar lesmateriaal bij een religieuze uitgeverij in Nederland, als ik het goed begrepen heb, waar zulke dingen niet in voor komen. Ikzelf heb besloten dat ik al veel te veel geld heb gestoken in al die rommel en ga het anders aanpakken. Ik ga het houden bij de kern van het vak, het echte Nederlands dat ze moeten kunnen (spelling, grammatica, spraakkunst…). De rest in die schoolcursussen is vaak maar opvulling, want hoe krijg je anders een heel jaar gevuld met Nederlands? Iets wat veel kinderen al machtig zijn van in hun jonge kindertijd (als ze goed opgeleid zijn toch en geen leerproblemen hebben). Ook de lessen die wij als getuigen krijgen op onze theocratische school zijn een perfecte hulp.

Om een voorbeeld te noemen: een 14- of 15-jarig meisje hoort toch echt niet een tekst voorgeschoteld te krijgen waarin in detail een verkrachting beschreven wordt … !!! Geschokt was ik, en mijn dochter nog meer! Dat zit me nog steeds dwars. Ze lezen het grotendeel van hun teksten niet meer, gewoonweg omdat er zoveel rommel in komt… En ik heb de tijd niet meer om alles van te voren te censureren zoals ik nog deed toen ze kleiner waren… Heb ik nu wel spijt van natuurlijk. Anders had ik dat al veel eerder opgemerkt!  Ik heb mijn kinderen eigenlijk op dat gebied aan hun lot overgelaten… Maar dat probleem ga ik dus nu eveneens aanpakken. Heb op het internet aan het speuren geweest, en cursussen Nederlands voor volwassenen zijn daar de beste oplossing voor. Daarin leren ze alleen het essentiële van de zaak. (Begrijpen wie begrijpen kan: cursussen voor volwassen maken ze zonder vulgaire taal en onderwerpen, maar voor kinderen voegen ze dat dan wel toe!)

Een tip als je wel het schoolmateriaal wilt gebruiken: neem de tijd om de inhoud zelf ook eens te lezen! JIJ beslist wanneer je kind klaar is voor iets en of het wel geschikt is voor jouw kind, en NIET de schrijvers van zulk materiaal!

Nederlands is niet het enige probleemvak. Ook bij de andere taalvakken duiken er wel eens ongepaste zaken op. Maar om de één of andere reden is het bij Nederlands het ergste. Toch, voor het vijfde en zesde ASO durf en wil ik niet meer zoveel aanschaffen bij educatieve uitgeverijen. Ben dus al intens op zoek gegaan naar alternatieven en heb ook al heel wat gevonden. Weer een heleboel links die ik trouwens nog aan mijn infosite over huisonderwijs moet toevoegen. :-)

Volgens de wet mag je zelf je lesmateriaal kiezen. Ik begrijp daar nu pas de volle waarde van. Vroeger had ik geen idee wat ik daar mee moest en hoe ik dat dan moest aanpakken. Door allerlei omstandigheden ben ik door de jaren heen afhankelijk geworden van materiaal waar ik eigenlijk NIET van afhankelijk wil zijn. En het heeft nog verschrikkelijk veel geld gekost ook! Maar een mens heeft nu eenmaal steeds tijd nodig om te groeien en te leren. En gelukkig groei en leer ik nog steeds. Beter nu de moed voor verandering vinden dan nog veel later of zelfs nooit! Ik probeer mij daar eigenlijk al vele jaren van los te werken, maar door die examens is me dat nog niet gelukt. Wel, dit keer heb ik het eindelijk door hihi. Als ik zie hoe weinig Ilani nu met al die werkbladen heeft gedaan de afgelopen 2 leerjaren en er alsnog door is, met zelfs betere resultaten dan de vorige 2 keren… Ik heb mijn “les” eindelijk wel geleerd! Want uiteindelijk zijn die punten telkens een graadmeter voor mijn manier van onderwijzen hè, niet of mijn kind slim genoeg is of niet. Als ik het hen niet goed leer, kunnen ze niet door die examens geraken natuurlijk... En ik ondervond dat mijn methodes altijd nog voor verbetering vatbaar zijn. Gelukkig heb je bij elk kind vele jaren tijd om te groeien en te verbeteren hihi.

Ik ga wel nog een deel van dat materiaal blijven gebruiken om hen voor te bereiden op de examens (het gedeelte waar ik nu goede ervaring mee heb), maar verder ga ik mijn eigen plannen doorvoeren.

Wat ook enorm geholpen heeft, zijn de ervaringen van anderen. Vooral dan die van Amerikaanse, Australische en Britse huisonderwijzers. Daar zijn er velen die les geven zonder al die aangekochte werkbladen! Fantastisch vind ik dat. Ik ben nu zelf ook begonnen met mijn eigen materiaal te maken voor Frans, net zoals ik altijd heb moeten doen om mijn kinderen Nederlands te leren lezen. Want ik ben niet tevreden over het schoolmateriaal. Teveel begeleiding nodig en ik wil dat ze meer zelfstandig verder kunnen, zodat ze sneller geneigd zijn de oefening te maken en ze niet opzij leggen. En op die manier dus ook meer oefenen. (En we niet zoveel ineens moeten instuderen voor de examens hihi.)

Tja, toen ik begon, stond ik er volledig alleen voor en had ik ook nog geen internet om op rond te neuzen. En de enige paar ervaringen die ik gehoord had, waren vrij negatief. Waar ik natuurlijk wel lessen uit trok.

Sommigen stoppen ook met huisonderwijs omdat ze ervaren dat het zwaar is om dat schoolmateriaal allemaal door te werken elk schooljaar. Een reden te meer voor mij om ook ervaring op te doen zonder of minder, zodat ik die ervaring ook weer kan doorgeven aan zulke gezinnen (en aan mijn eigen kinderen voor later). Hoe leuker het onderwijs/de onderwijsmethode is, hoe meer een kind gewillig zal zijn om zelfstandiger te leren en te werken en hoe minder stress de lesgever er zelf van heeft. Da’s wat ik ook altijd al heb ervaren.