Proefperiode

Ik heb de knoop doorgehakt.

Iets wat ik al vele jaren wil, is dat een groot deel van de schoolwerkbladen volledig afgeschaft worden ten huize Lambregts. :-)

Tot nu toe heb ik alle nieuwe plannen steeds proberen te combineren MET die werkbladen en schoolboeken. Maar dan ondervinden we telkens opnieuw dat de werkbladen er voor zorgen dat de andere (betere) methoden op de achtergrond raken, of dat er gewoon geen energie, moed en tijd voor over is.

Wat hield mij tegen om het schoolmateriaal los te laten?

Wel, in de eerste plaats vooral de onwetendheid over de manier waarop ik dat materiaal moest vervangen. Dit geldt vooral voor de vakken die niets met talen te maken hebben.

Verder zat ik ook met wiskunde... (Maar ook voor dat vak heb ik ondertussen de knoop doorgehakt.)

En dan de vraag hoe ik hen voldoende Frans en andere talen leer zonder die schoolboeken...

Plus dat ik wel al heel veel geld in al dat materiaal stak hè... Ik vond het moeilijk om dat dan niet meer te gebruiken... Al dat geld heb ik dan voor niets uitgegeven!

Hier nu het plan.

Ik heb mijn drie oudsten al hun materiaal behalve de taalvakken laten afgeven aan mij. (Enkel de kleine overschot van het vak muziek heb ik in de kaft laten zitten bij Ilani, die dit vak nog moest afwerken, omdat dit geen zwaar vak is en het niet zoveel en niet zo moeilijk is.)

Dus de taalvakken houden ze, maar al de rest heb ik opzij gelegd. Bijbelstudie blijft natuurlijk ook gewoon. Maar met de werkbladen die ik zelf maak, hebben ze nooit problemen gehad, buiten dan dat de ene natuurlijk al wat liever puzzels oplost dan de andere. Ik begrijp nu ook waarom mijn bijbelse werkbladen wel altijd zo effectief waren en de schoolwerkbladen niet. Ik ontwerp die altijd zodanig dat ze meestal moeten gaan opzoeken om antwoorden te vinden, wat net die onderzoeksdrang wel stimuleert! Hetzelfde effect hebben de opdrachtbladen die ik ontwerp bij Ontwaakt!.

We gaan nu een proefperiode houden met de nieuwe lesplannen (unschooling, notebooking en lapbooking).

Als het werkt, hou ik het zo. Eerst moeten ze wennen aan deze manier van werken. Als ze het eenmaal goed onder de knie hebben en er is tijd over, kunnen ze eventueel nog de resterende werkbladen afwerken die ik nu opzij gelegd heb. (Enkele kaften vol!) Maar als dit er niet meer van komt, ook goed. PRIORITEIT is nu dat hun natuurlijke leerdrang terug hersteld wordt en ze terug bewuster plezier krijgen in exploreren en leren. Ze leren allen heel graag, maar de schoolwerkbladen ontmoedigde dit en werkte hun onderzoeksdrang tegen.

Bij de twee jongsten hadden we de afgelopen maanden al wat afgebouwd. Zij krijgen momenteel nog slechts 2 keer in de week de schoolwerkbladen, de andere dagen werken ze met Piccolo en de tijdschriftjes van Averbode. En ook probeer ik nu regelmatiger een leerzaam spel met hen te doen. Mijn doel met hen is om uiteindelijk nog meer veranderingen aan te brengen (zoals eveneens notebooking en lapbooking als regelmatiger onderdeel toevoegen), maar eerst moet ik nu het middelbaar onderwijs onder handen nemen. Ik laat mijn twee jongsten al een tijdje wat vrijer en ik merk dat de onderzoeksdrang al heel wat toegenomen is. Ze leren letterlijk een pak MEER met MINDER schoolwerkbladen. :-)

En verder besefte ik nog iets belangrijk deze week!

Ik heb tot het vierde ASO materiaal voor het vak Engels aangeschaft. Normaal zou ik dan daarna dat van het vijfde en zesde nog kopen. Want mijn plan was eerst om voor Frans en Engels verder nog wel schoolmateriaal te kopen. MAAAAAAR... Ik heb zelf maar Engels gehad tot 4 ASO, want daarna ben ik overgestapt naar het deeltijds onderwijs omdat ik school echt intens beu was. Toch kan ik zeer goed Engels. Die taal is voor mij een tweede natuur. Ik heb Natascha vorig jaar al eens een werkstuk laten maken in het Engels, en dat was echt fantastisch goed. De enkele fouten die ze had, daarover heb ik haar direct uitleg kunnen geven en daardoor leerde ze onmiddellijk bij wat ze precies nodig had, en niet nog een heleboel uitleg over onnuttige extra's die ze al kon. (Zoals in de werkboeken.)

De Engelse lessen op school waren voor mij echt vooral tijdopvulling. Ik had daar niet veel aan, net zoals het vak Nederlands. Met basisonderwijs had ik die vakken al echt onder de knie, meer had ik niet nodig. Ook zijn er verschillende onderdelen die ik door de onderwijsmethode op school na al die jaren nog steeds niet begreep voor meerdere vakken, en pas later toen ik die zaken moest uitpluizen voor mijn kids, eindelijk begreep. Puur door zelfonderzoek! Dus ook daar faalde het schoolsysteem.

Vandaar dat ik eveneens besloten heb te stoppen met schoolmateriaal te kopen voor het vak Engels (zoals ik ook eerder al besloot aangaande het vak Nederlands). Ik kan dat nog altijd doen als dat ooit nodig zou zijn voor mijn andere kids. Maar ook bij hen ben ik daar vrij gerust in, want ik bemerk bij hen allen dezelfde talenten als bij mijn oudste op die respectievelijke leeftijden.

Ik ga mijn oudste dochter nu zeker meer werkstukken in het Engels laten maken, en ook de sprong wagen om dit eveneens in de Franse taal te proberen. Frans is voor mij moeilijker dan Engels, dus daar ontbrak het me wat aan moed. Maar ik moet het minstens eens proberen. Lukt het mij niet om het werkstuk te verbeteren, kan ik nog altijd hulp vragen. Het zal wel meevallen, want ik had ook geen problemen met haar Franse toespraakje te verbeteren (waar ik trouwens niet veel aan moest verbeteren). Is ze er nog niet klaar voor, dan stel ik de volgende poging nog wat uit. (Maar ik vermoed dat het wel mee gaat vallen...)

Een toespraakje maken in het Frans is veel makkelijker voor mij, omdat ik dan veel uit de publicaties kan halen en dit maar aan te passen heb, en ook de Nederlandse vertaling voor mijn neus heb via de WT Library. Een werkstuk is andere kost hè. Maar net zoals dat Engelse werkstuk, zou het mij wel een goed idee kunnen geven van waaraan er nog gewerkt moet worden. Op die manier gaat het onderwijs veel doeltreffender zijn en moet ze niet eindeloos maar werkbladen blijven invullen. (En moet ik daar ook niet steeds voor blijven bijkopen...)

Ik weet meestal snel of iets goed is of niet, heb altijd goede instincten gehad. Maar moed... Da's minder. Ik heb vaak totaal geen zelfvertrouwen hè. Ik weet soms al jaren dat iets goed of slecht is, anders moet enz. Maar de moed vinden en voldoende zelfvertrouwen om er ook echt iets aan te doen, om veranderingen door te voeren... Een ramp!

En als ik dan eindelijk moed vind en zie hoeveel beter het daarna is, dan vraag ik mij steeds af waarom ik die stap niet eerder had kunnen zetten en dan vind ik mezelf zo zwak hè.

Maar in mijn goede dagen denk ik dan: beter dat ik nu nog de stap heb durven zetten dan nooit!

En ik vertrouw ook op Jehovah. Hij laat vaak bepaalde dingen een tijd toe om er uit te leren en sterker van te worden en hij zorgt ALTIJD tijdig voor een oplossing of uitweg. Elk proces heeft steeds tijd nodig. En zelfs al wil je het liefst morgen alles al goed kunnen wanneer je iets nieuws leert, de meeste groeiprocessen in het leven hebben wel degelijk veel tijd nodig, soms zelfs jaren.

We starten nu rustig onze proefperiode. De kinderen reageren met gemengde gevoelens. Langs de ene kant zijn ze blij en opgelucht dat ze die berg werkbladen hebben zien slinken. Maar langs de andere kant lopen ze nu een beetje verloren omdat ze niet goed weten wat er komen gaat en is er nog de angst of ze wel gaan kunnen wat ik van hen vraag enz. Maar ze reageren toch wel opgewonden ook. :-) Want de test met het fysicathema ging veel beter dan ze zelf hadden verwacht!

Ik weet dat het wel in orde komt. Jehovah bracht ons al tot hier, ik weet dat hij ons ook zal leiden de rest van onze weg!

Piccolo en andere leerspelletjes

De afgelopen weken ben ik hard aan het broeden geweest op de geplande veranderingen in mijn lessysteem. Hoe meer de tijd vordert, hoe meer ik mij erger aan het schoolwerkbladensysteem.

Wel, eigenlijk komt het ook deels door mijn zoon. Hij is echt helemaal anders dan mijn dochters en reageert ook volledig anders op dat leermateriaal. Voor mij dus een stimulans om andere manieren te verzinnen. Hij heeft er vaak echt een hekel aan om die blaadjes in te vullen, en eigenlijk is dat altijd al zo geweest. Niet voortdurend, maar vooral als hij dingen ofwel nog niet kent, ofwel al gehad heeft en dus weeral eens moet herhalen. Ik merkte al vaak dat hij gerust alles fout (of helemaal niet) durft in te vullen, terwijl ik hem op hetzelfde al eens controleerde en hij toen alles perfect kon! Hij geeft er ook sneller de brui aan als hij wat teveel moet opzoeken (waar de andere kinderen ook geen fan van waren toen ze nog zo jong waren). En om eerlijk te zijn, ik kan hem vaak geen ongelijk geven. Maar hem helemaal niets laten doen is natuurlijk ook geen optie… Het is erg belangrijk dat de hersenen tijdens de kindertijd voortdurend gestimuleerd worden.

Ik las onlangs ergens dat jongens vaak tot ongeveer 9 à 10 jaar (volgens een andere betrouwbare bron zelfs tot 12 jaar) niet echt geschikt zijn om in een schoolsysteem te passen (waar men dus onder verstaat: die regelmaat van werken en stil moeten zitten). Meisjes zouden daar beter mee om gaan tijdens die jonge leeftijd. Wel, ik kan dat alleen maar bevestigen en wou dat ik dit eerder (bewuster) geweten had. (Totaal onwetend was ik hier nu ook weer niet over, want ik heb dit steeds ondervonden met mijn zoon.)

Zulke jongens houden wel van leren, maar meer in een actieve zin, niet zozeer met pen en papier en boeken voor hun neus, stil zittende op een stoel.

Mijn zoontje is de grootste fan van zijn eigen vader. Als mijn man iets aan het “brouwen” is, dan zit hij er gegarandeerd met zijn neus boven op. Nog voor zijn 10 jaar kon hij al metselen, nietpistool en andere elektrische machines gebruiken om dingen in elkaar te steken, enz. Hij overhandigt zijn vader met gemak de sleutels en bitjes die hij nodig heeft voor waar mijn man op dat moment aan bezig is. Is er een tafelpoot los? Mijn zoon gaat wel even het nodige materiaal halen en zet dat ding terug in elkaar, controleert de andere poten ook even en draait die ook wat vaster indien nodig... Alles wat technisch is, interesseert hem. Maar evengoed de planten in de tuin en onze moestuin. Hij heeft mee de vijver gegraven, de tuin mee omgespit, de moestuin mee aangelegd, de hokken van de dieren mee gebouwd, en ga zo maar door!

Als mijn man thuiskomt van zijn werk en hij heeft een klusje gepland die avond, dan schiet zoonlief als een raket naar buiten, zijn papa vol enthousiasme tegemoet, om weer samen in gang te kunnen schieten.

Mijn zoontje doet meestal wel zijn best om zijn werkblaadjes in te vullen, maar elke week zijn er toch ook heel wat leegtes te bespeuren op die bladen, waar we dan nog achteraan moeten zitten.

Om een lang verhaal wat in te korten: ik had het dus over het broeden op veranderingen enz.

Een aantal jaren geleden heb ik eens veel geld geïnvesteerd in Piccolo (verkrijgbaar bij uitgeverij Abimo), een leerspel met kaarten en gekleurde knopjes. (Toen ik nog geen computer had.) Het kind moet de juiste gekleurde knop in de juiste gleuf schuiven bij een bepaald woord (of prentje voor de kleinsten) dat bij iets op de kaart hoort en nadien kunnen ze zelf controleren wat ze juist hebben door de kaart om te draaien. Er zit een invulschema bij waar de vorderingen op kunnen bijgehouden worden enz.

Ik heb zo’n kaarten voor bijna alle vakken en voor bijna alle jaren kleuter- en basisonderwijs. Maar het was heel duur. 24 euro voor 16 kaarten (één pakket bestaat telkens uit 16 kaarten). Ik heb daardoor dus niet alles kunnen aanschaffen wat er van op de markt is of wat ik er van hebben wou, maar wel voldoende waar de kinderen echt iets aan hebben. Een voorbeeld om een idee te krijgen: alleen al voor het vak taal – leren lezen, zijn er 4 delen en dus betaal je 24 euro X 4. Plus de aanschaf van het spelbord zelf, nog eens 24 euro. (Op dit moment kost zo'n bord of pakket kaarten 26,50 €.) En zo zijn er voor de meeste vakken meerdere delen per leerjaar. Voor wiskunde is er echt HEEL VEEL verkrijgbaar. Ook zijn er 3 verschillende spelborden: Primo (blauwe) voor de kleuters, de gewone Piccolo (groen) voor de 1^e en 2^e graad en Maximo (bruin) voor de 3^e graad. (Voor de kleuters is er ook nog ZOEF, een soortgelijk systeem waar ik ook heel tevreden over was.)

Wat ik er toen onmiddellijk voor ben beginnen maken, zijn bijbelse kaarten. Maar dat moest toen nog met de hand, want ik had nog geen computer. Nu kan ik dat allemaal met de computer en gaat dit veel vlotter. Ben ik dan natuurlijk ooit ook aan begonnen, dus had er al wat ervaring mee.

En zodoende, in plaats van verder te werken aan de bijbelse kaarten, heb ik mij eens even grondig toegelegd op het maken van kaarten voor hun taallessen Frans, Spaans en Engels.

Ik voerde een pakket afbeeldingen in van 200 basiswoorden en maakte hier 20 kaarten mee. Ik begon in het Spaans, maar bedacht me na 6 kaarten dat Frans eerst nodig was voor mijn zoon. Dus ik werkte eerst 20 Franse oefenkaarten af (10 woorden per kaart, voor het groene spelbord). Nadien had ik de kaarten maar te kopiëren en alle Franstalige woordjes te vervangen door de Spaanse. Ook in het Engels ga ik dit nog doen. De Franse en Spaanse zijn al af, afgedrukt, gesneden en geplastificeerd en de Franse zijn al in gebruik door zoonlief. (Foto's.)

Bij de pakketten die ik hier ooit voor aankocht, zijn wel 2 delen bij voor de lessen Engels. Het materiaal komt van Nederland, vandaar de Engelse pakketten en geen Franse. In Nederland is Engels de tweede taal in het basisonderwijs. Daarom bedacht ik me dat ik ook die kaarten kon vertalen in het Frans. En zodoende deed ik dit al met enkele van die kaarten. Inscannen, en dan de Engelse woorden en zinnen vervangen door Franse.

Weeral meer lesmateriaal waarbij mijn kids eens niet moeten schrijven, maar toch veel mee bijleren!

Ook in het secundair onderwijs kunnen die pakketten nog dienen. Om bepaalde spellings- of grammaticamoeilijkheden eens opnieuw aan te pakken, om te herhalen enz.

Aangezien ik de sjablonen voor die kaarten dan toch op mijn PC heb, plan ik om nog meer materiaal op deze manier te maken, zoals voor Latijn bijvoorbeeld. Er steekt wel wat tijd in, maar dit materiaal past veel beter in mijn nieuwe lesplanning dan al die werkbladen. En ze doen dat liever dan de werkbladen, dus een goede en welkome afwisseling. Zo krijgen de kids toch wat extra inoefening, zonder dat ze weeral eens “hetzelfde” moeten opschrijven. :-)

Verder heb ik mij ook toegelegd op het maken van leerzame spellen. Op de boekenbeurs kocht ik er een aantal voor de talen Frans en Engels (ELI, ook bij uitgeverij Abimo). En daardoor kreeg ik het idee om zelf nog bij te maken (wat ook goedkoper is dan al die spellen aan te schaffen). Ook hier kwam de ervaring die ik de afgelopen jaren opdeed met bijbelse gezelschapsspellen te ontwerpen, goed van pas!

Zo maakte ik al enkele memory-sets met Engelse en Franse woordjes. Ik ontwerp zo’n setje (met Word), en dan kopieer ik dat bestand en vervang ik gewoon de Franse door de Engelse woordjes of andersom. En is dit ooit nodig in eender welke andere taal, dan kan ik diezelfde kaartjes ook daar voor gebruiken, door gewoon weer de woordjes te vervangen. (Heb zo ook al één setje in het Latijn gemaakt.) (Foto's.) Zo'n memoryspel leent zich ook goed om lotto/bingo mee te spelen.

Ik kocht door de jaren heen zo al een aantal spellen om Frans, Engels en Spaans te oefenen. Zo heb ik bijvoorbeeld een memory-spel met dieren in het Frans. En ik merkte dat dit goed werkt bij de kids! Daarom maakte ik nu dus zelf zulke spellen bij. Ik maak daarbij alleen gebruik van prentjes op het ene kaartje en het anderstalige woordje op het andere. Geen twee dezelfde dus en ook geen Nederlands toegevoegd. Ze leren het vlotste bij als ze het juiste anderstalige woord bij het juiste prentje moeten zoeken. Nederlands op de kaartjes maakt lui, en 2 dezelfde prentjes met de woordjes eronder, maakt eveneens lui. In die beide gevallen doen ze niet echt moeite om de vreemde woordjes te lezen/leren. Maar als er een prentje op de ene kaart staat en het woordje op de andere, moeten ze de betekenis echt onmiddellijk leren, om de juiste combinatie te maken. Ik moet meestal tijdens de eerste keer (keren) spelen, de betekenis slechts enkele keren zeggen en daarna kennen ze de woorden al. Regelmatig herhalen in het begin is natuurlijk wel belangrijk, om alles goed in te prenten.

Zo oefende we bijvoorbeeld eerst 10 kleuren en daarna 12 soorten fruit. En nadien dan alles door elkaar. Ik maak alle kaartjes even groot, zodat we ze nadien onder elkaar kunnen mengen als één groot spel. Ik kan daaraan nog zoveel thema’s toevoegen als ik wil, en ook de grootte van het spel aanpassen. Ik kan dan bijvoorbeeld eventueel de gekende paren er tussenuit halen, wanneer het anders een te groot spel wordt.

Op deze manier wil ik nu vooral mijn 2 jongste kinderen (de anderen kennen al die woorden al natuurlijk) helpen hun Franse en Engelse woorden te leren. Zodat ze wat minder in de knoop geraken met hun papierwerk.

Het Franse bingospel dat ik op de boekenbeurs kocht, is ook een groot succes bij hen beiden. Mijn zoon is altijd erg gek geweest op Engels, maar zag Frans niet zitten vroeger. Tegenwoordig valt het wel mee, maar schriftelijk is hij er nog steeds niet gek op. Maar zo in spelvorm vindt hij het fantastisch en doet hij echt zijn best. Hij leert gelukkig erg snel en dat is natuurlijk een pluspunt als je niet zo gek bent op studeren. Hij leert wel heel graag, maar op leuke en uitdagende manieren. Aan mij om die te verzinnen! :-)

Maar dat doe ik graag, hoe creatiever hoe liever. Als ik het maar met de computer kan ontwerpen, dan is ’t allemaal oké voor mij. :-)

Nog iets waar ik ervaring in opdeed door mijn bijbels werk: het maken van kruiswoordpuzzels. Al mijn kinderen vinden dat meestal een leukere manier om woorden te moeten schrijven dan gewoon invullen op een lijntje. (Plus dat het op die manier ook nuttiger en meer stimulerend is voor het ontwikkelen van hun hersenen!) Dus nu bied ik mijn zoon de Franse woorden die hij moet kennen tegen de examens, aan in kruiswoordpuzzels die ik zelf maak, en ook via dat materiaal dat ik bij Abimo op de boekenbeurs kocht. (Ook weer van ELI, Abimo.)

En mijn 3 oudste dochters ben ik nu ook kruiswoordraadsels in het Latijn beginnen geven! (Dat is een ander verhaal, voor een volgende blog...) Dat ik daar nooit eerder aan gedacht heb! Een zeer doeltreffende afwisseling van het gewoon invullen op lijntjes. Een groot pluspunt is, dat er zo steeds een bepaalde mate van zelfcontrole mogelijk is, omdat een (ant)woord altijd precies in de vakjes moet passen. Op die manier is er veel minder kans op fouten dan via het invullen op een lijntje!

Van de meeste methodes die ik in dit blog opnoemde, maakte ik eigenlijk al jaren gebruik, maar niet altijd in voldoende mate, en daardoor dus eigenlijk niet doeltreffend genoeg. Daar is nu dan eindelijk verandering in gekomen! Joepie, een deel van mijn nieuwe lesdoelen is al bereikt. Maar we zijn nog niet volledig waar ik ons hebben wil. Toch ben ik op dit moment al heel tevreden. En vooral hoopvol dat mijn verdere plannen stap voor stap ook wel in orde zullen komen. Ik heb, zoals steeds, ook al deze dingen weer aan Jehovah voorgelegd. En echt, ik kom net uit een lange depressie (oktober en november), en één van de (vele) redenen was dat ik er van overtuigd was geraakt dat er weer geen veranderingen gingen komen, dat het me weer niet ging lukken! Maar Jehovah gaat wel altijd door, ook wanneer wij het even opgeven… En nu besef ik opeens dat ook dit keer hij WEER mijn gebeden verhoorde!

Nog één obstakel hebben we te overwinnen: wiskunde. Maar da’s nog niet voor direct, ben al heel blij en dankbaar dat ik de taallessen (Latijn en Spaans voor de 3 oudsten en Frans en Engels voor de 2 jongsten) doeltreffender heb kunnen maken! Dat vind ik een stuk belangrijker dan wiskunde, dus daar verbeteringen in aanbrengen had prioriteit. Ik heb door de jaren heen geleerd dat geduld een heel belangrijke eigenschap is bij onderwijs. Wat niet meteen lukt, komt later wel. Niet opgeven, volhouden, soms even een plan in de kast steken en geduldig afwachten, het komt uiteindelijk wel. Ik merkte steeds dat prioriteiten stellen zeer belangrijk is. En ook: niet teveel doelen ineens opstellen. Wanneer men bepaalde doelen bereikt heeft, kan men weer nieuwe doelen toevoegen. Als een kind klein is, kan dit bijvoorbeeld zijn: eerst leren lezen. Is dat doel bereikt, dan kan men een heleboel andere dingen beginnen toe te voegen. Is er naast het leren lezen nog plaats voor enkele andere doelen, dan kunnen die natuurlijk worden toegevoegd. Maar nooit ten koste van je prioriteiten. Soms moet men eerst iets afmaken of ergens een goede routine in ontwikkelen voordat men een volgend doel toevoegt. Of eerst een bepaald doel bereiken voor men een volgend doel KAN bereiken. (Om bijvoorbeeld te kunnen schrijven moet je toch eerst kunnen lezen hè, zodat je weet wat je schrijft…)

Ik weet dat ik nu eerst erover moet waken dat we deze veranderingen in onze routine opnemen en houden, voordat ik weer andere doelen toevoeg!